Tehcir Kanunu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tehcir Kanunu

Tehcir Kanunu (resmî adıyla Sevk ve İskân Kanunu [1][2][3]), 27 Mayıs 1915'te savaş halinde devlet yönetimine karşı gelenler için askerî birliklerce tedbir almak için çıkarılan kanun. Osmanlı Ermenilerine uygulanmıştır.

İçerik[değiştir | kaynağı değiştir]

Tehcir Kanunu olarak bilinen; fakat geçici kanun mahiyetinde olan ve asıl adı "Savaş zamanında hükümet uygulamalarına karşı gelenler için asker tarafından uygulanacak önlemler hakkında geçici kanun" Rumî takvime göre 14 Mayıs Miladi takvime göre 27 Mayıs 1915 tarihinde kabul edilmiştir. Kanun, 1 Haziran 1915 günü dönemin resmî gazetesi Takvim-i Vekayi'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Uygulanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ermeni nüfusunu (1896) gösteren harita

Liste Tehcir edilen Ermeni vatandaşların sayılarını göstermektedir.

Tehcirden etkilenen Ermeniler[4][5]
Şehir Gönderilen Kalan
Adana 14.000 15-16.000
Ankara 21.236 733
Aydın 250
Bilecik 1.200
Diyarbakır 20.000
Dörtyol 9.000
Erzurum 5.500
Eskişehir 7.000
Giresun 328
Görele 250
Halep 26.064
Haymana 60
İzmir 256
İzmit 58.000
Kalecik 257
Karahisar-ı Şarki 5.769 2222
Kayseri 45.036 4.911
Keskin 1.169
Kırşehir 747
Konya 1.900
Kütahya 1.400
Mamuretülaziz 51.000 4.000
Maraş 8.845
Nallıhan 479
Ordu 36
Perşembe 390
Sivas 136.084 6.055
Sungurlu 576
Sürmene 290
Tirebolu 45
Trabzon 3.400
Ulubey 30
Yozgat 10.916
Toplam 422.758 32.766

Tehcir edilenler[değiştir | kaynağı değiştir]

TSK Genel Kurmay Başkanlığı arşivinde bulunan belgeye göre[6] Tehcire tabi tutulanların sayısı aşağıdaki tablodadır. Tehcire tabi tutulanların vilayetlerdeki kazâ kazâ sayılarını kaynaktan detaylı olarak görebilirsiniz.

Belgenin Orijinali
Sevk ve teb’îdleri mukarrer Ermeni ahâlînin vilâyet ve müstakil livâ üzerine mikdârını irâe eder.
Sicilde Mukayyed Nüfûs Sevk Olunan Nüfûs Mahall ve Tarîk-i Sevkleri Îzâhât
Esâmî-i Vilâyet ve Livâ Aded Aded
Ankara Vilâyeti 47.224
Erzurum Vilâyeti 128.657 120.000 Mamüretülaziz tarîkiyle Musul Vilâyetiyle Zor Sancağı Nüfûs-ı mütebâkiyye kısmen müsâdemelerde telef olmuş ve kısmen de firâr etmişdir.
Adana Vilâyeti 46.031
İzmit Sancağı 54.370 50.000 Konya, Haleb tarîkiyle Zor Sancağı Nüfûs-ı mütebâkiyye firâr ve ihtifâ veyâ vefât etmişdir.
Eskişehir Sancağı
Bitlis Vilâyeti 109.521 20.000 Bir kısmı Siird tarîkiyle Diyarbekir’e bir kısmı da Mamüretülaziz tarîkiyle Zor ve Musul Nüfûs-ı mütebâkiyye müsâdemelerde telef olmuş ve bir kısmı da firâr etmişdir.


Canik Sancağı 26.374 26.374 Amasya, Karahisar tarîkiyle Sivas - Zor, Musul
Haleb Vilâyeti 34.451


Hüdâvendigâr Vilâyeti 66.413
Diyarbekir Vilâyeti 61.002


Sivas Vilâyeti 141.592 141.592 Malatya tarîkiyle Zor, Musul
Trabzon Vilâyeti 34.500 28.000 Gümüşhâne tarîkiyle Zor, Musul Nüfûs-ı mütebâkiyye müsâdemelerde telef olmuşdur.


Karesi Sancağı 8290
Karahisar Sancağı 7327


Kayseri Sancağı 47.617
Mamüretülaziz Vilâyeti 74.206


Maraş Sancağı 27.101 27.101 Haleb tarîkiyle Zor, Suriye
Niğde Sancağı 5101


Van Vilâyeti 67.792
Yekûn 987.569 (413.067)


ABD resmi devlet kayıtlarına göre tehcire tabi tutulan Ermeni Tebaalarının Sayısı aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi 486.000 dir.(3 Şubat 1916)

Belgenin Orijinali
The following is the statistics of Armenian immigrants according to best information:
(Türkçe:Takip eden, en iyi bilgilere göre Ermeni muhacirlerinin istatistiğidir.)
Şam ve Maan'a kadar olan bölge ... 100.000
Hama ve civarındaki köyler ... 12.000
Homs ve civarındaki köyler ... 20.000
Halep ve civarındaki köyler ... 7.000
Maara ve civarındaki köyler ... 20.000
Bab ve civarındaki köyler ... 8.000
Mumbidge ve civarındaki köyler ... 5.000
Ras-el-Ain ve civarındaki köyler ... 20.000
Rakka ve civarındaki köyler ... 20.000
Deyrizor ve civarındaki köyler ... 300.000
Total ... 486.000
3 Şubat 1916

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://abone.turk.net/mahirunlu/kanun.htm
  2. ^ http://fakulteler.atauni.edu.tr/ermenia/mndty.php?al=3
  3. ^ http://acikarsiv.ankara.edu.tr/fulltext/2133.pdf
  4. ^ Halacoglu, Prof. Dr. Yusuf, Facts Relating to the Armenian Relocation (1915), TTK Publication, Ankara, 2001.
  5. ^ DH, EUM. 2nd Branch, File 1, document 38, 40, 41, 42, 43, 44, 46, 47, 51, 55, 64, 152, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 194, 200, 206
  6. ^ TSK Genel Kurmay Başkanlığı Sitesi (Word dosyası)