Şehzade Yahya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Şehzade Yahya (1585-1649) 13. Osmanlı padişahı III. Mehmet'in oğludur. Annesi Trabzon İmparatorluğu'nda hüküm sürmüş Komnenos Hanedanı'ndan gelir. Babası III. Mehmet tahta çıkınca tüm erkek kardeşlerini öldürtünce ileride benzer bir kaderi paylaşmaması için annesi tarafından saraydan kaçırılmıştır. Bugünkü Makedonya topraklarında bir manastıra bırakılmış ve Hristiyan olarak vaftiz edilmiştir.[1]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babasının 1603 yılında hayatını kaybetmesinin ardından kendisinden küçük kardeşi I. Ahmet tahta geçer. Hayattaki en büyük kardeş olan Yahya tahtın kendi hakkı olduğunu iddia ederek hayatını Osmanlı tahtına geçebilmek amacına adayacaktır.[2]

Taht kavgası[değiştir | kaynağı değiştir]

1603 yılından sonra Avrupa'da sürekli olarak davasına destek arayan Şehzade Yahya Floransa, Madrid, Roma, Krakov, Antwerp ve Prag başta olmak üzere çok sayıda şehri ve ülkeyi gezer.[3] 1614-1617 yılları arasında Sırp Ortodoks Kilisesiyle birlikte Nobırda ve Şar Dağlarında çeşitli ayaklanma girişimlerine karışmış, sipahi kılığında yolculuk etmiştir.[3] Bu dönemin ardından Kazakların desteğiyle meydana getirdiği donanmayla İstanbul'a saldırsa da başarılı olamayacaktır.[3] Sonraki dönemde çeşitli Avrupa saraylarında destek arama çabalarını sürdürür. 1643 yılında Nobırda'ya döner. 1649 yılında Karadağ'da çatışmaların içinde hastalanarak hayatını kaybedecektir.

Tarihi önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

17. yüzyılın başlarındaki dönemde özellikle Balkanlarda dinler arasındaki geçişkenlik günümüzden farklı olarak çok kesin çizgilerle ayrılmamıştır. Özellikle Osmanlı şehzadelerinin büyük çoğunluğunun Hristiyan geçmişli annelerden olduğu hatırlanırsa bu durum daha da iyi kavranabilir. Balkanlar bölgesinde Osmanlı askeri varlığını kabul etmiş görünse de gizlice bağımsızlık idealini hayatta tutma geleneği İskender Bey gibi örnekleri yaratmıştır.[4] Bu açıdan bakıldığında Osmanlı egemenliğini tanımak istemeyen bölge halkları için Şehzade Yahya'nın varlığı kullanılabilir olsa da Yahya'nın tahta geçerse Osmanlı topraklarında Hristiyanlığı yayacağı tamamen bir spekülasyondur.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Medici arşivleri (İngilizce) 22 Aralık 2011 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ Ancak buna rağmen bu dönemdeki Osmanlı pratiği şehzadelerin çeşitli illerde valilik görevi yapmaları, sonrasında da tahtın boşalmasıyla beraber kardeşlerine karşı hak iddia etmeleri şeklindeydi
  3. ^ a b c Malcolm, Noel, Kosovo : a short history New York, Harper Perennial, 1999 s.122-124 [1]
  4. ^ 28 Eylül 2008 tarihli Reuters haberi (İngilizce) 22 Aralık 2011 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ Bu türden bir makale (Almanca) 22 Aralık 2011 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]