Afganistan bayrağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Afganistan İslam Emirliği bayrağı
Flag of Taliban.svg
Ayrıntılar
Kullanan(lar) Afganistan İslam Emirliği
Kabul tarihi
  • 27 Ekim 1997 (23 yıl önce) (1997-10-27)
  • 15 Ağustos 2021 (39 gün önce) (2021-08-15)
Oran 1:2[1]
Tasarım Beyaz zemin üzerine siyah kelime-i şehadet
Kullanımı Ulusal bayrak
Afganistan İslam Cumhuriyeti bayrağı
Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
Ayrıntılar
Kullanan(lar) Afganistan İslam Cumhuriyeti
Kabul tarihi 19 Ağustos 2013 (8 yıl önce) (2013-08-19)
Oran 2:3
Tasarım Siyah, kırmızı ve yeşilden oluşan üç dikey şerit, beyaz renkteki Afganistan arması kırmızı şeridin üzerinde ortalanır ve ardından siyah ve yeşil şeritlerin hafifçe üst üste biner.
Kullanımı Ulusal bayrak

Afganistan bayrağı (Darice: پرچم افغانستان, Peştuca: افغانستان توغ), Afganistan'ın ulusal bayrağıdır. Ülke, Hotakîler tarafından kurulduğu 1709 yılındaki ilk bayrağından bu yana 25 bayrağa sahip. Sadece 20. yüzyılda Afganistan, o dönemdeki diğer tüm ülkelerden daha fazla 19 ulusal bayrak kullandı[2][3] ve bunların çoğu siyah, kırmızı ve yeşil renklere sahipti.

15 Ağustos 2021'de Kâbil'in Düşüşü'nün ardından, Afganistan'ın meşru hükûmeti olduğunu iddia eden ve her biri farklı bir bayrak kullanan iki taraf var. Ülkeyi kontrol eden Afganistan'ın Taliban kontrolündeki İslam Emirliği, beyaz zemin üzerine siyah yazılmış kelime-i şehadetin bulunduğu bir bayrak kullanırken, İslam Cumhuriyeti ise siyah, kırmızı ve yeşil zemin üzerine Afganistan arması'nın bulunduğu bir bayrak kullanmakta.

Afganistan'ın üç renkli bayraklarının tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyah renk, korunan bir devlet olarak sorunlu 19. yüzyıl tarihini temsil eder, kırmızı renk, bağımsızlık için savaşanların kanını (özellikle 1919 Anglo-Afgan Antlaşması) temsil eder ve yeşil, gelecek için umut ve refahı temsil eder.[4][5] Bazıları alternatif olarak siyahı tarihi, kırmızıyı ilerlemeyi ve yeşili ya tarımsal refahı ya da İslam'ı temsil edecek şekilde yorumlamaktadır.[6][7]

1928'den beri hemen hemen her üç renkli Afganistan bayrağının merkezinde Afganistan arması yer almaktadır. Hemen hemen her amblemin içinde ilk olarak 1901'de ortaya çıkan bir cami ve ilk olarak 1928'de ortaya çıkan buğday vardı.

Son üç renkli bayrak, 2002'de, daha sonra 2004 ve 2013'te yapılan değişikliklerle, farklı renkli amblemler içeren bazı varyantlarla şimdiki halini aldı.[8]

Bayrakların renk yaklaşımları (1928-1978 ve 1980-2021 bayrakları için geçerlidir) aşağıda listelenmiştir:

Siyah Kırmızı Kırmızı Yeşil Yeşil Beyaz
RGB 0/0/0 211/32/17 190/0/0 0/122/54 0/153/0 255/255/255
Hex #000000 #d32011 #be0000 #007a36 #009900 #FFFFFF
CMYK 0/0/0/100 0/85/92/17 0/100/100/25 100/0/56/52 100/0/100/40 0/0/0/0

Diğer bayraklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceki bayraklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Kullanım yılları Oran Hükûmet Açıklama
Black flag.svg
1709-1738 2:3 Hotakîler Hotakîlerin bayrağı
Flag of Herat until 1842.svg
1747-1842 Dürrânîler Bayrak, Ahmed Şah Dürrânî ve hanedanının yönetimi süresince kullanıldı.
Bu dönemde

bayrak kullanılmamıştır.

1842-1880 Afganistan Emirliği 1880'den önce, Barakzay Hanedanı Dürrânîler ile ilişkili bayrağı veya herhangi bir resmi alternatifi kullanmadı.
Flag of Afghanistan (1880–1901).svg
1880-1901 2:3 Bayrak, Abdurrahman Han'ın yönetimi süresince kullanıldı.
Flag of Afghanistan (1901–1919).svg
1901–1919 3:5 Habibullah Han'ın yönetimi süresince devlet ve savaş bayrağı olarak kullanıldı. Habibullah, babasının bayrağına, camiyi içeren günümüzdeki armanın öncüsü olan bir arma ekledi.
Flag of Afghanistan (1919–1921).svg
1919–1926/29 2:3 Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanılan ilk bayrak. Armadan yayılan ışınları bir oktagram şeklinde ekleyerek babasının bayrağını değiştirdi. Bu yeni arma tarzı Osmanlı İmparatorluğu'nda da yaygındı. Afganistan 1926'da bir krallık oldu.
Flag of Afghanistan (1926–1928).svg
1926–1928 Afganistan Krallığı İkinci bayrak, Emanullah Han'ın yönetimi süresince kullanıldı. Oktagramı bir çelenkle değiştirdi ve ulusal armayı biraz değiştirdi. Bu arma içindeki bu cami tasarımı, gelecekte Afganistan'ın bayraklarının çoğu için benimsenecektir. Cami, Mekke'ye bakan bir mihraba sahiptir.
Flag of Afghanistan (1928).svg
1928 3:5 Üçüncü bayrak Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanıldı. Sırasıyla geçmişi (önceki bayraklar), bağımsızlık için dökülen kanı (Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı) ve gelecek için umudu temsil eden siyah, kırmızı ve yeşil üç renkli, muhtemelen Han'ın yurtdışındaki Avrupa ve özellikle 1927'de Weimar Cumhuriyeti ziyaretinde gördüğü bayraktan etkilenmiştir.
Flag of Afghanistan (1928–1929).svg
1928–1929 2:3 Dördüncü bayrak Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanıldı. 20. yüzyılın geri kalanının çoğunda ve günümüzde kullanılacak olan ilk dikey üç renkli bayraktı. Yeni arma, krallık için yeni bir başlangıcı temsil eden, karla kaplı iki dağın üzerinden yükselen güneşi gösteriyor. Bu arma ayrıca, farklı rejimler boyunca Afganistan'ın gelecekteki tüm armalarında bulunacak bir simge olan buğday yığınlarını da içeriyordu. Özellikle, o zamanlar sadece Sovyet armalarında buğday vardı ve gelecekte birçok komünist devletin bayraklarında görünecekti.
Flag of Afghanistan (1928-1929) (variant).svg
1928–1929 Japon Yükselen Güneş bayrağı'na benzer uzun kalın güneş ışınlarına sahip yukarıdaki bayrağın bir çeşidi ve ayrıca ortalanmış bir sarı yıldız.
Flag of Afghanistan (17 Jan 1929 - 13 Oct 1929).svg
1929 Ocak-Ekim 1929 arasında kullanılan kısa süreli bir bayrak.
Flag of Afghanistan (1919–1921).svg
1929 Bu bayrağın (orijinal 1919 ile aynı) İnayetullah Han'ın kısa ömürlü yönetimi süresince kullanıldığı bilinmektedir.[9]
Flag of Afghanistan (1929).svg
1929 Afganistan Emirliği (1929) Moğolların 13. yüzyılda Afganistan'ı işgalleri sırasında kullandıklarına benzer kırmızı, siyah ve beyaz dikey üç renkli Habibullah Kalakani'nin kısa yönetimi süresince kullanılan bayrak.
Flag of Afghanistan 1930s.svg
1929 Afganistan Krallığı Kalakani isyanı sırasında Herat'ta Taciklerin isyanında kullanılana benzer bir bayrak kullanıldı.
Flag of Ali Ahmad Khan's rebellion against Habibullah Kalakani.svg
1929 Ali Ahmed Han'ın Celalabad'daki kısa ömürlü rakip hükûmeti tarafından Kalakani'ye karşı kullanılan Geçiş Bayrağı.
Flag of Afghanistan (1929–1931).svg
1929 – 27 Mart 1930 Nadir Şah'ın yönetimi süresince kullanılan ilk bayrak. Siyah, kırmızı ve yeşil üç renkli yeniden kullanıldı; Kral Emanullah Han'ın ilk bayrağından ödünç alınan oktogram arma, güneş ve dağ armasının yerini aldı, ancak siyah-kırmızı-yeşil dikey tasarım restore edildi.
Flag of Afghanistan (1931–1973).svg
27 Mart 1930 – 16 Temmuz 1973 Nadir Şah'ın yönetimi süresince kullanılan ikinci bayrak, oğlu Muhammed Zahir Şah tarafından da kullanıldı. Siyah, kırmızı ve yeşil üç rengi tutuldu. Yeni geniş bir mühür kullanıldı. Cami ve mühür arasında "١٣٤٨" (1348) yazmaktadır. Bu yıl Muhammed Nadir Şah'ın hanedanlığa başladığı yıldır.
Flag of Afghanistan (1973–1974).svg
17 Temmuz 1973 – 8 Mayıs 1974 Afganistan Cumhuriyeti Bu bayrak Afganistan Cumhuriyeti tarafından kullanıldı. Bu bayrak bir önceki bayrak ile aynıdır. ("١٣٤٨" yazısı dışında)
Flag of Afghanistan (1974–1978).svg
9 Mayıs 1974 – 26 Nisan 1978 Bu bayrak Afganistan Cumhuriyeti tarafından kullanıldı. Aynı renkler kullanıldı, fakat anlamları yeniden yorumlanmıştı: siyah geçmişte yaşanmış karanlık günler için, kırmızı bağımsızlık için dökülen kanlar için ve yeşil tarımda refah için. Yeni arma kanatlı bir kartal ile kartal göğsüne bir minber, kartalın çevresinde buğday ve kartal üzerinde güneş ışınları (yeni cumhuriyet için) içerir.
Flag of Afghanistan (1978).svg
27 Nisan 1978 – 18 Ekim 1978 Afganistan Demokratik Cumhuriyeti Cumhuriyet lideri bir darbe ile öldürüldüğü zaman yeni rejim komünist bir hükûmet kurdu. Aynı bayrak tasarımı fakat arma bulunmamaktadır.
Flag of Afghanistan (1978–1980).svg
19 Ekim 1978 – 21 Nisan 1980 1:2 Bu bayrakta sarı bir arma ile kırmızı bir alan kullanılmıştır. komünist rejimler için ortak bir tasarımdır. Armada buğday çelenk kaldı fakat üzerine büyük bir yıldız eklendi (Yıldız ülkedeki beş etnik grubu temsil etmektedir). Arapça semavat kelimesi konmuştur. Bayrak Eylül 1979 yılında kaldırıldı.
Flag of Afghanistan (1979).svg
1980 Halk Partisi'nin Sovyet işgali sırasında Perçem grubu tarafından devrilmesinden sonra, Halkın Demokratik Partisi'nin bayrağı, sanayiyi temsil eden bir dişli çarkı ve tarımı temsil etmek için bir buğday başağı olan bayrağı, ayrıca ulusal bir bayrak olarak kullanıldı.
Flag of Afghanistan (1980–1987).svg
22 Nisan 1980 – 29 Nisan 1987 Babrak Karmal yönetimindeki yeni liderliğin Temel İlkeler programı kapsamında, sırasıyla geçmişi, bağımsızlık için dökülen kanı ve İslam inancını temsil eden geleneksel siyah, kırmızı ve yeşil üç renk yeniden kullanıldı. Yükselen bir güneş (eski adı Horasan, "Yükselen Güneşin Ülkesi" anlamına gelen bir referans), bir minber ve bir kitap (Karl Marx tarafından Komünist Manifesto veya Kapital olarak kabul edildi) ile yeni bir arma tasarlandı. Ulusal renklerde kurdeleler, endüstri için bir dişli çark ve komünizm için kırmızı bir yıldız. Armanın kurdeleleri ve buğdayı, o zamanki Doğu Almanya ve Rumen folklarıyla benzerlikler taşıyor.
Flag of Afghanistan (1987–1992).svg
30 Kasım 1987 – 26 Nisan 1992 Afganistan Cumhuriyeti Bayrak, Muhammed Necibullah'ın Ulusal Uzlaşma anayasa değişikliklerinin bir parçası olarak değiştirildi. Ulusal armada, dişli çark yukarıdan aşağıya hareket alınmış, kırmızı yıldız ve kitap çıkartılmış ve yeşil alan ufka benzeyecek şekilde kıvrılmıştır.
Flag of Afghanistan (1992).svg
27 Nisan 1992 – 6 Aralık 1992 Afganistan İslam Devleti Bu bayrak, Necibullah'ın Sovyet yanlısı rejimin yıkılmasından sonra geçici bir bayrak olarak kullanıldı. Üst şeritte Arapça Allahu Ekber ("Tanrı en büyüktür") yazısını; orta şerit (şimdi beyaz, bayraktan tamamen çıkarılmış kırmızı) kelime-i şehadeti içerir.
Flag of Afghan Interim Government in exile (1988-1992).svg
27 Nisan 1992 – 6 Aralık 1992 Bu bayrak, Necibullah'ın Sovyet yanlısı rejimin yıkılmasından sonra başka bir geçici bayrak olarak kullanıldı.
Flag of Afghanistan (1992–2001).svg
7 Aralık 1992 – 27 Eylül 1996; 27 Eylül 1996 – 12 Kasım 2001 (Kuzey İttifakı) Rabbani yönetimindeki yeni İslami hükûmet bir bayrak değişikliğine sahipti. Renk şeması, birkaç Orta Doğu Müslüman ülkesinin bayraklarına benzerdir. Arma, monarşi dönemi arması ile aynıdır, ancak mücahidlerin zaferini temsil eden kelime-i şehadet ve kılıçların eklenmesiyle yeniden düzenlenmiştir. Tam bağımsızlık yılı olan Miladi takvim'in MS 1919'un güneş Hicrî takvimine eşdeğer olan ١۲۹٨ (1298) yılını gösteriyor. Armanın alt kısmında Afganistan İslam Devleti "دا افغانستان اسلامی دولت" yazıyordu.
Flag of Taliban (original).svg
27 Eylül 1996 – 26 Ekim 1997 2:3 Afganistan İslam Emirliği Taliban tarafından kullanılan düz beyaz bayrak.
Flag of Taliban.svg
27 Ekim 1997 – 12 Kasım 2001 1997'de Taliban, kelime-i şehadet içeren beyaz bir bayrak kullanmaya başladı.
Flag of Afghanistan (2001–2002).svg
13 Kasım 2001 – 27 Ocak 2002 1:2 Afganistan İslam Devleti 1992 yılında kullanılan bayrakla aynı, ancak Peştuca ve Darice metinler yer almaktadır.
Flag of Afghanistan (2002–2004).svg
28 Ocak 2002 – 27 Haziran 2002 Afganistan Geçiş Yönetimi Taliban'ın düşüşünden sonra, geleneksel siyah, kırmızı ve yeşil renkler, tıpkı 1928'den 1974'e kadar kullanılanlar gibi dikey bir düzende restore edildi. Ortadaki arma, Afganistan'ın klasik armasıdır.
Flag of Afghanistan (2002–2004, variant with golden arms).svg
27 Haziran 2002 – 9 Ekim 2004 2002 baharındaki Loya Jirga, Afganistan bayrağını, armasının beyaz yerine altın olması da dahil olmak üzere bazı değişikliklerle oyladı.
Flag of Afghanistan (2004–2013).svg
9 Ekim 2004 – 19 Ağustos 2013 2:3 Afganistan İslam Cumhuriyeti Önceki bayrağa benzer, ancak farklı bir oran ve biraz ılımlı bir arma içermektedir. "دا افغانستان اسلامی دولت" Afganistan İslam Devleti'nin yerini basitçe "افغانستان" Afganistan aldı.
Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
19 Ağustos 2013 – 15 Ağustos 2021 Bu bayrak, daha büyük bir şeritle ince ayarlı ulusal arma içerir ve tamamen kırmızı çubukta yer almak yerine siyah ve yeşil çubuklara taşmıştır.
Flag of Taliban.svg
15 Ağustos 2021 – günümüz 1:2 Afganistan İslam Emirliği 2021'de Taliban, kelime-i şehadet içeren beyaz bayrağı yeniden kullanmaya başladı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Afganistan İslam Emirliği Bayrak ve Amblem Yasası. 
  2. ^ "Afghanistan - The World Factbook". www.cia.gov. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  3. ^ "Historical Flags (Afghanistan)". web.archive.org. 4 Temmuz 2017. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  4. ^ "flag of Afghanistan". Encyclopedia Britannica (İngilizce). Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  5. ^ "Afghanistan Flag | colors & meaning | history & info". web.archive.org. 23 Haziran 2018. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  6. ^ "Flags Of Asia - Meaning Of The Asian Country Flags". www.joaoleitao.com (İngilizce). Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  7. ^ "Afghanistan". web.archive.org. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  8. ^ "Afghanistan 2002-2004". www.crwflags.com. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  9. ^ "Afghanistan January 1929 - October 1929". www.crwflags.com. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]