Bağımsız Devletler Topluluğu
| Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) | |||||
| Содружество Независимых Государств (СНГ) Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv (SNG) |
|||||
|
|||||
 |
|||||
| Başkent | Minsk | ||||
| Dil | Rusça | ||||
| Milliyet |
9 üye
2 de-facto
|
||||
| Yönetim biçimi | Milletler Topluluğu | ||||
| - Sekreter |  Sergey Lebedev |
||||
| - Dönem Başkanlığı |  Beyaz Rusya |
||||
| Kuruluş | |||||
| - Kuruluş | 21 Aralık 1991 | ||||
| - KGAÖ | 15 Mayıs 1992 | ||||
| - BDTSTA'nın imzalanması | 1994[1] | ||||
| - BDTSTA'nın kuruluşu | 2010 yılı sonu itibariyle[2] | ||||
| Yüzölçümü | |||||
| - Toplam | 22100843 km² 8.533.183 mil² |
||||
| Nüfus | |||||
| - tahmini | 276,917,629 | ||||
| - Yoğunluk | 12.53/km² 5/mil² |
||||
| Para birimi |
|
||||
| Zaman dilimi | +2 to +12 | ||||
| 1 Kurucu ülkeler | |||||
| 2 Anlaşma onaylanmamıştır | |||||
| 3 Ortak üye | |||||
| 4 Gürcistan 1994 - 2009 yılları arası resmi üyesi oldu | |||||
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), 8 Aralık 1991 tarihinde Belovejskaya Puşşa'da Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Beyaz Rusya Bağımsız Devletler Topluluğu'nun oluşturulması anlaşmasını imzalayarak Sovyetler Birliği'ne son verdiler. 21 Aralık 1991 yılında Baltık Devletleri ve Gürcistan hariç, tüm eski Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri bu anlaşmayı imzaladılar.
Daha sonra 1993 yılında Gürcistan da bu anlaşmayı imzalamıştır. Üye ülkeler sırasıyla; Azerbaycan, Beyaz Rusya, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Özbekistan, Tacikistan, Rusya Federasyonu ve Ukrayna (de facto[3]) devletleridir.
Konu başlıkları |
Siyasi Durum [değiştir]
İki kutuplu bir siyasi akım etkisinde olan Avrupa’da 1990 yılında Doğu Almanya ve Batı Almanya birleşince, Doğu Almanya NATO’ya alternatif olarak kurulmuş olan Varşova Paktı'ndan dolaylı olarak çekilmiş oldu. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasını ve üye devletlerde sosyalist rejimden çok partili parlamenter rejimlere geçilmesini takip eden 1 Temmuz 1991 tarihinde Varşova Paktı dağıtıldı. Rusya Federasyonu’nun bölge ve dünya siyasetindeki konumunu koruyabilmek için ihtiyacı olan yeni oluşum olan Bağımsız Devletler Topluluğu, Sovyetler Birliği’nde yer almış olan 15 devletin 11’inin katılımı ile aynı yılın aralık ayında kurulmuştur. 1993 yılında Gürcistan’ın da katılımı ile üye sayısı 12 olmuştur. 2005 yılında Türkmenistan’ın tam üyelikten çıkması, Ukrayna parlamentosunun anlaşmayı onaylamaması ve 2009 yılında Gürcistan’ın topluluktan ayrılması sonucunda şu an 9 üye ülkesi bulunmaktadır.
2008 Güney Osetya Savaşı ile başlayan ve Rusya ile aralarında çıkan savaş sonrası Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Bağımsız Devletler Topluluğundan (BDT) çıkmaya karar verdiklerini açıkladı. 15 Ağustos 2008 yılında Gürcistan meclisi, Bağımsız Devletler Topluluğu'ndan ayrılma kararını onayladı ve ayrıldı. Gürcistan'ın Bağımsız Devletler Topluluğu üyeliği resmen 17 Ağustos 2009 yılında sona ermiştir.
BDT pazarı yaklaşık 240 milyonluk nüfusu ile dünyanın en büyük pazarları arasında yer almaktadır.
BDT İçerisindeki bazı önemli oluşumlar [değiştir]
BDT’ye üye ülkelerin, çok yönlü işbirliğine yaklaşım farklıları ve gündemlerindeki sorunlara bölgesel çözüm arayışları gibi nedenlerden dolayı, katılımcıların sayısı ve daha etkin işbirliğinin sağlanlası için bazı farklı devletlerarası oluşumlara gidilmiştir. Söz konusu oluşumlar:
Ortak Ekonomik Alan Anlaşması (OEA):Beyaz Rusya, Kazakistan, Rusya ve Ukrayna arasında Ortak Ekonomik Alan Kurulmasına Dair Anlaşma (anılan ülkelerin devlet başkanları tarafından 19 Eylül 2003 tarihinde Ukrayna'nın Yalta şehrinde imzalanmıştır, bu anlaşma üye ülkeler arasında serbet ticaret bölgeleri kurulmasını, mal ve hizmet ticaretinde sınırlamaların kaldırılarak, ortak gümrük ve ticaret politikaları uygulanmasını hedeflemektedir).
Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET)( Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan arasında gümrük birliğinin sağlanmasını takiben ortak ekonomik alanın kurulmasını hedef alınmıştr. Topluluğun kuruluş anlaşması 10 Ekim 2000 yılında imzalanmış, Mayıs 2001 yılında yürürlüğe girmiştir.
Mayıs 2002 yılında Moldova ve Ukrayna, Nisan 2003'te ise Ermenistan AET'ye gözlemci olarak katılmışlardır. Entegrasyon Komitesi Rusya'nın başkenti Moskova'da ve Kazakistan'ın Almatı kentinde faaliyet göstermektedir.
Mayıs 2002 yılında AET Devletlerarası Konseyi tarafından alınan karar gereğince (Gözlemci üye olan Türkmenistan ve DTÖ'ye üye olan Kırgızistan hariç olmak üzere) Topluluk üyeleri devlet başkanları seviyesinde Dünya Ticaret Örgütü'ne katılım konularını koordine etmektedirler.
AET'nin faaliyetlerinin iyileştirmesi ile ilgili güncel konuları ele alan 27 Nisan 2003 yılı AET Duşanbe zirvesinde onaylanan Avrasya Ekonomik Topluluğu, 2003-2006 yılları için öncelikli geliştirme programı uyarınca enerji, ulaşım, tarım gibi reel sektör işbirliğinin hızlandırılmasını hedef alınan konular arasında bulunmaktadır.
Üye Devletler [değiştir]
De-facto [değiştir]
Eski Üye Devlet [değiştir]
BDT'nin organları [değiştir]
- Devlet Başkanları Konseyi
- Hükümet Başkanları Konseyi
- Parlamentolararası Asamble
- Dışişleri Bakanları Konseyi
- Ekonomik Konsey
- İcra Komitesi
- Savunma Bakanları Konseyi
- Sınır Muhafız Komutanları Konseyi
- Antiterör Merkezi
- Devletlerarası Banka
- Devletlerarası İstatistik Komitesi
- İşbirliği Komiteleri
| Devlet |
Başkent |
Diller |
Nüfus |
Yüzölçümü (km²) |
Para Birimi |
GSMH (Mrd. US-$) |
GSYİH Kişi Başına (US-$) |
İnsani Gelişme Endeksi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Azerbaycan |
Bakü | Azerice | 9,000,000 | 86.600 | Azerbaycan manatı | 19,8 | 2.336 | 0,746 |
 Beyaz Rusya |
Minsk | Beyaz Rusça | 10,293,011 | 207.595 | Beyaz Rusya rublesi | 36,9 | 3.808 | 0,804 |
 Kazakistan |
Astana | Kazakça Rusça |
16,402,861 | 2.717.300 | Kazakistan tengesi | 81,0 | 5.363 | 0,794 |
 Kırgızistan |
Bişkek | Kırgızca | 5,356,869 | 198.500 | Kırgızistan somu | 2,8 | 542 | 0,696 |
 Moldova |
Kişinev | Moldovca | 4,320,490 | 33.843 | Moldova leyi | 3,4 | 991 | 0,708 |
 Rusya |
Moskova | Rusça | 141,927,297 | 17.075.400 | Rus rublesi | 984,9 | 6.897 | 0,802 |
 Tacikistan |
Duşanbe | Tacikçe | 7,215,700 | 143.100 | Tacikistan somonisi | 2,8 | 441 | 0,673 |
 Ukrayna |
Kiev | Ukraynaca | 45,905,341 | 603.700 | Ukrayna grivnası | 106,5 | 2.282 | 0,788 |
 Özbekistan |
Taşkent | Özbekçe | 27.313.700 | 447.400 | Özbekistan somu | 17,0 | 643 | 0,702 |
 Ermenistan |
Erivan | Ermenice | 2,967,004 | 29.800 | Ermeni dramı | 6,4 | 1.882 | 0,775 |
 Toplam |
277,342,296 | 21.543.238 | 1.261,5 | 4.645 |
 |
Wikimedia Commons'ta var Bağımsız Devletler Topluluğu bilgileri. |
Kaynakça [değiştir]
- ^ Bağımsız Devletler Topluluğu Serbest Ticaret Anlaşması
- ^ "Russia expects CIS countries to create free trade zone by yearend | Ex-Soviet States | RIA Novosti". En.rian.ru. 2010-06-17. http://en.rian.ru/exsoviet/20100617/159463469.html. Erişim tarihi: 2011-12-27.
- ^ СОДРУЖЕСТВО НЕЗАВИСИМЫХ ГОСУДАРСТВ
- ^ BDT Zirvesi Sonuçsuz
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
