II. Nikolay (Rusya)
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| II. Nikolay | ||
|---|---|---|
| Tüm Rusya'nın İmparatoru | ||
 |
||
| Hüküm süresi | 1 Kasım, 1894 - 15 Mart, 1917 | |
| Tahta geçmesi | 26 Mayıs, 1896 | |
| Tam adı | Nikolay Aleksandroviç Romanov | |
| Doğumu | 18 Mayıs 1868 | |
| Tsarskoye Selo, Rusya İmparatorluğu | ||
| Ölümü | 17 Temmuz 1918 (50 yaşında) | |
| Yekaterinburg, SSCB | ||
| Önce gelen | III. Aleksandr | |
| Varisi | Mihail Aleksandroviç Romanov (Kardeşi) Aleksei Nikolayeviç Romanov (Oğlu) |
|
| Eşi | Aleksandra Fyodorovna | |
| Çocukları | Olga Nikolayevna Tatyana Nikolayevna Maria Nikolayevna Anastasya Nikolayevna Aleksei Nikolayeviç |
|
| Hanedan | Romanov Hanedanı | |
| Babası | III. Aleksandr | |
| Annesi | Maria Fyodorovna | |
II. Nikolay ya da Nikolay Aleksandroviç Romanov (Rusça: Никола́й II, Никола́й Алекса́ндрович Рома́нов, d. 18 Mayıs 1868 – ö. 17 Temmuz 1918) (Rusça: Никола́й II), Rusya İmparatorluğunun son çarı ve Romanov hanedanının hüküm süren son üyesidir. Bolşevik İhtilali sırasında tahtta bulunan II. Nikolay Bolşevikler tarafından tahttan indirilerek, karısı Aleksandra ve çocuklarıyla beraber idam edildi. Ölümden sonra Nikolay Rus Ortodoks Kilisesi tarafından aziz ilan edildi.
Konu başlıkları |
[değiştir] Çarlık döneminin ilk yılları
Çar III. Aleksandr ile Çariçe Maria Fyodorovna'nın büyük oğluydu. 1 Kasım 1894'te babasının ölümü üzerine tahta çıktı. Tahta çıktıktan hemen sonra halk arasında giderek artan hoşnutsuzluklara, polis baskısını yoğunlaştırarak yanıt verdi.Rusya ile Almanya'nın geleneksel düşmanı Fransa arasındaki ittifaka karşın, Temmuz 1905'te Alman imparatoru II. Wilhelm'le Björkö'de bir ittifak antlaşması imzaladı. Asya'ya kişisel ilgi gösteren ilk Rus çarıydı. Trans Sibirya Demiryolu'nun yapımıyla yakından ilgilendi. Rusya'nın Japonların da toprak sahibi olduğu Kore'deki nüfuzunu korumaya ve güçlendirmeye yönelik girişimleri, Rus - Japon Savaşı'nın (1904 - 1905)başlamasında önemli rol oynadı. Rusya'nın savaşta uğradığı yenilgi hem Nikolay'ın Rusya'yı Çin, Tibet ve İran'ı denetimi altında tutan büyük bir Avrasya imparatorluğu durumuna getirme düşlerinin sonu oldu, hem de halkın hoşnutsuzluğunu artırarak 1905 Devrimi'ne yol açtı.
[değiştir] Duma'nın kurulması
Nikolay, devrimci dalga karşısında 3 Mart 1905'te danışma meclisi niteliğindeki temsile dayalı bir devlet meclisini (Duma) toplantıya çağırmayı kabul etmek zorunda kaldı. Ekim Manifestosu'yla da (30 Ekim 1905) Duma'nın onayı olmadan hiçbir yasanın yürürlüğe konmayacağı, demokratik oy hakkıyla sivil özgürlüklerin güvence altına alınacağı anayasal bir rejime geçileceğine söz verdi. Ama baskı altında verdiği sözleri tutmayı niyeti olmadığından eski gücünü yeniden kazanmak için harekete geçti. Mayıs 1906'da yürürlüğe giren Temel Yasalar'da mutlak yetkilere sahip bir hükümdar olarak tanımlanmasını sağladı. Ayrıca şiddet yöntemleri kullanan ve Yahudi karşıtı propaganda etkinlikleri yürüten Rus Halkının Birliği adlı aşırı sağcı örgütü koruması altına aldı. Ekim Manifestosu'nun yayımlanmasından sorumlu tuttuğu Başbakan Kont Sergei Witte'yi görevinden alıp ilk iki Duma'yı süresinden önce dağıttı. Witte'nin yerine geçen ve 16 Haziran 1906'da ikinci Duma'yı dağıtan Pyotr Stolipin çara sadık ve yetenekli bir devlet adamı olmasına karşın, Nikolay güvenmediği Stolipin'e karşı entrikalar düzenlenmesine ve bunun sonucunda konumunun sarsılmasına göz yumdu.
[değiştir] I. Dünya Savaşı ve Nikolay'ın otoritesini kaybetmesi
Uzakdoğu'ya ilişkin yayılmacı planları Japonlarca engellenen Nikolay, dikkatini Balkanlar'a çevirdi. Avusturya arşidükü Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da öldürülmesinden sonra savaşı engelleyebilmek için yoğun diplomatik çaba harcamasına karşın, ordudan gelen baskılara karşısında 30 Temmuz 1914'te genel seferberlik ilan etmek zorunda kaldı. I. Dünya Savaşı monarşiye geçici olarak güç kazandırdıysa da, Nikolay halkının kendisinden beklediği şeylerin hiçbirini yapmadı.
Nikolay, karısı Aleksandra'nın kışkırtmasıyla, 5 Eylül 1915'te babasının kuzeni Prens Nikolay'ı görevden alarak başkomutanlığı bizzat üstlendi. Nikolay askeri kararlara gereksiz müdahalelerde bulunmadıysa da, saraydan ayrılması ciddi siyasi sonuçlar doğurdu. Çarın yetkilerini devralan Çariçe Aleksandra, değerli bakan ve subayları görevden alarak yerlerine Rasputin'in aday gösterdiği yeteneksiz kişileri getirmesi ve sarayın ihanet içinde olduğu düşüncesinin halk arasında yayılması çar ailesine karşı beslenen düşmanlığı besledi. Muhafazakarların monarşinin geleceğini kurtarma umuduyla Nikolay'ı tahttan indirme planları yapması ve Rasputin'in Aralık 1916'da öldürülmesi bile Nikolay'ı durumun ciddiyetini kavrayarak gerekli önlemleri almaya yöneltmedi.
[değiştir] Tahttan indirilmesi ve ölümü
Nikolay, 8 Mart 1917'de Petrograd'da (St. Petersburg) başlayan ayaklanmanın ardından kentin komutanına sert önlemler almasını emrederek düzeni sağlamak üzere destek birlikleri gönderdi. Olayların önünün alınamaması sonucunda Nikolay, ordunun da desteğini alan Duma'nın çağrısına uyarak 15 Mart 1917'de Pskov'da kardeşi Mihail lehine tahttan çekildi. Ancak Mihail'in tacı reddetmesiyle Rusya'da bin yıllık monarşi yönetimi son buldu.
Georgi Lvov başkanlığındaki geçici hükümet döneminde Çarskoye Selo'da gözaltında tutuldu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye gönderilmesi planlansa da daha sonra bundan vazgeçildi. Bolşevik İhtilali'nden hemen önce güvenliği için ailesi ile birlikte Batı Sibirya'daki Tobolsk'a götürüldü.Bolşevik İhtilali'nden sonra da Nisan 1918'de de Urallar'daki Yekaterinburg'a götürüldü. Bolşeviklere karşı savaşan Beyaz Ordu kuvvetlerine bağlı Çek Lejyonunun bölgeye yaklaşması ve çarı kurtarmaları olasılığı üzerine, yerel yetkililerin kararıyla, 16/17 Temmuz gecesi Nikolay, eşi Aleksandra kızları Olga, Tatyana, Mariya, Anastasiya ve oğulları Aleksey ile aile doktoru ve üç uşağı hapsedildikleri evin bodrumunda öldürüldüler. Cesetlerin yakıldığı izlenimi vermek için giysileri terk edilmiş bir maden ocağında yakıldıktan sonra cesetleri ormanlık araziye gömüldü.
O dönemde bölgedeki Bolşeviklerin lideri olan Yakov Yurovski'nin, SSCB'nin son yıllarına kadar gizli tutulan kayıtlarından yola çıkılarak, 1991'de cesetlere ulaşıldı. Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra 1998'de yapılan devlet töreniyle ailesiyle birlikte St. Petersburg'da defnedildi. Çar ailesi, 2000 yılında Rus Ortodoks Kilisesi tarafından Aziz ilan edildi.1 Ekim 2008'de, Rusya Yüksek Mahkemesi Çar ailesinin öldürülmesinin haksız siyasi baskılar sonucu olduğuna, dolaysıyla siyasi cinayete kurban gittiklerine karar verdi ve itibarlarının iade edilmesini kararlaştırdı.
[değiştir] Dış bağlantılar
| Önce gelen: III. Aleksandr |
Rusya İmparatoru 1894–1917 |
Sonra gelen: — |
