Romeo ve Juliet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Romeo ve Juliet
Eserin ilk baskısı
Eserin ilk baskısı
Yazar William Shakespeare
İlk gösterim 1594 - 1596 arası
Ülke İngiltere
Orijinal dil İngilizce
Tür Trajedi
Zaman ve mekân 15. yy. Verona ve Mantova

Romeo ve Juliet (Romeo ile Juliet olarak da geçer.) (İngilizce özgün adı: The Most Excellent and Lamentable Tragedy of Romeo and Juliet) İngiliz oyun yazarı William Shakespeare tarafından yazılmış bir oyundur.

İngiliz edebiyatının klasiklerinden biri olan eser, yazarın en iyi bilinen oyunlarından birisidir. 1591-1596 arasında yazıldığı düşünülür.[1] Dünya edebiyatlarında klasik bir konu olan iki düşman ailenin birbirini seven gençlerinin aşk macerasını işler.

Hikayenin kaynağı, İngiliz şair Arthur Brooke'in 1562'de yayımlanan Romeus ve Juliet'in Trajik Öyküsü adlı uzun şiirine dayandırılır. Sheakespeare hikayeyi eklediği pek çok yardımcı karakterle geliştirmiş; konunun işlenişi ve üslubu onu özgün bir eser haline getirmiştir.[2]

Eser, ilk kez 1594 yılında sahnelenmiş; defalarca operaya, baleye ve sinemaya uyarlanmıştır.

Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona'da hükümdar ailesi
  • Prens Escalus: Verona şehir devleti hükümdarı Prens
  • Kont Paris: Prens Escalus'un yakın akrabası. Juliet'le evlenmek istemekte.
  • Mercutio: Prens Escalus'un yakın akrabası, Romeo'nun arkadaşı.
Capulet sülalesi
  • Lord Capulet: Capulet sülalesinin başı
  • Lord Capulet'nin Karısı: Capulet sülalesinin başkadını
  • Julietl Capulet'in 13 yaşındaki kızı. Oyunun 2 önemli rolünden biri
  • Tybalt: Juliet'in kuzeni ve Lord Capulet'nin karısının yeğeni
  • Mürebbiye: Juliet'in şahsi nedimesi ve sırdaşı.
  • Rosaline: Lord Capulet'nin yeğeni ve başlangıçta Romeo'nın yavuklusu
  • Peter, Sampson ve Gregory: Lord Capulet evinde uşaklar
Montague sülalesi
  • Lord Montague: Montagu sülalesinin başı.
  • Lord Montague'nun karısı: Montague sülalesinin başkadını
  • Romeo: Lord Montague'nun 17 yaşındaki oğlu. Oyunun en önemli 2 rolünden biri
  • Benvolio: Romeo'nun kuzeni ve en iü=yi arkadaşı.
  • Abram ve 'Balthasar: Lord Montegür evinde uşaklar
Diğerleri
  • Keşiş Laurence: Francisken tarikatı kesişi. Romeo'nun sırdaşı
  • Keşiş John: Keşiş Laurence'in Romeo'ya mektibunun ileticisis
  • Eczacı: Romeo'ya istmeye istemeye zehir satıcısı
  • Koro: İ. ve II. perde prolog kısımlarında "prolog" metinlerini okuyanlar.

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Romeo ve Juliet
Ressam:Francesco Hayez
Rome ve Juliet Ressam:Ford Madox Brown
Verona'da balkonlu Juliet evi

İtalyan şehir devleti Verona’nın zengin ve asil ailelerinden 'Montegue ve Capulet aileleri arasında geçmiş yıllara dayanan bir düşmanlık vardır. Oyun, bu ailelere mensup iki grup genç arasındaki sokak kavgası ile başlar. Şehir muhafızları kavgayı durdurur ve Verona hükümdarı Prens Escalus bir daha iki grup arasında kavga çıkarsa elebaşlarının idam edileceğini söyleyerek gözdağı verir.

O günlerde Capulet ailesinin evinin bahçesinde bir maskeli balo düzenlenir. Lord Capulet, baloya kız Juliet’e talip olan Kont Paris’i de davet eder. Montegue ailesine mensup Romeo da maskeli baloya kimliğini gizleyerek katılır. Romeo, Capuletlerin yeğenlerinden Rosaline adlı bir kıza ilgi duymaktadır ama Rosaline onu reddetmiştir. Romeo’nun arkadaşı Benvolio, kıza yaklaşıp aşkını anlatabilmesi için Romeo’nun baloya gizlice katılmasına yardımcı olur. Ancak Romeo baloda Capuletlerin 13 yaşındaki kızı Juliet'i görüp ona aşık olur. Juliet de Romeo'nun duygularına karşılık verir. Eserin en önemli sahnesi sayılan “balkon sahnesi” yaşanır. Yıldızlı gecede Juliet balkonda, Romeo balkonun altındadır. Birbirlerine olan duygularını ışığa duydukları özlemi dile getirecek biçimde imgeler kullanarak açıklarlar. O geceden sonra Romeo, her gece sürekli Juliet'in odasına balkondan gizlice girer. Juliet'in dadısı iki sevgili arasında haberleşmeyi sağlar. Çift, evlenmeye karar verir. Rahip Laurance, iki genci gizlice evlendirir.

Kısa bir süre sonra Juliet'in kuzenlerinden Tybalt, Romoeo’nun gizlice baloya geldiğini öğrenir ve ağır hakaretlerde bulunarak onu düelloya davet eder. Romeo artık akrabası olarak gördüğü Tybalt ile kavga etmek istemese de Romeo’nun arkadaşı Mercutio, hakaretleri sindiremeyip düelloyu kabul eder. Romeo kavgayı ayırmaya çalışırken Merceuito ölümcül yara alır. Acı içindeki Romeo, Tybalt’ı öldürür. Bunun üzerine Verona prensi Escalus, Romeo’yu Mantua’ya sürgüne gönderir. Romeo kaçıp geceyi Juliet’in odasında geçirir ve sonra sürgün edildiği Mantua'ya gider.

Ailesi, Juliet'i ve Kont Paris ile evlendirme hazırlıklarına başlamıştır. Juliet, istemediği bu evlilikten kurtulmak için rahip Laurence'in yanına gider. Rahip ona kendisini kırk saat ölü gibi gösterecek bir iksir verir.

Rahip, Romeo'ya durumu anlatan bir mektup yazar. Ancak, mektup Romeo'ya zamanında ulaşmaz. Juliet ise iksiri içer ve ailesi onu öldü zannederek defneder. Romeo, uşağı Balthasar'dan Juliet'in öldüğünü duyunca Juliet’in mezarının başında kendisini öldürmeyi kurar ve yanına zehir alarak gizlice Verona'ya döner.

Juliet'in mezarına gelen Romeo, burada Kont Paris ile karşılaşır. Birbirleriyle kavgaya tutuşurlar, Paris ölür. Ardından Romeo, Juliet'in yanına yatarak zehri içer ve ölür. Rahip Laurence, mezarlığa gelir, Juliet'i uyandırır. Romeo'yu ölmüş olarak gören Juliet, Romeo’nun hançerini alarak kendini öldürür.

Başından sonuna kadar olayların tek şahidi olan Rahip Laurence, ailelere tüm olanları anlatır ve bundan sonra iki aile arasındaki düşmanlık sona erer

Türkçe'ye çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Romeo ve Juliyet. Çev. Mihran M. Boyacıyan. İstanbul: Civelekyan Matbaası, 1302. (1885)
  • Romeo-Juliet. Çev. Abdullah Cevdet. Şehbal 7-24 (1 Temmuz 1325-1 Ağustos 1326) (1909).
  • Romeo-Jülyet. Çev. Mehmet Şükrü Erden. İstanbul: Arkadaş Matbaası, 1938.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Kâmuran Günseli. İstanbul: Çığır Kitabevi, 1938.
  • Romeo ve Juliet. Çev. İlhan Siyami Tanar. İstanbul: Suhulet Kitabevi, 1938.
  • Romeo-Juliet.Çev. Ertuğrul İlgin. İstanbul: İnkilab Kitabevi, 1939.
  • Romeo ve Juliet. Çev. A. B. Şenkal. İstanbul: Sertel Yayınevi, 1939.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Yusuf Mardin. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1945.
  • Romeo Juliet.Çev. Adli Moran. İstanbul: Ak Kitabevi, 1959.
  • Romeo ve Juliet. Çev. A. Turan Oflazoğlu. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1968.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Özdemir Nutku. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1984.

Film uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Romeo ve Juliet oyunu profesyonel ve amatör dünya tiyatro sahnelerinde günümüze kadar gayet çok sayıda sahnelenmiştir. Ayrıca 40 kadar da değişik film bu konuyu işlemiştir. Bunlar arasında şunlar ilgi çekmiştir:

  • 1908 - Romeo and Juliet, AND'de Vitagraph Studio'ları tarafındna yapımlanan sessiz film. Direktör:J. Stuart Blackton. Başroller:Paul Panzer (Romeo) ve Florence Lawrence (Juliet).
  • 1936 - Romeo and Juliet. Hollywood yapımı. Yapımcci: Irvıng Thalberg. Direktör: George Cukor. Başrollerde:Norma Shearer (Juliet) ve Leslie Howard

(Romeo)

  • 1968 - Romeo and Juliet. İtalyan yapımı. Direktör:Franco Zeffirelli. Başrollerde: Olivia Hussey (Juliet) ve Leonard Whiting (Romeo)

Kostümler Oskar kazandı.

Müzik[değiştir | kaynağı değiştir]

Romeo ve Juliet eserinden uyarlanan asgari 24 tane kadar opera bulunduğu bildirilmiştir.[3] Bunlardan ilki singspiel türünde olan 1776'da Çek besteci "Georg Benda" tarafından Almanca librettoya göre hazırlanmıştır. Romeo ve Juliet'den uyarlanan diğer tanınmış müziksel eserler şöyle özetlenebilir:

Türkiye'deki Sahnelemeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sahne sahne oyun[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Romeo and Juliet". Bl.uk sitesi. http://www.bl.uk/treasures/shakespeare/romeo.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  2. ^ Dilek, İbrahim. "Aşkın iki Yüzü Tek Hali:Aşık Garip Hikayesi ile Romeo ve Juliet'in Mukayesesi". Millî Folklor, 2010, Y›l 22, Say› 87. http://www.millifolklor.com/tr/sayfalar/87/06_.pdf. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  3. ^ Meyer (1968): s.36–38.
  4. ^ hurriyet.com.tr, haber

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]