Rus İç Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Rus İç Savaşı
CWRArticleImage.jpg
Sol yukarıdan saat yönünde: Don Ordusu'na bağlı askerler (1919); Beyaz Ordu'ya bağlı bir Piyade Tümeni (Mart 1920); Kızıl Ordu 1. Süvari Ordusu'na bağlı askerler; Lev Troçki (1918); Çekoslovak Lejyonu tarafından asılan Bolşevik.
Tarih 1917 - 1922
Bölge Rusya, Kafkasya, Moğolistan, Çin, İran
Sonuç Sovyet Rusya zaferi
Taraflar
Red Army flag.svg Kızıl Ordu

(Kızıl Muhafızlar 1917-18)
• Bolşevikler
• Sol SR'lar(Mart 1918'e kadar)
Darker green and Black flag.svg Yeşil Ordular
(1919'a kadar)
RPAU flag.svg Siyah Ordu
(1918-20)

Flag of Russia.svg Beyaz Ordu

• Kadetler
• Kazaklar
• Karayüzler


İtilaf Devletleri
US flag 48 stars.svg ABD
Birleşik Krallık Büyük Britanya
Merchant flag of Japan (1870).svg Japonya
State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg Yunanistan Krallığı
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Sırbistan
Flag of Czechoslovakia.svg Çekoslovak Lejyonu
Flag of Romania.png Romanya
Flag of France.svg Fransa
Estonya Estonya
Letonya Letonya
Flag of Lithuania (1918-1940).svg Litvanya
Flag of Poland.svg Polonya

Komutanlar
Red Army flag.svg Vladimir İlyiç Lenin

Red Army flag.svg Lev Troçki
Red Army flag.svg Josef Stalin
Red Army flag.svg Sultan Galiyev
Red Army flag.svg Maria Spiridonova
Darker green and Black flag.svg Viktor Çernov
RPAU flag.svg Nestor Mahno

Flag of Russia.svg Mihail Alekseyev

Flag of Russia.svg Stanisław Bułak-Bałachowicz
Flag of Russia.svg Pavel Bermondt-Avalov
Flag of Russia.svg Lavr Kornilov
Flag of Russia.svg Aleksandr Kolçak
Flag of Russia.svg Anton Denikin
Flag of Russia.svg Pyotr Vrangel

Güçler
3.000.000[1] 2.400.000
Kayıplar
1.212.824 1.500.000
13 milyon sivil savaştan etkilendi

Rus İç Savaşı, 1917 ve 1922 yılları arası Ekim Devrimi ile başa geçen Bolşeviklere karşı çok sayıda muhalif Rus siyasi parti örgütleri arasında yaşanan savaştı. Ana muharebe Sovyet Rusya'ya bağlı Bolşevik Kızıl Ordusuyla komünizm karşıtlarının Çarlık Rusyası'na bağlı Beyaz Ordusu arasında geçti. Savaşı Sovyet Rusya'nın kazanmasıyla tarihteki ilk sosyalist yönetim iş başına gelmiştir.

Lenin ve Troçki Petrograd'ta.

Kızıl Ordunun askeri içinde bazı Türkler de vardı. Kızıl Ordu'da bulunan Türkleri Sultan Galiyev örgütlemekteydi. I. Dünya Savaşı'nın yıkımlarının üstüne, bir de üç yıl sürecek olan dış devletlerin ve onlarla bağlaşan iç güçlerin müdahalesine karşı savaş başladı. Nitekim daha 1917 Aralığı'nda Romanya, Fransa'nın desteğiyle, Besarabya'yı işgal etti. 1918 Martı'nda Fransız, İngiliz ve Amerikan birlikleri, Murmansk'ı ve Arhangelsk'i ele geçirdiler. Nisan'da önce Japonlar, sonra Amerikalılar, Vladivostok ve Sovyet Uzakdoğusu'na asker çıkardı. Almanlar Ukrayna'yı işgal etti. Mahnovistlerin özgür bölgelerine girerek onları, parti, devlet ve Kızıl Ordu'nun otoritesi altına almak istediler. Bunun üzerine, Kızıl Ordu ile Mahnovistler arasında üç yıl süren bir iç savaş başladı. Aslında Mahnovistler Çarlık rejimine karşı Bolşeviklere destekveriyordu fakat bu nedenlerden dolayı Mahnovistler ve Bolşevikler arasında bir savaş başlamıştır. Güneyde, Ağustos ayında İngilizler Bakü'ye girdi. İçeride yabancılarla birlikte General Denikn (Ukrayna Beyaz Orduları Komutanı), Amiral Aleksandr Kolçak (İmparatorluk Karadeniz Donanması Komutanı, General Lavr Kornilov, Gn. Yudeniç (Türkiye Cephesi Orduları Komutanı), Gn. Pyotr Vrangel (Ukrayna Ordusu Komutanı) ülkenin dört bir yanında silahlı ayaklanmaları yönettiler. Ayrıca ülkede, I. Dünya Savaşı'ndan kalma 60 bin kişilik bir Çekoslovak Lejyonu vardı. Tutsak iken serbest bırakılan bu askerler ülkelerine dönmek üzereyken, Sibirya demiryolu hattı boyunca, Sovyet karşıtı uluslararası saldırı koaliyonuna katılmaya zorlandılar. Bu askerleri ABD silahlandırdı. Sol SR, Brest-Litovsk Antlaşması'nı bozmak amacıyla terör hareketlerine giriştiler. Bu dönemde Alman Büyükelçisi Kont Wilhelm von Mirbach katledildi ve suikast sonucu Lenin ağır bir biçimde yaralandı (30 Ağustos 1918). 1920 yılı sonlarında varlığı 5 milyona ulaşan Kızıl Ordu saflarında, Budyani, Frunze, Komenov ve Mihail Tuhaşevski gibi komutanlar sivrildiler. Üç yıl süren bu savaş, 1920 başlarında Sovyet Kızıl Ordusu'nun gerek ABD, İngiltere, Fransa, Japonya vb. dış devletlerin güçlerine, gerekse Çarlık rejimini canlandırmak isteyen ya da burjuvazinin egemenliğini kurmaya çalışan, onlarla bağlaşık iç güçlere karşı kazandığı başarılarla son buldu. 1918'den 1922'ye kadar Rus İç Savaşı sürdü. Devrime karşı gelenler cezalandırıldı ve SSCB içerisinde istikrar sağlandı. Dünyanın en uzun tren yolu yapıldı. Vladivostok'ta biten tren yolu Sovyet Rusya'nın kalkınmasında önemli rolü oldu. Ardından yapılan geliştirmeler ve kalkındırmalar, Sovyet Rusya'ya karşı yapılan İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş'ta SSCB'nin güçlü duruma gelmesine neden oldu. Devrimin iyi uygulanması bu gelişmelerin nedenlerindendir.

Rusya Rusya tarihi
Moskwa kreml 2.jpg
Portal.svg Portal «Rusya»


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ G. F. Krivosheev, Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century, pp. 7-38.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]