Babaeski

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°26′K 27°06′D / 41.433°K 27.1°D / 41.433; 27.1

Babaeski
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Kırklareli Siyasi Haritası
Kırklareli Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Kırklareli
Coğrafî bölge Marmara
Yönetim
 - Kaymakam Mustafa Asım Alkan
 - Belediye başkanı Abdullah Hacı CHP
Yüzölçümü
 - Toplam 652 km2 (251,7 mi2)
Rakım [1] 70 m (230 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 49,992
 - Kır 21,520
 - Şehir 28,472
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 39200
İl alan kodu 0288
İl plaka kodu 39
İnternet sitesi: Belediye

Babaeski, Kırklareli'nin ilçesi.

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Babaeski Marmara Bölgesi'nin Trakya kesiminde, Kırklareli'ye bağlı bir ilçedir. Kuzeyinde Merkez ilçe, doğusunda Lüleburgaz, güneybatısında Pehlivanköy, güneyinde Tekirdağ, batısında da Edirne bulunmaktadır.

Küçük bir şehir yerleşmesidir. Tarım ve sanayi başlıca geçim kaynağıdır.

İlçe toprakları Ergene Ovası'nda olup, yüksek alanlar ve dağlar yok denilecek kadar azdır. İlçenin kuzeyini yükseklikleri 150 m'yi geçmeyen Yıldız Dağlarının uzantıları engebelendirmektedir. Bunlar Babaeski'nin başlıca yükseltileridir. Ergene Ovası, Ergene Nehri'nin suladığı oldukça geniş bir düzlüktür. Ayrıca yükseklikleri 50–150 m arasında değişen irili ufaklı ovalar bulunmaktadır. Bütün bu ovalar ilçenin tarım alanlarını oluşturmaktadır. İlçe topraklarını Ergene Nehri'nin bir bölümü sulamaktadır. Bunun dışında Kavak Deresi(Cürtlen Dere) ile Şeytan deresi de bulunmaktadır. Babaeski, 41 derece 25 dakika 30 saniye enlem ve 27 derece 05 dakika 30 saniye boylamındadır.

Yüzölçümü : 652 km²

Sınırlarının Uzunluğu : 57 km

Babaeski Belediyesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırklareli İli'nin ilk belediyesi Babaeski'dir.1854 yılında belediye olmuştur.Şu an 136 çalışanı bulunmaktadır. 2009 yılı bütçesi 13.500.000 TL’dir. Belediye Başkanı Abdullah Hacı’dır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Babaeski ismi yörede bulunan Baba Kavağı ağacından gelmiştir.Eski Osmanlıda Babaeski civarındaki kavak/kayın ağacından yapılan oklar ve yaylar çok meşhurdu. Saltukname'de Babaeski'den ve bu yörede yetişen Baba Kavağından bahsedilir. Ağaç dikmek Türklerde çok eskiden beri var olan kutsal bir gelenektir. Yakutlar'da gençlerin, şaman olmaya niyetlenince hemen bir ağaç diktiklerini ve bu ağaç büyüdükçe rütbelerinin arttığını belirtmektedir. Saltukname'de, Sarı Saltuk'un diktiği kavak ağacı 10 kişinin kucaklayamayacağı kadar büyüktür. Buna "Baba Kavağı" denilmektedir Babaeski'de bulunan ve Baba Kavağı denilen bu ağacın kayın ağacı olduğu da söylenmektedir. Eski Türkler'de okların kayın ağacından yapıldığı bilinir. Adil Sultan Destanında; Babaeski'nin okları, Edirne'nin yayları ile meşhur olduğu ifade edilmektedir. Saltukname'de adı geçen Baba Kavağı denilen kayın ağacı ile Babaeski'nin meşhur okları arasında efsanevi bir münasebet vardır.

Yüzölçümü ve nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İl Merkezine 37 km uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 652 km² olup, merkez nüfusu 27.191 Toplam nüfusu 50.131'dir.Babaeski nüfusunun %54,24'ü merkezde,%45,76'sı köy ve beldelerdedir.Beldelerinin toplam nüfusu 10.509,köylerinin toplam nüfusu 12.431'dir.9 mahallesi,; Alpullu, Büyük Mandıra, Karahalil, Sinanlı olmak üzere 4 beldesi, 31 köyü vardır.Babaeski genelinde erkek nüfusu 25.076'dır.Erkek nüfusunun toplam nüfusa oranı %50,02'dir.Babaeski genelinde kadın nüfusu 25.055'tir.Kadın nüfusunun toplam nüfusa oranı ise %49,98'dir.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 48.458 13.879 34.579
1970[4] 47.575 14.654 32.921
1975[5] 49.536 17.090 32.446
1980[6] 51.600 18.145 33.455
1985[7] 53.475 20.291 33.184
2000[8] 53.655 25.559 28.096
2007[9] 51.815 27.631 24.184
2008[10] 51.780 28.200 23.580
2009[11] 50.131 27.191 22.940
2010[12] 50.041 27.712 22.329
2011[13] 51.249 29.342 21.907

İlçede 31 köy, 1’i ilçe merkezi 4'ü belde olmak üzere 5 belediye,toplam 36 yerleşim merkezi, belediye sınırları içinde de 23 mahallesi bulunmaktadır.

Babaeski merkezde 9 mahalle vardır
  1. Gazi Kemal Mahallesi
  2. Kurtuluş Mahallesi
  3. Hacı Hasan Mahallesi
  4. Fevzi Çakmak Mahallesi
  5. Dindoğru Mahallesi
  6. Atatürk Mahallesi
  7. Hamidiye Mahallesi
  8. Cumhuriyet Mahallesi
  9. Gazi Osman Paşa Mahallesi

İlçe ekonomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Babaeski'nin ekonomisi tarım,hayvancılık ve sanayi faaliyetlerine dayalıdır.İlçede genellikle karpuz.ayçiçeği,buğday,kanola gibi tarım ürünleri yetişir.Merkez dışında büyükbaş ve küçükbaş hayvan besiciliği yapılır.Özellikle unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlar dışında, “süthane işletmeciliği ve peynir imalatı”, “çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı”, rafine sıvı ve katı yağların imalatı yapılmaktadır. Bunlar dışında mobilya vs. imalatı da yapılıyor. Birçok fabrika kurulmuştur.Bunlardan en önemlileri: (Çölgeçen, TEM Mobilya,Bahçıvan Gıda, Alpullu Şeker Fabrikası='Türkiye'nin ilk şeker fabrikası'...) Ayrıca 38 sanayi tesisi mevcuttur.

Babaeski Tarım Festivali[değiştir | kaynağı değiştir]

1971 yılında o günün Belediye Başkanı Gündüz ONAT'in girişimleriyle belediyenin önderliğinde ilçede bulunan; tarım ve eğitim kuruluşları, dernek, oda, basın organları, sanayici ve esnaf temsilcilerinin katılımları ile gerçekleşen çalışmalar sonunda; belediyenin himayesinde "Karpuz Festivali" adı altında yapılması kararlaştırılan organizasyon daha sonraları 'Tarım Festivali' adını almıştır 40 yıldır aralıksız yapıla gelmektedir. Festival sayesinde, ilçeden Avrupa'ya ilk kez karpuz ihracı yapılmıştır.İlçe nüfusu festival için gelen yerli ve yabancı turistlerle birlikte oldukça artmaktadır.

Babaeski'nin Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

MÖ 5. yüzyıl ortalarında burada kurulan Trakların Odrys kolunun kurduğu devletini Makedonya Kralı II. Phillip yıkmış, bunu Bithynia Krallığının egemenliği izlenmiştir. MÖ 46'da Roma İmparatoru Cladius Trakya ile birlikte Kırklareli yöresine de hakim olmuşlardır.

Milattan sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans İmparatoru I. Anastasios'un (491-518) yaptırdığı Marmara'dan Karadeniz'e kadar uzanan büyük liman suru Babaeski'nin yakınında geçmekte idi. I. Justinianos (527-533) bu surları onarmış, ancak bunlar sürekli saldırılara uğradığından günümüze ulaşamamıştır. Bu iki Bizans imparatorunun üzerinde özenle durduğu surların yapımındaki amaç, Balkanlardan gelecek akınlara karşı İstanbul'u korumaktı.

Bizanslılar zamanında adı Boulgarophygon (Βουλγαρόφυγον) olan Babaeski'de bu dönemde karışıklıklar ve ayaklanmalar olmuş; 1047 yılında Leon Tornikios'un liderliğindeki isyancıların eline geçmişse de İmparator IX. Konstantin Monomakos tarafından geri alınmıştır.

Amucalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ertuğrul Gazi'nin üç oğlu vardı. En büyük oğlu Savcı Bey genç yaşta şehit olduğu için beylik, diğer oğulları Gündüz Alp ve Osman Bey tarafından sürdürülmüştür. Ertuğrul Gazi yaşlanınca Kayı Boyunun başına Gündüz Alp'i geçirdi. Bir süre sonra da vefat etti. Ertuğrul Gazi ölmeden önce rüyasında, küçük oğlu Osman'a çok büyük bir devlet nasip olacağını görmüş, bu yüzden beyliğin başına onun geçmesini vasiyet etmişti. Osman Gazi büyüdüğü zaman Gündüz Alp, babasının vasiyetine uyarak beyliği kardeşine devretti. Böylelikle Kayı Boyunun liderliği Osman Gazi'nin soyuna geçmiş oldu. Gündüz Alp'in soyundan gelenlere halk arasında "Amucalar" denmeye başladı. Amucalar, komutan ve idareci olarak devlet hizmetine uzun yıllar devam ettiler. Örneğin Gündüz Alp'in oğullarından Aydoğdu Bey, Bizans'la yapılan Koyunhisar Savaşı'nda Osmanlı birliklerine komuta ederken şehit düşmüştür.

Osmanlı Devleti Kuruluş Döneminde, Türkmenlere büyük önem vermiş, önemli mevkilere onları atamışlardır. Yükselme Döneminde ise bu uygulama kalkmış ve devşirmeler değer kazanmıştır. Osmanlılar, Türkmenlerin iktidarı ele geçirip kendilerini ortadan kaldırmasından çekindikleri için onları yönetimden uzaklaştırmışlardır. Amucalar da bu yeni politikadan zarar gördüler. Amucalar, zaman içinde çoğalıp kabile haline gelmişler ve güçlenmişlerdi. Ertuğrul Gazi soyundan geldikleri için Devlet üzerinde hak iddia edebilirlerdi. bu yüzden Balkanlara sürülüp yerleştirildiler. Kabilenin bir kısmının da önce Sivas’a daha sonra Kars dolaylarına yerleştiği sanılıyor.

Kabilenin Trakya’ya geliş tarihi kesin olarak bulunamamıştır. Amuca köylerinden Malkoçlar’ın 1491 yılı kaydı olması, bu konuda dikkat çekmektedir. Amucalar Trakya'da ilk olarak Yıldız Dağları'nın eteklerinde Keşirlik bölgesinde on tane köy kurdular. Bu köyler; Ahmetler, Karaabalar, Ahlatlı, Topçular, Malkoçlar, Kocatarla, Börklüce, Dikence, Gaybılar ve Gündüzler'dir. (93 Harbi'nden sonra Keşirlik Bölgesinin bir kısmı Bulgaristan'da kalmıştır. Türkiye'de kalan kısmının adı daha sonra Kofçaz olarak değiştirilmiştir.)

İlk kurulan on köyden sonra Amucalar, nüfusları çoğaldıkça Burgaz ve Stara Zagora bölgeleri başta olmak üzere Bulgaristan'ın doğu kesiminde yayıldılar ve 93 Harbi’ne kadar (22.6.1877–31.1.1878) 33 köy kurdular ve bunlara yakın şehirlere yerleştiler. Osmanlı-Rus savaşı sonrasında, sınırlar belli olmaya başladığında Amucaların bir kısmı Bulgaristan’da kalmıştır. Sınır sadece Bulgaristan ile Osmanlı devletini değil, Amucaları da ayıran sınır olmuştur. Böylece, akrabalıklar kaybolmuş, aileler parçalanmıştır. Ekonomik sıkıntılar baş göstermiş, mal ve can kayıpları olmuş, pek çok değerler yok olmuştur.

Bulgaristan'da kalan Amucalar'ın büyük bir kısmı ise Bulgar egemenliği altında yaşamaya razı olmayıp 1878'den itibaren yeni çizilen Osmanlı sınırlarının içine göç etmeye başladılar. Gelenlerin çoğu Kırklareli'de yeni köyler kurdular. Tekirdağ, Balıkesir ve Eskişehir'de de az sayıda köyler kurdular. Bir kısmı da İstanbul'a yerleşti.

Osmanlı topraklarına katılışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babaeski yöresi, Sultan I. Murat döneminde Balaban Bey tarafından 1359'da Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bizans döneminde Bulgaraphygon ismi Fatih Sultan Mehmet'in burayı ziyaretinden sonra, yöreyi yeniden düzenleyen Ahi Baba’dan ötürü Babaeski olarak değiştirilmiştir.

Babaeski adını alması ise, Fatih Sultan Mehmet’e dayandırılmaktadır.

Bir söylentiye göre; Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethi için Edirne’den yola çıkıp buraya geldiğinde; Eski Cami önünde gördüğü yaşlı bir tamirciye; beldenin ne zaman kurulduğunu sormuş ve aldığı yanıt “eskidir, eski” olmuştur. Padişah, yaşlı adamın kendi yaşını sorduğunda da yine “Baba... eski” yanıtını alır. Bunun üzerine beldenin adı "Babaeski" olarak anılmaya başlanmıştır.

Cumhuriyet döneminde de bu isim kullanılmaya devam etmiştir.

İdari yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılda Edirne vilayeti Kırkkilise (Kırklareli) sancağına bağlı bir kaza merkezi idi.

Babaeski 1912 yılında Bulgarlar'ın, 1919'da da Yunanlılar'ın işgaline uğramıştır. Kurtuluş Savaşı sırasında Türk askeri kuvvetlerinin toplanma yerlerinden olan Babaeski'de "Trakya Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti" kurulmuştur. Kurtuluş Savaşı sırasında 9 Kasım 1922'de işgalden kurtarılmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra, 1924'te Kırklareli'ne bağlı ilçe konumuna getirilmiştir.

Tarihi eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede günümüze gelebilen tarihi eserler arasında, höyük ve tümülüsler

Eski Cami : Fatih Sultan Mehmet döneminde 1467 yılında yapılmıştır.Halen ibadete açıktır.

Cedid Ali Paşa Camii : Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1555 yılında Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Edirne'deki Selimiye Camii'nin modeli olup, Balkan Savaşlarında Bulgarlar tarafından minaresi yıkılmış ve sonra yeniden yapılmıştır.Halen ibadete açıktır.

Dördüzlü Çeşme : 17.yüzyılda yapılmış, dört cepheli ve kubbeli bir meydan çeşmesidir.

Babaeski Köprüsü : 4.Murat döneminde 1633 yılında yapılmış olup, halen D-100 uluslararası karayolu üzerinde trafiğe açıktır.

Hamam : Halen şehir hamamı olarak kullanılmakta olan bina tek kubbeli, klasik tiptedir.

Atatürk İlkokulu : 1914 yılında Kaymakam Tevfik Gür tarafından yaptırılan tek katlı , ahşap çatılı , Türk saçaklı olan okul bugün 2 Nolu Babaeski Sağlık Ocağı olarak kullanılıyordu.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Babaeski'de okuma-yazma oranı%96'dır.(Okuma-yazma bilmeyenlerin çoğu Doğu Anadolu'dan iş için göçen kişilerdir)
  • Babaeski Halk Eğitim Merkezi(Kuruluş:1963)
  • Babaeski Mesleki Eğitim Merkezi
  • Merkezde 1 tane bağımsız anaokulu(Kreş) bulunuyor: Zübeyde Hanım Anaokulu
Merkezde 7 tane ilköğretim okulu bulunuyor
  1. Fatih İlköğretim Okulu
  2. Atatürk İlköğretim Okulu
  3. Cumhuriyet İlköğretim Okulu
  4. Gazi Osman Paşa İlköğretim Okulu
  5. Plevne İlköğretim Okulu
  6. Babaeski İlköğretim Okulu
  7. Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu(Kapandı)

İlçe genelinde 21 ilköğretim okulu bulunuyor.

Merkezde 5 lise bulunuyor
  1. Babaeski Anadolu Lisesi(BAL)
  2. Babaeski İMKB Çok Programlı Lisesi
  3. Babaeski Atatürk Anadolu Lisesi
  4. Babaeski Kız Meslek Lisesi
  5. Babaeski Anadolu Teknik Lisesi,Teknik Lise Ve Endüstri Meslek Lisesi
Merkez dışında
  1. Alpullu Çok Programlı Lisesi
  2. Büyük Mandıra Lisesi

Babaeski Mesleki Eğitim Merkezi Kurumda Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında yer alan 153 meslek dalında Kalfalık-Ustalık eğitimleri yapılmaktadır. Ayrıca Kalfalık Ustalık sınavları ve Usta Öğreticilik Kursları i,çin de kurumumuz Tam Gün-Tam Yıl kapsamında faaliyetlerine devam etmektedir.Babaeski Mesleki Eğitim Merkezi'nin web sitesi ( BABAESKİ MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ ) Mesleki Eğitim, Çıraklık,Kalfalık,Ustalık,Usta Öğreticilik ile ilgili detaylı bilgilerin bulunabileceği bir kaynakça özelliği taşımaktadır.

İlçe merkezinde 1 tane yüksek okul bulunuyor: Babaeski Meslek Yüksek Okulu Babaeski Meslek Yüksek Okulu Bünyesinde ; 1.İşletme Yönetimi 2.Bankacılık ve Sigortacılık 3.Büro Yönetimi ve Sekreterlik 4.Dış Ticaret

Sağlık Hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Babaeski Devlet Hastanesi
  2. 1 no'lu merkez sağlık ocağı
  3. 2. no'lu sağlık ocağı
  4. 3. no'lu sağlık ocağı
  5. 4 no'lu sağlık ocağı
  6. Verem Savaş Dispanseri
  7. Alpullu sağlık ocağı
  8. Büyük Mandıra sağlık ocağı
  9. Karahalil sağlık ocağı
  10. Taşağıl sağlık ocağı
  11. Sinanlı sağlık ocağı

Medya Kuruluşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Gazeteler:

  1. Babaeski Söz Gazetesi
  2. Babaeski Gündem Gazetesi
  3. Çağdaş Babaeski Gazetesi
  4. Babaeski Esnaf Ve Sanatkarın Sesi Bülteni
  5. Gelişim Bülteni
  6. Yeni Haber Gazetesi

Radyolar:

  1. Soylu FM
  2. Melodi FM

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=19877
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUypXSg. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsprIGrr. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnbVCCH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqCsbrX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtujRj4r. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btwnmsy0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0ZoCcK. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu22WlXy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3qxIV8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuD4QS8A. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFfflF6. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGxi28h. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]