İznik
| İznik | |
| — İlçe — | |
 |
|
 |
|
| Koordinatlar: 40°26′N 29°43′E / 40.433°N 29.717°E | |
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| İl | Bursa |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| Yönetim | |
| - Kaymakam | Nurettin Kakillioğlu[1] |
| - Belediye başkanı | Kadri Eryılmaz (MHP)[2] |
| Yüz ölçümü [3] | |
| - Toplam | 753 km2 (290,7 mi2) |
| Rakım [4] | 85 m (279 ft) |
| Nüfus (2012)[5] | |
| - Toplam | 43,425 |
| - Kır | 20,918 |
| - Şehir | 22,507 |
| Zaman dilimi | DAZD (+2) |
| - Yaz (YSU) | DAYZD (+3) |
| Posta kodu | 16860 |
| İl alan kodu | 0224 |
| İl plaka kodu | 16 |
| Web sitesi: www.iznik.bel.tr | |
İznik, Bursa'nın ilçesi. Aynı adı taşıyan İznik Gölü'nün doğu kıyısında, bağlı olduğu Bursa'nın kuzeydoğusunda yer alır. Nüfusu 2009 itibarı ile 44.756'dır.[6]
İznik ismi, eski adı olan Nikéa'dan gelmektedir. Dönemde yaygın bir dönüştürme kuralına göre Rumca adın önüne 'sur içinde' anlamında olan is eki getirilerek isnikéa adı Türkçede İznik olmuştur.[7]
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
İznik'te ilk yerleşimin MÖ 2500 yıllarına uzandığı sanılmaktadır. MÖ 7. yüzyıl öncesinde burada kurulan yerleşime 'Helikare' denmekteydi. Makedonya İmparatoru Büyük İskender'in generali Antigonus tarafından MÖ 316 yılında kent Antigoneia adını almıştır. İskender'in ölümünden sonra Antigonus ile general Lysimakhos arasındaki savaşı kazanan Lysimakhos kente, Antipatros'un kızı olan eşi Nikaia'nın adını vermiştir. MÖ 293'te Bithynia Krallığı'na bağlanan kent, önemli mimari yapılarla süslenmiştir. Bir süre Bithynia Krallığı'nın başkenti olan Nikaia daha sonra Roma'nın önemli bir yerleşimi olarak varlığını sürdürür.
325 yılı yazı başında Hıristiyanlık için çok önemli olan Birinci Konsül, İznik'de toplanmıştır. İmparator I. Konstantin'in da katıldığı toplantıda Hristiyanlıkla ilgili yortu günleri ve Nikaia Kanunları adı ile bilinen 20 maddelik metin bu Konsülden sonra kabul edilmiştir. 787 yılında İznik Ayasofya'sında VII. Konsül toplandı.Ayrıca VI. Haçlı Seferi sonucunda Bizans İmparatorluğu İstanbul'u kaybedince İznik'te Bizans Hanedan üyeleri tarafından İznik Latin İmparatorluğu kurulmuş ve bu imparatorluk daha sonra İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'nu yeniden kurmuştur.
İznik, Selçukluların ve Osmanlıların da başkenti olmuştur. İznik 1331 yılında Osmanlı orduları tarafından ele geçirilmiştir. Osmanlı idaresinde İznik, sanat, ticaret ve kültür merkezi oldu. Orhan Gazi Medresesinde birçok ünlü ders verdi. Davud-u Kayseri, Ebul Fadıl Musa, Eşrefoğlu Abdullah Rumi gibi ünlü tasavvuflar İznik'te yaşadı ve eserler verdi. Osmanlı döneminin ilk cami, medresesi ve imareti İznik'te inşa edildi.
14., 15. ve 16. yüzyıllarda İznik bir sanat merkezi olmuş, dünyaca ünlü çini ve seramikler burada üretilmiştir.
Coğrafya [değiştir]
İlçenin yüzölçümü 753 km2, rakımı 85 metredir. Konum olarak Bursa ilinin Kuzeydoğusunda, İznik Gölü'nün doğusundadır. Bursa şehir merkezine 76 km uzaklıktadır. Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara böümünde yer alır. Bölgede ılıman Marmara iklimi görülür. İdari olarak 1930 yılında Bursa'ya bağlandı.
İlçe 29-30' (Müşküle köyü batısı) ve 29-57' (Elmalı köyü doğusu) doğu boylamları ile 40-21' (Hisardere tepesi) ve 40-37' (Ayvaşa dağı) kuzey enlemleri arasındadır.
Ekonomi [değiştir]
Ağır sanayi yatırımlarının bulunmadığı İznik ovası, zeytin, üzüm, şeftali, kiraz, erik, armut,elma, ceviz, domates, taze fasulye, brokoli, brüksel lahanası ve toprağının olduğu kadar ikliminin de elverişli olmasından dolayı birçok sebze ve meyve yetişmektedir. Bölgedeki 3 resmi sebze ve meyve hali mevcuttur. İznik’te üretimi yapılan tarımsal ürünler içinde zeytin, çiftçi ailelerinin %70 gibi önemli bir kısmının gelir kaynağı olarak birinci sırayı almaktadır.Yöreye has bir ürün Müşküle üzümü, ilçede halen yetiştirilmektedir.
İlçenin doğası, arkeolojik ve tarihi kalıntıları ile gölün doğal kıyı şeridi piknik yapmaya elverişli geniş ağaçlık alanlarıyla turizme canlılık katar. Hacı Osman Köyü ve çevresinde yamaç paraşütü ve çim kayağı sporları için uygun alanların tespiti ile bu sporlara ilgi duyanlara ev sahipliği yapmaya başlamıştır.
Son yıllarda Sansarak köyündeki doğal şelale sayesinde dağ tracking sporu başlamıştır. Her hafta İstanbul'dan ve diğer yakın metropolllerden günü birlik turlar düzenlenmektedir.
İznik Gölü'nde tatlı su ıstakozu ve yayın, sazan, akbalık, gümüş gibi 27 değişik balık türü bulunur. Gümüş balığının tamamı ihraç edilir; diğer ürünler bölgede tüketilir.
Nüfus [değiştir]
İlçenin nüfusu 31.12.2011 adrese dayalı nüfus sayımına göre 44.010'dur. Bunun 22.661'i şehir merkezinde, 21.349'u ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.
İlçe olarak, merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 2 belde, 37 köy ve 7 mahalleden oluşmaktadır. İlçe, kuzeyde Yalova'nın Altınova ve Kocaeli'nin Karamürsel, Gölcük ve Başiskele, kuzeydoğuda Sakarya'nın Pamukova, doğuda Bilecik'in Osmaneli, güneyde Yenişehir, güneybatıda Gemlik ve batıda Orhangazi ilçeleriyle çevrilidir.
İlçe merkezindeki mahalleler: Beyler, Eşrefzade, Mahmutçelebi, M.Kemalpaşa, Selçuk, Yeni mahalle, Yeşilcemi.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1965[8] | 31.105 | 8.213 | 22.892 |
| 1970[9] | 34.104 | 10.038 | 24.066 |
| 1975[10] | 35.959 | 11.614 | 24.345 |
| 1980[11] | 37.479 | 13.231 | 24.248 |
| 1985[12] | 39.873 | 15.315 | 24.558 |
| 1990[13] | 41.942 | 17.232 | 24.710 |
| 2000[14] | 44.770 | 20.169 | 24.601 |
| 2007[15] | 44.514 | 22.179 | 22.335 |
| 2008[16] | 44.524 | 22.170 | 22.354 |
| 2009[17] | 44.756 | 22.574 | 22.182 |
| 2010[18] | 44.314 | 22.610 | 21.704 |
| 2011[19] | 44.010 | 22.661 | 21.349 |
Kültür [değiştir]
Tarihi binalar [değiştir]
- Ayasofya Müzesi, Bizans erken döneminde inşa edilen kilise, Osmanlı döneminde camiye çevrildi. 787 yılındaki Konsil bu kilisede toplandı. I. Dünya Savaşı sonrasında Yunan işgali sırasındaki bir yangınla kullanılamaz hale gelen yapı, 2007 yılına kadar harap haldeki yapı, günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.
- Roma Tiyatrosu
- I. Murat Hamamı
- Süleymanpaşa Medresesi, günümüzde turistik amaçlı çini eserlerin satıldığı atölyeler tarafından kullanılmaktadır.
- İznik Kilisesi
- Zoimesis Tes Theotokos
- Aziz Tryphonos Kilisesi
- Sarı Saltuk türbesi
- Yeşil Cami
- İznik Müzesi, 1338 yılında Osmanlı Padişahı I. Murat tarafından annesi Nilüfer Hatun adına imaret olarak yaptırıldı. 19. yy sonlarına kadar çalışan imarethane, 1965 yılında müzeye çevrildi. Müzede İznik ve çevresindeki arkeolojik kazılarda çıkarılan eserler sergilenmektedir.
Kültürel değerler [değiştir]
- Çinicilik (Dünyanın eşsiz ve meşhur İznik Çinileri halen 47 atölyesi ile işlenmeye devam etmektedir.)
- 2010 yılında ilk defa İznik Festivali düzenlenmiştir.
- İznik Zeytini (Bölgenin en verimli zeytin üretimi yapılmaktadır. Özelliğini ince kabuklu ve ufak çekirdekli yapısı ile zeytin üreticeleri dünyanın her yerine zeytin ihracatı yapmaktadır.)
- İznik Zeytin Yağı (Bölgedeki organik tarımın çoğalması ile birlikte en kaliteli zeytin yağ üretimine 2007 senesinde patlama yapan zeytin yağı tesisleri ile devam etmektedir.)
- Üzüm (İnce kabuklu ve cinsine göre çekirdekli ve çekirdeksiz üretimi vardır. Meşhur Müşküle üzümü halen mevcuttur.)
- Gün Batımı (Dünyanın en güzel 5. gün batımının olduğu yerdir)
- Tarihi Yapısı (Başkentlik yapmış olmasının yanında 1. ve 7. konsülün İznik'te yapılması hristiyanlık için bir nevi Hac yeridir.)
İznik tarihi camileri [değiştir]
- Yeşil Cami, Sadrazam Çandarlı Halil Paşa tarafından yaptırıldı. 1378-1391 yılları arasında mimar Hacı Musa tarafından inşa edilen yapı, Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşımaktadır. Yeşil çinileriyle ünlüdür.
- Şeyh Kudbettin Camii
- Hacı Özbek Camii
- Eşrefzade Camii
- Mahmut Çelebi Camii
- Asmalı Cami
Eğitim [değiştir]
Okullar [değiştir]
- Uludağ Üniversitesi İznik Meslek Yüksek Okulu
- İznik Anadolu Lisesi
- Çok Programlı Lise
- Endüstri Meslek ve Teknik Meslek Lisesi
- İmam Hatip Lisesi
- Şehit Sedat Pelit Anadolu Lisesi
- Alpaslan İlköğretim Okulu
- Kadir Koyutürk İlköğretim Okulu
- Kılıçarslan İlköğretim Okulu
- Selçuk İlköğretim Okulu
- Cumhuriyet İlkögretim Okulu
- Elbeyli İlköğretim Okulu
- Candarlı İlköğretim Okulu
Kaynakça [değiştir]
- ^ http://bursa.yerelnet.org.tr/il_ilce_kaymakamlik.php?iladi=BURSA
- ^ http://bursa.yerelnet.org.tr/il_belediye_baskan.php?iladi=BURSA
- ^ http://bursa.yerelnet.org.tr/il_ilce_koordinat.php?iladi=BURSA
- ^ http://bursa.yerelnet.org.tr/il_ilce_koordinat.php?iladi=BURSA
- ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2012 genel nüfus sayımı verileri". 13 Şubat 2013 tarihinde erişildi.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;t.C3.BCikisimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ http://www.taraf.com.tr/makale/7238.htm Sevan Nişanyan'ın 03.09.2009 tarihli Taraf Gazetesi'nde çıkan 'İstanbul' başlıklı makalesi, erişim tarihi 06.10.2009
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspZz9OX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmxxBVB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpJXJjB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuOhMin. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwLmRKM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bty2gvnh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu02F4mP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1lmEgS. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3YxGph. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCle0eR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEps2Yg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGQVKiu. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
Dış bağlantılar [değiştir]
|
||||||||
|
||||||||
