Birleşmiş Milletler Genel Kurulu gözlemcileri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Şu anki üyelere ek olarak Birleşmiş Milletler'in kabûl ettiği uluslararası acenteler, varlıklar ve üye olmayan devletler gözlemci olarak katılabilirler. Gözlemcilerin Genel Kurul'da konuşma hakları varsa da önergelerde oy verme hakları yoktur.

Gözlemci statüsü bir Birleşmiş Milletler Genel Kurulu önergesiyle verilir.

Birleşmiş Milletlere Üye olmayan Devletler[değiştir | kaynağı değiştir]

Üye olmayan gözlemci devletler, egemen varlıklar olarak tanınmaktadırlar. Gözlemci olduktan sonra ne zaman isterlerse tam üyelik için başvurabilirler. Örneğin 10 Eylül 2002 târihinde tam üye olan İsviçre, 1948 ile 2002 yılları arasında dâimî gözlemci statüsündeydi. Şimdilik bu statüye sâhip olan tek varlık Vatikan olup kendisi "üye olmayan [bu] devlete gözlemci olarak Genel Kurul'un oturumları ve çalışmalarına katılmaya ve genel merkezde kalıcı gözlemci temsilciliği kurmaya kalıcı dâvetle dâvet edilmiştir" şeklinde tanımlanır[1]. 29 Kasım 2012 tarihinde de Filistin Devleti, Birleşmiş Milletler'de yapılan oylamada "üye olmayan gözlemci devlet" konumuna kavuştu. 138 ülke "evet", 9 ülke "hayır", 41 ülke ise "çekimser" oy verdi.[2]


Örgüt or entity Gözlemci statüsünün verildiği târih
Afrika, Karâyip ve Pasifik Devletler Grubu 15 Ekim 1981 (A/RES/36/4)
Afrika Kalkınma Bankası 28 Ekim 1987 (A/RES/42/10)
Şablon:Ülke veri the African Union Afrika Birliği (eskiden Örgütü Afrika Birliği) 11 Ekim 1965 (A/RES/2011(XX))
15 Ağustos 2002 (Genel Kurul'un 56/475 karârı)
Nükleer Silâhların Latin Amerika'da ve Karayipler'de Yasaklanması Ajansı 17 Ekim 1988 (A/RES/43/6)
Flag of the Andean Community of Nations.svg And Ülkeleri Grubu 22 Ekim 1997 (A/RES/52/6)
Asya-Afrika Yasal Danışma Örgütü (eskiden Asya-Afrika Yasal Danışma Komitesi) 13 Ekim 1980 ( A/RES/35/2)
Asya Kalkınma Bankası (ADB) 19 Kasım 2002 (A/RES/57/30)
Karayip Devletleri Birliği (ACS) 15 Ekim 1998[3]
Şablon:Ülke veri ASEAN Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) 4 Aralık 2006 (A/RES/61/44)
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Asemblesi (BSECO) 8 Ekim 1999 (A/RES/54/5)
Şablon:Ülke veri CARICOM Karayip Devletler Birliği (CARICOM) 17 Ekim 1991 (A/RES/46/8)
Orta Amerika Entegrasyon Programı (CAIS) 19 Ekim 1995 (A/RES/50/2)
Ortak Güvenlik Anlaşması Örgütü (OGAÖ) 2 Aralık 2004 (A/RES/59/50)
Ticârî Mallar için Ortak Fon (CFC) 23 Kasım 2005 (A/RES/60/26)
Bağımsız Devletler Topluluğu Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) 24 Mart 1994 (A/RES/48/237)
Şablon:Ülke veri the Commonwealth of Nations İngiliz Milletler Topluluğu Genel Sekreterliği (CS) 18 Ekim 1976 (A/RES/31/3)
Portekizce Konuşulan Ülkeler Topluluğu (CPLC) 26 Ekim 1999 (A/RES/54/10)
Sahel-Sahara Ülkeleri Topluluğu (CEN-SAD) 12 Aralık 2001 (A/RES/56/92)
Avrupa Konseyi (EC) 17 Ekim 1989 (A/RES/44/6)
Flag of EAC.svg Doğu Afrika Topluluğu (EAC) 9 Aralık 2003 (A/RES/58/86)
Orta Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECCAS) 12 Aralık 2000 (A/RES/55/161)
Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) 2 Aralık 2004 (A/RES/59/51)
Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO) 13 Ekim 1993 (A/RES/48/2)
Avrasya Ekonomik Topluluğu (EEC) 9 Aralık 2003 (A/RES/58/84)
Avrupa Birliği Avrupa Birliği (EU) 11 Ekim 1974 (A/RES/3208 (XXIX))
Demokrasi ve Ekonomik Kalkınma için GUAM Örgütü (GUAM ODED) 9 Aralık 2003 (A/RES/58/85)
Devletler Özel Hukuku Lahey Konferansı (HCoPIL) 23 Kasım 2005 (A/RES/60/27)
İberya-Amerika Konferansı (IAC) 23 Kasım 2005 (A/RES/60/28)
Hint Okyanusu Komisyonu (IOC) 4 Aralık 2006 (A/RES/61/43)
Amerika Ülkeleri Kalkınma Bankası (IADB) 12 Aralık 2000 (A/RES/55/160)
Parlamentolararası Birlik (PAB, İng. IPU) 19 Kasım 2002[4]
Göç Politikası Kalkınma Uluslararası Merkezi (ICMPD) 19 Kasım 2002 (A/RES/57/31)
Emblem of the ICRC.svg Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) 16 Ekim 1990 (A/RES/45/6)
Uluslararası Cezâ Mahkemesi (HCPIL) 1 Temmuz 2002
Uluslararası Polis Örgütü (İnterpol) 15 Ekim 1996 (A/RES/51/1)
Uluslararası Kalkınma Hukuk Enstitüsü (IDLI) 12 Aralık 2001 (A/RES/56/90)
Emblem of the IFRC.svg Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Federasyonu (IFRCRCS) 19 Ekim 1994 (A/RES/49/2)
Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) 12 Aralık 2001 (A/RES/56/91)
Uluslararası Demokrasi ve Seçim Desteği Enstitüsü (IDEA) 9 Aralık 2003 (A/RES/58/83)
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) 16 Ekim 1992 (A/RES/47/4)
Flag of La Francophonie.svg Uluslararası Frankofonluk Örgütü (IOF) 10 Kasım 1978 (A/RES/33/18)
18 Aralık 1998 (Genel Kurul'un karârı 53/453)
Uluslararası Deniz Yatağı Yönetimi (ISA) 24 Ekim 1996 (A/RES/51/6)
Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi (ITLOS) 17 Aralık 1996 (A/RES/51/204)
Doğa ve Doğal Kaynakların Korunması için Uluslararası Birlik (veya Dünya Koruma Birliği; IUCNNR) 17 Aralık 1999 (A/RES/54/195)
İslâm Kalkınma Bankası Grubu (IDBG) 28 Mart 2007 (A/RES/61/259)
Latin Amerika Ekonomik Sistemi (LAES) 13 Ekim 1980 (A/RES/35/3)
Latin Amerika Entegrasyon Birliği (LAIA) 23 Kasım 2005 (A/RES/60/25)
Latin Amerika Parlamentosu (Parlatino) 13 Ekim 1993 (A/RES/48/4)
Arab Birliği 1 Kasım 1950 (A/RES/477 (V))
OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu (OPEC FUND) 4 Aralık 2006 (A/RES/61/42)
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) 15 Ekim 1998 (A/RES/53/6)
Doğu Karayip Devletleri Teşkilatı (İng. OECS) 2 Aralık 2004 (A/RES/59/52)
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) 13 Ekim 1993 (A/RES/48/5)
Amerika Devletler Teşkilatı (OAS) 16 Ekim 1948 (A/RES/253 (III))
İslâm Konferansı (OIC) 10 Ekim 1975 (A/RES/3369 (XXX))
Pasifik Adaları Forumu (PIF) 17 Ekim 1994 (A/RES/49/1)
Filistin Devleti Filistin Devleti (FKÖ; İng. PLO) 22 Kasım, 1974 (A/RES/3237 (XXIX)): gözlemci statüsü
9 Aralık, 1988 (A/RES/43/160): "Filistin" olarak nitelendirilmesi.
15 Aralık, 1988 (A/RES/43/177): Aracısız haber yayma hakkı
7 Temmuz, 1998 (A/RES/52/250): genel tartışmaya katılma hakkı ve ek haklar
29 Kasım, 2012 (A/RES/67/19): 138 evet 9 hayır oyuna karşı gözlemci ülke sıfatı kazandı.
Nüfus ve Kalkınma Ortaklığı 19 Kasım 2002 (A/RES/57/29)
Dâimî Hakemlik Mahkemesi (PCA) 13 Ekim 1993 (A/RES/48/3)
Şanghay İşbirliği Örgütü (SCO) 2 Aralık 2004 (A/RES/59/48)
Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkîlatı 2 Aralık 2004 (A/RES/59/53)
Flag of SADC.svg Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) 2 Aralık 2004 (A/RES/59/49)
Şablon:Ülke veri the Sovereign Military Order of Malta Sovereign Military Order of Malta 24 Ağustos 1994[5]
Dünya Gümrük Örgütü (eskiden Gümrük İşbirliği Konseyi) 23 Mart 1999 (A/RES/53/216)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]