Âliye Divan-ı Harb-i Örfi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Âliye Divan-ı Harb-i Örfi, I. Dünya Savaşı sonrası İstanbul'da kurulan savaş mahkemeleridir. Şimdiki Savaş Suçları Mahkemesi'ne benzemektedir.

Âliye Divan-ı Harb-i Örfi, I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'nde işgal devletleri tarafından kurulan savaş mahkemeleridir.

18 Ocak 1919 tarihinde bu olaylarla ilgili suçlanan 120 kişi Britanya Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe Malta Adası'na götürülmüştür. Osmanlı devleti işgal altında bulunduğu halde İttihat ve Terakki rejimi gerek İstanbul'da ve Malta'da tutuklu bulunan kişiler hakkında suç kanıtlarının bulunabilmesi için İngilizler tarafından Osmanlı arşivlerinde geniş çaplı araştırmalar yapılmıştır. Bununla birlikte, ne zamanı İstanbul Hükümeti, ne de Malta'daki tutuklular hakkındaki suçlamaları ispat edebilecek nitelikte hiçbir delil mahkemeye sunulamamıştır. Bunun üzerine ABD'den suçlamalara dair ellerindeki bilgilerin mahkemeye gönderilmesi istenmiştir. ABD tarafından da ellerinde bu konunun soykırım oladuğunu gösterir hiçbir belge olmadığı bildirilmiştir (ABD o dönemde bölgede konuyla ilgili gözlemciler bulundurmaktadır) . ABD arşiv raporlarında; Vaşington'daki İngiliz Büyükelçisi R.C Craigie, Lord Curzon'a 13 Temmuz 1921'de çektiği mesajda şöyle demektedir:

"Malta'da tutuklu bulunan Türkler aleyhine delil olarak kullanılabilecek hiçbir şey olmadığını bildirmekten üzüntü duyuyorum... Yeterli delil oluşturabilecek hiçbir sorun vakit mevcut değildir. Söz konusu raporlar, hiçbir şiddetle, Türkler hakkında Majesteleri Hükümeti'nin halen elinde bulunan bilgilerin takviyesinde yararlı olabilecek delilleri bile ihtiva eder görünmemektedir."[1]

Malta'daki tutuklular, kendilerine hiçbir suçlama dahi yöneltilemeden mahkeme edilmiş, 29 Temmuz 1921 İngiliz Kraliyet Başsavcısı yargılananların hepsine beraat kararı vermiştir. En son tutuklu 1922'de serbest bırakılmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ PRO.FO. 13 Temmuz 1921, 371 / 6504 / E.8519 2)