Aleksandr Guçkov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Aleksandr Guçkov

Aleksandr İvanoviç Guçkov (Rusça: Александр Иванович Гучков, d. 26 Ekim 1862, Moskova, Rusya İmparatorluğu - ö. 14 Şubat 1936, Paris, Fransa), 1905-1917 arasında Rusya'daki ılımlı liberal siyasal harekete önderlik eden devlet adamı.

Zengin bir Moskovalı tüccarın oğluydu. Moskova ve Berlin üniversitelerinde öğrenim gördü. Pek çok yeri gezdi; bu arada Güney Afrika Savaşı'nda (1899-1902) Britanya'ya karşı savaştı. Rus-Japon Savaşı (1904-05) sırasında Rus Kızılhaç Örgütü'ne başkanlık etti.

1905 Devrimi'nin İmparator II. Nikolay'ı bir meşruti monarşi öngören Ekim Manifestosu'nu yayınlamak zorunda bırakmasından sonra, bu manifestoyu destekleyerek yeni reformlar için hükümetle işbirliğine yönelen Oktobrist Parti'nin kurucuları arasında yer aldı. 1910-11 yıllarında Üçüncü Duma'nın (Devlet Meclisi) başkanlığını üstlendi. Ama askeri alandaki kötü yönetim, anayasanın ve parlamenter yasama yöntemlerinin bir yana itilmesi ve papaz Grigori Rasputin'in artan etkisi nedeniyle imparatorluk hükümetini giderek daha çok eleştirmeye başladı.

I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine yeniden Kızılhaç Örgütü'nün başına geçti. 1915'te, savaşın yönetimi konusunda hükümetin ihmalci tutumunu düzeltmek üzere, büyük ölçüde hükümetten bağımsız olarak askeri malzeme üreten ve bunları cepheye taşıma işini yürüten Merkezi Savaş Sanayileri Komitesi'nin başkanı oldu. Bazı kaynaklara göre, 1916 sonlarında Nikolay'ı devirmeyi amaçlayan bir komploya katıldı. Ağustos 1916'da Genelkurmay'daki General Mihail Alekseyev'e gönderdiği ve kopyaları geniş bir çevrede dağıtılan mektupta bir darbeye girişmesi için generale çağrıda bulundu. Komplocular planlarını gerçekleştiremeden Şubat Devrimi başladı.[1]

Geçici Hükûmet tarafından Pskov'a gönderilen Guçkov, Nikolay'dan tahttan çekildiğini belirten belgeyi teslim aldı (15 Mart 1917). Rusya'nın meşruti monarşiden cumhuriyete geçişini pek desteklememekle birlikte, Geçici Hükûmet'te savaş ve donanma bakanı olmayı kabul etti. Orduda disiplini yeniden kurmaya yönelik girişiminde başarısızlığa uğradı. Geçici hükümet içinde dış politika konusunda ortaya çıkan büyük bir siyasal anlaşmazlık üzerine, birkaç ay sonra istifa etti.

Bolşeviklerin iktidarı almasından sonra Paris'e yerleşti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]