İmranlı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°52′48″N, 38°7′58″E

İmranlı
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Sivas İli Siyasi Haritası
Sivas İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 39°52′48″K 38°7′58″D / 39.88°K 38.13278°D / 39.88; 38.13278
Ülke Türkiye
İl Sivas
Coğrafî bölge İç Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Muharrem Coşgun
 - Belediye başkanı Pehlül İŞLEYEN (AKP)
Yüzölçümü [1]
 - Toplam 1.219 km2 (470,7 mi2)
Rakım 1.650 m (5.413 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 7,975
 - Kır 4,585
 - Şehir 3,390
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 58980
İl alan kodu 346
İl plaka kodu 58
İnternet sitesi: İmranlı Belediyesi


İmranlı. Sivas ilinin bir ilçesidir. İç Anadolu bölgesinde yer alır. İl merkezine 104 km uzaklıktadır. İlçenin yüzölçümü 1.229 km2 ve denizden yüksekliği 1650 metredir. İmranlı, doğusunda Erzincan iline bağli Refahiye ve İliç ilçesiyle, güneyinde Divriği, batısında Zara ve kuzeyinde ise Suşehri ve Akıncılar ilçeleriyle komşudur. 102 köyü ve 38 mezrası vardır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

İmranlı ve çevresinin, tarihi süreç içerisinde Hitit, Pers, İskender, Roma ve Bizans İmparatorluklarının hakimiyeti altına kaldığı bilinmektedir. Yine tarihi kaynaklarda bölgenin zaman zaman Müslüman Arapların eline geçtiği ve Malazgirt savaşı sonrasında da Bizanslılar ile yapılan anlaşma gereğince Kızılırmak yayının dışında kalan yerlerin doğusu ile beraber bu bölgenin Türk idaresi altına girdiği kaydedilmektedir. İmranlı ve çevresinde 1075 yılında Danişmentliler, 1174 yılında Selçuklular, 1243 Köse Dağı Savaşından sonra Moğollar 1340’lı yıllarda Eretna Beyliği, 1381-1398 yılları arasında Kadı Burhaneddin ve daha sonra da Osmanlılar hüküm sürmüştür. Yıllardır farklı kültürlerin kardeşçe bir arada yaşadıkları bir bölge olan İmranlı ilçesinin ilk defa kimler tarafından ve ne zaman kurulduğu bilinmemekle beraber bölgenin canlılığı 93 harbi olarak bilinen 1876 Osmanlı-Rus savaşıyla artmıştır. İmranlı geçmişinde çok yoğun bir orman dokusuna sahip olmasıyla bilinir. Bu sebepten devrinin önemli bir yerleşim yeri olan Zara’nın doğusunda kalan bu yörede dikkate değer bir yerleşim yeri bulunmamaktadır. Batılı araştırmacı Sinclair 1372 yılında Zara’nın doğusundaki bugünkü İmranlı civarının aşırı derecede ormanlaşmış olduğunu ve belki de bu yüzden çok az sayıda seyyahın Zara’nın doğusunda şimdiki karayolu istikametinde seyahat ettiğini ileri sürmektedir. İmranlı ve civarında önemli herhangi bir kentin olmaması ve bölgenin aşırı ormanlık olması gibi sebeplerden dolayı, 17. yüzyılda yaşamış olan Osmanlı seyyahı Evliya Çelebi dahi Sivas’tan Erzincan’a ve Erzurum’a Zara ve Suşehri üzerinden seyahat etmiştir. Bu tespit bazı Sivas Salnameleri (Yıllık) tarafından da desteklenmektedir. Hicri 1308 (1890 – 1891) tarihli Sivas Salnamesi’ne göre de Zara kazasının Abaş ve Çit nahiyelerinde görkemli bir orman bulunmaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe, il geneline göre dağlık bir yapıya sahiptir. Arazi genellikle bozkır olup, tepelerden oluşmaktadır. Tarıma elverişli alan 12.700 hektar olup, toplam orman alanı ise 4635 hektardır.Dağlar kuzey ve güneyden Kızılırmak Vadisine doğru eğimli bir şekilde alçalırlar. İmranlı´nın kuzey tarafını,Sivas ilin en önemli dağları olan Köse Dağları´nın doğu uçları kaplar. İlçenin kuzeydoğusunda bulunan Kızıldağ 3.025 metre yüksekliği ile hem Sivas ilinin en yüksek dağı, hem İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesi´nin kesiştikleri yerdir, hem de yurdumuzun en uzun akarsuyu olan Kızılırmak´ın doğduğu yerdir. İlçenin güneyi ise Divriği´nin dağ silsilesi ile karşılaşır. Burada ise Çengelli Dağı (2596m) önemli bir yer işgal eder.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin iklimi Karasal iklimdir. İlçe Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesi'ne yakın olduğu için ilçenin Kızıldağ'a bakan bölümü yılın 9 ayı çok soğuk olup sadece 3 ayı bahar mevsimi özelliği gösterir. çengelli dağı kısmına bakan bölüm ise nispeten daha sıcak ve tarım için daha uygun özellikler gösterir. Kış ayları kar yağışlı ve çok soğuk geçer. Yazları ise kısa süreli, sıcak ve kurak geçer. İlçede genelde ilkbahar ve sonbahar aylarında bol miktarda yağış düşer.

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin bitki örtüsü bozkırdır. Bu nedenle tarıma elverişli olan 12.700 hektar, orman alanları ise 4.635 hektardır. İklim şartlarında ağır olması nedeniyle kavak ve söğütten başka ağaç türü zor yetişmektedir. Meyvecilik yok denecek kadar azdır. Yetiştirilen sebzeler de kış ihtiyacı içindir.Arıcılık çok ilerlemiş durumdadır. Acıdere ırmagı çok zengin bitki örtüsüyle ve ormanlarıyla çok özel bir yerdir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 32.253 3.176 29.077
1970[4] 31.722 4.274 27.448
1975[5] 30.364 5.667 24.697
1980[6] 29.657 6.421 23.236
1985[7] 27.595 6.806 20.789
1990[8] 21.530 7.414 14.116
2000[9] 13.883 7.316 6.567
2007[10] 7.532 4.015 3.517
2008[11] 8.113 3.509 4.604
2009[12] 7.483 3.303 4.180
2010[13] 7.553 3.289 4.264
2011[14] 7.568 3.264 4.304

Yöresel yemekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sirron
  • Kömbe
  • Sarımsak kömbesi
  • Niyaz
  • Pezük
  • Kavut
  • Üzümlü börek
  • Kesme aşı
  • Aşure çorbası
  • İmranlı usülü sarımsak taneli bulgur pilavı
  • Tandır kebabı
  • Lahana dolması
  • Yumurtalı Pancar
  • Papara
  • Sarımsak yoğurtlu yumurta
  • Fırınkurusu ekmeği
  • Katmer
  • Bijerik
  • Bişi
  • Zilfet
  • Katlamaç

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

İmranlı ilçesinde hakim kültür, Alevi kültürüdür. İlçe İç Anadolu Bölgesi'nde olmasından dolayı Halay ve Bar kültürü bir arada görülür. Düğünler davul ve zurna ile yapılmaktadır.Yörede en çok kullanılan enstrümanlar, Zurna, Saz, Davul, Keman gibi çalgıladır. Yöreden pek çok 3 telli bağlama, keman üstadı yetişmiştir. Bölgede oynanan oyunlar, Karahisar Halayı,Omuz Halayı,Küstüm Halayı, Sarhoş Halayı, Temir Ağa vb. .Yöre oyunları kuzeydoğu anadolu oyunlarıdır, büyük ölçüde Refahiye,İliç Zara ve Divriği ile aynıdır.Dik ve düz halay/havalardaki alaşağı ve eğilme tavırları özellikle Refahiye ile aynıdır. Yörede kullanılan esas saz, 3 telli sazdır.İcracıları azalmış ve 7 telli bağlama kültürü, 3 telli tambur saz kültürünün yok olma noktasına gelmesine sebep olmuştur.

Yöresel kıyafetler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Feskum
  • Fesçit
  • Peştemal (Bordo Beyaz, Sarı Kırmızı ya da Mavi Sarı şeritli)
  • Dersim Alevilerine özgü şeritli fesçit
  • 3 etek/kutni

en çok tercih edilen yöresel giyim eşyaları arasındadır.Daha kuzeydeki peştemal, İmranlıda hem yatay hem de dikey desenlerde, çizgilerde kullanılmaktadır.

Turizm ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara-Sivas-Erzincan illerinin birbirine bağlayan kara yolunun ilçeden geçmesi ilçeyi olumlu yönden etkilemektedir. İlçe bu kara yolu ile Sivas iline 106 km’dir. 1988–1989 yıllarında Köy Hizmetleri Müdürlüğünce ilçeyi Suşehri ilçesine bağlayan bir stabilize yol yapılmış ve halen kullanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 9/11. sayfa
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVHZVZv. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmPZwJ0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto1YgzI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqyzYvG. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuzMOtM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx6OE0X. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtymIOVs. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0xkgt9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2IGyfA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCCX1Eg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEIgRn7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFxsYIP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHC1AMa. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantıları[değiştir | kaynağı değiştir]