Kâmil Paşa
Mehmed Kâmil Paşa | |
---|---|
![]() | |
Osmanlı Sadrazamı | |
Görev süresi 29 Ekim 1912 - 23 Ocak 1913 | |
Hükümdar | V. Mehmed |
Yerine geldiği | Ahmed Muhtar Paşa |
Yerine gelen | Mahmud Şevket Paşa |
Görev süresi 5 Ağustos 1908 - 14 Şubat 1909 | |
Hükümdar | II. Abdülhamid |
Yerine geldiği | Mehmed Said Paşa |
Yerine gelen | Hüseyin Hilmi Paşa |
Görev süresi 2 Ekim 1895 - 7 Kasım 1895 | |
Hükümdar | II. Abdülhamid |
Yerine geldiği | Mehmed Said Paşa |
Yerine gelen | Halil Rıfat Paşa |
Görev süresi 25 Eylül 1885 - 4 Eylül 1891 | |
Hükümdar | II. Abdülhamid |
Yerine geldiği | Mehmed Said Paşa |
Yerine gelen | Ahmed Cevad Paşa |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 1833 Lefkoşa, Osmanlı Devleti |
Ölüm | 14 Kasım 1913 (80 yaşında) Lefkoşa, Britanya Kıbrısı |
Evlilik(ler) | Layika Bayur (ö. 1966) |
Çocuk(lar) | Makbule, Muzaffer, Hilmi, Nazım ve Selahattin. |
Kıbrıslı Mehmet Kâmil Paşa (1833, Lefkoşa - 14 Kasım 1913, Lefkoşa), Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde 4 kez sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.[1][2] II. Abdülhamid saltanatında 25 Eylül 1885 - 4 Eylül 1891, 2 Ekim 1895 - 7 Kasım 1895 ve 5 Ağustos 1908 - 14 Şubat 1909 tarihleri arasında ve V. Mehmed saltanatında 29 Ekim 1912 - 23 Ocak 1913 tarihleri arasında toplam altı yıl dokuz ay yirmi gün sadrazamlık yapmış ve üst düzey bürokrasinin çeşitli kademelerinde görevlerde bulunmuştur. Ünlü tiyatro ve sinema sanatçısı Zeki Alasya'nın annesi Seniha Alasya onun yeğenidir.[3]
Gençlik yılları
1833 yılında, bazı kaynaklara göre de 1832 yılında, Lefkoşa'da doğmuştur. Bugün Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan Gaziler köyünden topçu yüzbaşı Salih Ağa'nın oğludur.
Kariyerine Osmanlı Devleti'ne nominal bir bağımlılığı olan ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa soyundan Hıdivlerin yönetimindeki Mısır'da başlamıştır. 1851 Londra Dünya Fuarı esnasında Hidiv'in oğullarından birine refakat ederek İngiltere'yi ziyaret etmiş, çok iyi derecede İngilizce öğrenmiş, ve ömür boyu sürecek bir İngiliz hayranlığına kapılmıştır.[kaynak belirtilmeli] Osmanlı Devleti bünyesindeki kariyeri boyunca da İngiltere'ye yakın olarak bilinmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Mısır'da on yıl kaldıktan sonra, 1860 yılında Osmanlı Devleti hizmetine geçmiştir. Doğu Rumeli, Hersek, Kosova, İzmir (ismen Aydın) ve memleketi Kıbrıs gibi pek çok vilayette valilik görevleri yapmış, 1879 ve 1882 yıllarında iki kez Evkaf Nazırlığı, 1880-1881 yılları arasında Maarif Nazırlığı yaptıktan[4] sonra 1885 yılında ilk kez sadrazamlığa atanmıştır.
Sadrazamlığı
1885 ile 1913 arasında dört kez sadrazamlık yapmıştır. Son sadrazamlığı Bâb-ı Âli Baskını ile son bulmuş, istifasını Sadrazamlık makamına gelen Enver Paşa'nın kendisini tabanca ile tehdit etmesi sonucu vermiştir. İstifasından sonra yakın dostu Lord Herbert Kitchener tarafından davet edildiği Kahire'de üç ay kaldıktan sonra, 1878'de İngiliz yönetimine giren memleketi Kıbrıs'ta yerleşmiş, Osmanlı siyasetinde rüzgarların değişmesini beklemiştir. Ancak kendisinden sonra sadrazam olan Mahmud Şevket Paşa'nın suikaste kurban gitmesi ve İttihatçıların muhalif siyasetçileri sürgüne yollamaya başlamaları ile ümitleri son bulmuştur. Sürgün edilenler arasında bulunan ailesi de Kıbrıs'a yanına gelmiştir. Kıbrıslı Mehmed Kamil Paşa bu esnada, İngiltere'ye gitmeye hazırlanırken, 14 Kasım 1913 günü kalp krizi veya senkoptan ölmüş, Lefkoşa Arabahmet Camii'ne gömülmüştür.
Ailesi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Mehmed_Kamil_Pasha.jpg/200px-Mehmed_Kamil_Pasha.jpg)
Ailesi Anamur'dan göç etmiş olan Kamil Paşa'nın babası topçu yüzbaşısı Sâlih Ağa'dır.[5] Rodos'a sürülmüş İngiliz Konsolosluğu'na sığınmıştır.[6] Kendisi aynı zamanda Kıbrıslı tiyatro sanatçısı Zeki Alasya'nın da büyük dayısı, eski korgeneral ve milletvekili Naci Eldeniz'in kayınpederi, eski senato başkanı Tekin Arıburun'un büyük kayınpederi, XI. dönem İzmir milletvekili Perihan Arıburun'un ve 1933-1934 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı görevi yapan Ord.Prof.Dr. Yusuf Hikmet Bayur'un ve Albay Dr. Ali Şener 'in esi Vahide Mine Şener'in dedesidir.
Kaynakça
![]() | Bu madde önerilmeyen biçimde kaynaklandırılmıştır.Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) ( |
- ^ Cyprus under the Turks, 1571-1878, Harry Charles Luke, Oxford University Press, 1921
- ^ Sadrazam Kıbrıslı Kamil Paşa hakkında bazı notlar ve Kamil Paşa'nın terekesi, Mehmet Demiryürek, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi Cilt: 25 Sayı: 40, sayfa 59-105
- ^ Kıbrıs'a yakından bakış 19 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hürriyet. Alıntı: 31 Ekim 2012
- ^ Kıbrıslı Kamil Paşa (1832)-(1913), biyografi.net
- ^ KIBRISLI KÂMİL PAŞA maddesi. Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
(yardım) - ^ Osmanlı istihbarat teşkilatı İngiliz elçisinin ısrarıyla kuruldu
Dış bağlantılar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Harry Charles Luke, (1921), Cyprus under the Turks, 1571-1878, Oxford: Oxford University Press, [1]
- Mehmet Demiryürek, "Sadrazam Kıbrıslı Kamil Paşa hakkında bazı notlar ve Kamil Paşa'nın terekesi", Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi ,Cilt: 25 Sayı: 40, sayfa 59-105 [2]
- Buz, Ayhan (2009) " Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
- Danișmend, İsmail Hâmi (1971),Osmanlı Devlet Erkâni, İstanbul: Türkiye Yayınevi
- Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.
- İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi, (Dergah Yayinevi 2002) (Google books [3]12 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,
- Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [4]7 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Siyasi görevi | ||
---|---|---|
Önce gelen: Mehmed Said Paşa |
![]() Osmanlı Sadrazamı Eylül 1885 - Eylül 1891 |
Sonra gelen: Ahmed Cevad Paşa |
Önce gelen: Mehmed Said Paşa |
Osmanlı Sadrazamı Ekim 1895 - Kasım 1895 |
Sonra gelen: Halil Rıfat Paşa |
Önce gelen: Mehmed Said Paşa |
Osmanlı Sadrazamı Ağustos 1908 - Şubat 1909 |
Sonra gelen: Ahmed Tevfik Paşa |
Önce gelen: Ahmed Muhtar Paşa |
Osmanlı Sadrazamı 29 Ekim 1912 - 23 Ocak 1913 |
Sonra gelen: Mahmud Şevket Paşa |