Nurbanu Sultan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nurbanu Sultan
Nûr-Banû Sultan'ın 1583 yılındaki cenaze törenini tasvir eden bir minyatür. (Lokman'ın Şehinşahname eserinden alınmıştır)
Nûr-Banû Sultan'ın 1583 yılındaki cenaze törenini tasvir eden bir minyatür. (Lokman'ın Şehinşahname eserinden alınmıştır)
Doğum Olivia / Cecilia Venier-Baffo / Rachel Nassi
1525
Páros, Kiklad Takım Adaları, Venedik Cumhuriyeti
Ölüm 7 Aralık 1583
İstanbul, Osmanlı Devleti
Yattığı yer II. Selim Türbesi, Ayasofya Müzesi, İstanbul
Diğer adı Afife
Din İslam
Ebeveyn(ler) Páros adası Venedikli Lordlarından Nicolò Venier ile Violante Baffo
Eşi Sultan II. Selim
Çocukları III. Murad
Esmehan Sultan
Fatma Sultan
Şah Sultan

Haseki Afife Nûr-Banû Valide Sultan (Doğum adı: Olivia / Cecilia Venier-Baffo[1] veya Rachel Marié Nassi[2], 1525 - 6 Aralık 1583) (Osmanlıca adı: خاصكي سلطانة نور بانو), Osmanlı Padişahı II. Selim'in hasekisi ve Sultan III. Murat'ın annesi. Haseki Hürrem Sultan'ın gelinidir.Osmanlı kaynaklarına göre kökeni Yahudi olup ismi Rachel'ken[1], İtalyan kaynaklarında bu Kiklad Takım Adaları'na ait Páros adası Lordlarından Nicolò Venier ile Violante Baffo 'nun kızı Olivia[2] olarak geçer.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nurbanu Sultan'ın eşi Sultan II. Selim (1524-1574)
Nurbanu Sultan'ın oğlu Sultan III. Murad (1546-1595)

1525 yılında, o devirde Venedik Cumhuriyeti'nin toprağı olan Ege Denizi'ndeki Páros adasında, Nicolo Venier ile Violante Baffo'nun kızı olarak dünyaya geldi. Osmanlı kaynaklarına göreyse Yasef Nassi'nin kızıdır. Bu adam Osmanlı'ya faizi getiren ilk kişidir. Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Haseki Hürrem Sultan tarafından saraya alınarak eğitime yollandı. Daha sonraki yıllarda kendisine Haseki Hürrem Sultan tarafından Nurbanu yani "ışık saçan kraliçe" adı verilerek II. Selim ile evlendirildi. İlk adı Afife ise "namuslu" anlamına gelmektedir.

Haseki Hürrem Sultan'ın oğlu Selim tüm kardeşlerinin ölümüyle önce Kanuni Sultan Süleyman'nın varisi, daha sonra da 29 Eylül 1566 tarihinde Kanuni'nin vefat etmesi üzerine Osmanlı Padişahı oldu. Selim'in 21 Aralık 1574 tarihinde ölümü üzerine ise, Nûr-Banû Sultan'ın oğlu Murat'ın Osmanlı tahtına çıkmasıyle, Nûr-Banû Sultan da Valide-i Atik Sultan unvanını aldı. "Atik" eski anlamına gelmektedir ve ilk ve en büyük valideyi kasteder. Bazı tarihçilere göre ilk "Valide Sultan" ünvanını alan kişidir. Bundan dolayı "atik" ünvanını aldığı düşünülür.[kaynak belirtilmeli]

Popüler kültürdeki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 yapımlı Muhteşem Yüzyıl Türk televizyon dizisinde Nurbanu Sultan'ı Merve Boluğur canlandırdı.


Yaptırdığı hayır kurumları[değiştir | kaynağı değiştir]

Afife Nûr-Banû Sultan Valide Sultanlığı döneminde İstanbul'un Üsküdar semtinde külliye, cami, medrese, tekke, sıbyan mektebi, kervansaray, hamam, darülkurra ve darüşşifa'dan oluşan Nûrbanû Sultan Valide-î Atik Camii ve Külliyesi'ni Mimar Sinan'a yaptırdı. Bu eserin 1583 tarihinde tamamlanmasının hemen ardından 7 Aralık 1583 tarihinde oğlu III. Murat'ın saltanatı döneminde vefât etti. Ayasofya Camii'nde bulunan II. Selim Türbesi'ne defnedildi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b The Private World of Ottoman Women, Godfrey Goodwin, Saqi Book, ISBN 0863567452, sayfa:128, ISBN 3631368089, 2001
  2. ^ a b Cultures in Colors, Valeria Heuberger, Geneviève Humbert, Geneviève Humbert-Knitel, Elisabeth Vyslonzil, sayfa:68, ISBN 3631368089, 2001
Önce gelen:
Ayşe Hafsa Sultan
Valide Sultan
1574 – 1583
Sonra gelen:
Safiye Sultan
Önce gelen:
Mihrimah Sultan
Kadınlar saltanatı
1578 – 1583
Sonra gelen:
Safiye Sultan