I. Mehmet
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Çelebi Mehmet |
|
| I. Mehmet | |
| Saltanatı | 1413- 1421 |
|---|---|
| Padişah Sırası | 5 |
| Doğum Tarihi | 1389, Bursa |
| Ölüm Tarihi | 26 Mayıs 1421, Edirne |
| Önce | Yıldırım Bayezid ve Fetret Devri |
| Sonra | II. Murat |
| Soyu | Osmanlı Hanedanı |
| Babası | Yıldırım Bayezid |
| Annesi | Devlet Hatun |
| Dini | İslam |
I. Mehmet Çelebi (Osmanlı Türkçesi: چلبی محمد, I.Mehmet veya Çelebi Mehmet) (d. 1389, Bursa – ö. 26 Mayıs 1421, Edirne). 5. Osmanlı Sultanıdır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Fetret Dönemi
Çelebi Mehmet veya Mehmet Çelebi olarak anılır. 1403'de Ankara Savaşı sonucu babası Yıldırım Bayezid, Timur'a yenik ve esir düştükten sonra Osmanlı Devleti 11 yıl süren bir Fetret Dönemi geçirdi. Bu devirde Yıldırım Bayezid'in oğulları Emir Süleyman, İsa Çelebi, Musa Çelebi ve Çelebi Mehmet taht savaşlarına giriştiler. Çelebi Mehmet 1403 ile 1413 arasında Timur yüksek egemenliği altında Amasya da, Amasya-Tokat-Sivas bölgesi (Rumiye-i Suğra) emirliğini yaptı. Kardeşler arasında çeşitli savaşlardan sonra en nihayet 1413 de Çelebi Mehmet kardeşi Musa Çelebi'yi Çamurlu Derbent Savaşı'nda yenerek tek başına Osmanlı Devleti idaresini alarak Fetret Devri'ni kapattı. 1413'ten sonra tek padişah olarak hüküm sürdü. Kardeşi Musa Çelebi ile savaşırken Karamanoğlu Mehmet Bey Bursa'yı kuşatmış, Bursa Subaşısı İvaz Paşa kazdırılan lağımları ateşe vererek kuşatmayı kırmıştır. Çelebi Mehmet, Bursa'ya gelerek askerlerini toplayıp Akşehir'i aldı. Buradan Konya Ovası'nda Karamanoğlu Mehmet Bey'le savaştı ve onu yendi. Oğlu Mustafa Çelebi ile beraber esir aldı. Yinede onların canlarını bağışladı. Karamanoğlu'na Eskişehir, Kırşehir, Beyşehir, Sivrihisar'ı ve Niğde'yi verip, hilat giydirip, sancak verdi. Mehmed Çelebi, Fetret Devrini bitiren ve Osmanlı devletini tekrar eski gücüne kavuşturan sultan olduğundan Osmanlı Devleti'nin 2.kurucusu diye de anılmaktadır.
[değiştir] Saltanatı
Çelebi Mehmet buradan Edirne'ye geri döndü. Tuna nehrini aşarak Eflak şehri Giurgiu'da bir hisar yaptırdı. Mehmet Çelebi, hisara Yerkökü adını verdi. Kale gerçekten bu yerlere kök salmayı kolaylaştıracaktı. (Zamanla 'Yerkökü' adı 'Yerköy'e dönüşmüştür.) Buradan tekrar Anadolu'ya geçip Samsun'u aldı. Bu ahalide oturan, Timur'dan kalan Tatarlar'ı Rumeli'ye sürdü.Ayrıca bu dönemde Venedikliler ile ilk deniz savaşı yapıldı.Osmanlı yenildi ve böylece Osmanlı'nın donanmasının gelişmediği görüldü.
Karaburun civarlarında Börklüce Mustafa, Manisa yakınlarında Torlak Kemal, Rumeli'de Zagra'da Şeyh Bedrettin'in çıkardığı ayaklanmaları bastırıp isyancıları idam ettirdi.Ayrıca Börklüce'nin Bizans'a sığınmasıyla Osmanlı Bizans'a vergi vermiştir. Yaşadığı savaşlarda toplam 42 adet kılıç, ok, ve mızrak yarası almıştır. Bursa'daki Yeşil Türbe'de gömülüdür. Yerine oğlu II. Murat geçmiştir. Edirne Sarayiçi'ndeki Eski Sarayı yaptırdı, kardeşlerinden Emir Süleyman'ın temelini attığı Eski Cami'yi de tamamlatmıştır. Saruhanoğulları beyliğine son vermiştir.
[değiştir] Hayatı
Sultan Mehmed Çelebi, 1389 yılında Bursa'da doğdu. Babası Yıldırım Bayezid, annesi de Germiyanoğullarından Devlet Hatun'dur.
Orta boylu, yuvarlak yüzlü, beyaz tenli, açık alınlı, kırmızı yanaklı, kara gözlü, çatık kaşlı, sık sakallı, geniş omuzlu olarak betimlenmiştir. Kuvvetli bir vücuda sahipti. Gayet hareketli ve cesurdu. Güreş yapar ve çok kuvvetli yay kirişlerini bile çekebilirdi. Yumuşaklığı, tatlı dili, sabrı ve iyilikseverliği anlatılmaktadır. Başında kullanmış olduğu sarık, altın işlemeli kavuğu ile gayet güzel görünürdü. İçi kürklü ve yakası dik olan bir kaftan ve kızıl atlas üzerine altın bezekli diba giyinirdi.
Padişahlığı süresince bizzat 24 savaşa katılan Mehmed Çelebi, bu savaşlarda kırka yakın yara aldı.
Sultan Mehmed Çelebi Müslümanlara karşı göstermiş olduğu adaleti, aynı zamanda Hıristiyan topluluklara karşı da gösterirdi. İyi bir idareci ve politikacıydı. Tahsilini Bursa Sarayı'nda tamamladı. Daha sonra babası tarafından Amasya sancakbeyliğine tayin edildi ve bu sırada devlet işlerini öğrendi.
Fetret Devri'nden sonra Anadolu'daki beylikleri tekrar bir araya toplamayı başaran Sultan Mehmed Çelebi'ye Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci kurucusu gözüyle de bakılır
Sultan Mehmed Çelebi 26 Mayıs 1421 de Edirne'de bir sürek avı sırasında at sırtında felç oldu, düştü ve yaralandı. Ölüm döşeğinde Veziriazam Amasyalı Beyazıd Paşa ve vezirleri İvaz Paşa ve Çandarlı İbrahim Paşa'yi çağırıp "Tez oğlum Murat'i getirin. Ben bu döşekten kalkamam. Murat gelmeden ölürsem fitne çıkar. Tedarik görün, ölümümü gizleyin vasiyetinde bulundu. En çok Selanik'te bulunan Düzmece Mustafa'dan çekinilerek, Amasya'da vali olan Murat'in Bursa'ya ulaşmasına kadar 42 gün ölüm haberi gizlendi. Osmanlı Padişahları arasında ölümü gizlenen ilk padişah o oldu. Durumundan kuşkuya düşen ve ayaklanmaları güçlükle önlenen askerleri yatıştırmak için askere geçit yaptırılıp, bu sırada mumyalanmış cesedine kaftan giydirilip, başına sarık konulup pencere önüne oturtulduğu kollarının oynatıldığı rivayet edilir. II. Murat Bursa'ya gelip tahta çıkmasından sonra cenazesi Edirne'den Bursa'ya götürülerek Yeşil Türbe'ye defnedildi.
[değiştir] Ailesi
[değiştir] Eşleri
- Şehzade Kumru Hatun: Amasyalı bir Paşa’nın torunu.
- Emine Hatun: Dulkadiroğlu Mehmed Suli Bey'in kızı. II.Murad'ın annesi.
[değiştir] Erkek çocukları
Erkek çocuklarının sayısının on sekiz kadar olduğu bildirilmektedir. Adları bilinenler şunlardır:
- Mehmed Çelebi
- Ahmed Çelebi
- II. Murad
- Kasım Çelebi
- Küçük Mustafa Çelebi
- Mahmud Çelebi
- Yusuf Çelebi
- Orhan Çelebi
[değiştir] Kız çocukları
Dokuz kızından adları bilinenleri şunlardır:
- Selçuk Sultan (1407-1485): Çandaroğulları'ndan İsfendiyar Bey'in oğlu İbrahim Bey'le evli. Eşinin ölümünden sonra Bursa'da yaşamıştır.
- Sultan Hanım (ö. 1444):Kasım Bey'le evli.
- Hafsa Hatun (ö. 1443):Çandarlı İbrahim Paşa'nın oğlu Mahmud Çelebi'le evli. Mekke'de hac sırasında ölmüştür.
- Aişe Hatun:Karamanoğulları'ndan İbrahim Bey'le evli
- Hadice
- İncu
|
|
|
|---|---|
| Kuruluş öncesi | Gündüz Bey (Osman Gazi'nin Ağabeyi) · Ertuğrul Gazi · Süleyman Şah · Kaya Alp · Kızıl Boğa Han |
| Kuruluş (1299–1453) | Osman Gazi · Orhan Gazi · I. Murat · I. Bayezid · Fetret Devri · I. Mehmed · II. Murat · II. Mehmed |
| Dönem 2 (1453–1683) | II. Bayezid · I. Selim · I. Süleyman · II. Selim · III. Murat · III. Mehmed · I. Ahmet · I. Mustafa · II. Osman · IV. Murat · I. İbrahim · IV. Mehmed |
| Dönem 3 (1683–1827) | II. Süleyman · II. Ahmet · II. Mustafa · III. Ahmet · I. Mahmut · III. Osman · III. Mustafa · I. Abdülhamit · III. Selim · IV. Mustafa · II. Mahmut |
| Dönem 4 (1828–1908) | Abdülmecit · Abdülaziz · V. Murat · II. Abdülhamit |
| Dağılma (1908–1923) | V. Mehmed · VI. Mehmed |
| Önce gelen: Fetret Devri |
Osmanlı Hanedanı 1413–1421 |
Sonra gelen: II. Murat |

