Atatürk Havalimanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Yeşilköy Havaalanı sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Atatürk Havalimanı
İstanbul Atatürk Havalimanı
Dhmi logo.gif
Ataturk Airport Karakas-1.jpg
Atatürk Havalimanı'nın havadan görünümü
IATA: ISLICAO: LTBA
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Sahibi/İşleticisi DHMİ
Sahibi DHMİ
İşletici DHMİ
Hizmet verdiği şehir İstanbul
Yer Türkiye
Açılış 1912 Bunu Vikiveri'de düzenle
Bağlantı merkezi (hub) Türk Hava Yolları, MNG Hava Yolları, ULS Hava Yolları
İnşa tarihi 1912
Rakım (ODS) 163 ft / 50 m
Koordinatlar 40°58′34″K 028°48′51″D / 40.97611°K 28.81417°D / 40.97611; 28.81417Koordinatlar: 40°58′34″K 028°48′51″D / 40.97611°K 28.81417°D / 40.97611; 28.81417
Web sitesi ataturk.dhmi.gov.tr
Harita
ISL'nın Marmara'da bulunduğu yer
ISL
ISL
ISL'nın Türkiye'da bulunduğu yer
ISL
ISL
ISL'nın Avrupa'da bulunduğu yer
ISL
ISL
ISL'nın Asya'da bulunduğu yer
ISL
ISL
Pistler
Yön uzunluk yüzey
ft m
17L/35R 9.842 3.000 Beton
17R/35L 9.842 3.000 Beton
05/23 8.366 2.600 Özel Asfalt
İstatistikler (2017)
Yolcu trafiği 63.727.448 [1]
Uçak trafiği 460.777
Kargo trafiği 790.744 ton
7 Nisan 2019'da sivil havacılığa kapatıldı
Havalimanının önceki logosu
Atatürk Havalimanı'nın İstanbul'da bulunduğu yer
Atatürk Havalimanı
Atatürk Havalimanı'nın İstanbul'daki konumu.

Atatürk Havalimanı (IATA: ISL, ICAO: LTBA) veya eski adıyla Yeşilköy Havaalanı, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda bulunan uluslararası havalimanı. 1900’lerin başında Türkiye'de ilk hava ulaşımının başlatıldığı yer olan Yeşilköy Havalimanı, 1953 yılında uluslararası hava trafiğine açılmıştır. 29 Temmuz 1985 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün soyadı havalimanına verilmiştir.

2015 yılı verilerine göre Türkiye'nin en yoğun trafiği ve dünyanın 11. en yoğun yolcu trafiğinin olduğu havalimanıdır. Günlük ortalama 1100[2] uçağın kullandığı havalimanı, Avrupa'nın en önemli transit yolcu havalimanları arasında bulunmaktadır. Meydana iniş yapan ve meydandan havalanan uçak sayısı, 4 Eylül 2016'da 1453 ile (Her 59,46 saniyede bir uçak iniş ya da kalkışı) tüm zamanların rekorunu kırdı.[3] Pist başına saatte oluşan uçak trafiği rekoru ise 55 uçak ile Londra Gatwick havalimandadır. Bu sayı Atatürk havalimanıda 30'dur. 2015 yılında 61.332.124 yolcu, 464.774 uçak ve 790.744 ton kargo trafiğine ev sahipliği yapan Atatürk Havalimanı, ülkenin en işlek havalimanıydı. 7 Nisan 2019'dan itibaren sivil uçuşlara kapatılmış ve bu uçuşlar İstanbul Havalimanı'na aktarılmıştır.

Yerleşim[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Atatürk Havalimanı’nın coğrafi koordinatları 40°58`34"N, 28°48`50"E şeklindedir. İstanbul’un en büyük ilçelerinden Bakırköy ve merkezi deniz kenarında olan Yeşilköy semtinin sınırları içerisinde yer alan havalimanı arazisi güneyde Marmara Denizi, kuzeyde ise D-100 karayoluyla sınırlanmıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1900'lerin başı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye’de ilk havacılık girişimleri 1911-12’de, bugün Atatürk Havalimanı olan arazinin yakınında kurulan iki hangar ve küçük bir meydanla başlamıştır. İlk kullanım amacı askeridir; Harbiye Nazırı Mahmud Şevket Paşa orduda kullanılacak uçaklar için bir tesis oluşturmak istemiştir.

1920-30’lar[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyetin ilanının ardından 1925’te kurulan Türk Tayyare Cemiyeti’yle sivil havacılığın ilk adımları atılmaya başlanmıştır. Yeşilköy’deki tesis 1933 yılına kadar askeri amaçla kullanılmış, bu tarihteyse Amerika’dan alınan iki King Bird modeli uçakla sivil uçuşlar başlamıştır. Bir hangar ve yanındaki kagir bina sivil uçuşlara ayrılırken, binanın üst katına bir bekleme odası ve bilet satış gişesi kurularak terminal oluşturuldu. Şubat 1933’te ilk protokol yolcuları İstanbul-Ankara uçuşunu gerçekleştirdi. O tarihte yakıt ikmali gerektiğinde uçaklar Eskişehir’e iniyor, ardından Ankara’ya devam ediyordu.[4] Ankara’da Gazi Eğitim Enstitüsü’nün yanındaki bir tarla pist olarak kullanılıyordu. Yine 1933’te beş uçaklık bir filo Türk Hava Postaları adı altında çalışmaya başladı.

1940-50’ler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye’nin 1944 Chicago Sivil Havacılık Sözleşmesi’ni imzalamasının ardından Yeşilköy Havaalanı’nın uluslararası hale getirilmesi kararlaştırıldı. 1947’de havaalanıyla ilgili proje hazırlandı ve Bayındırlık Bakanlığı’nın verdiği yetkiyle Amerikan Westinghouse-IG White firmaları 1949’da yapıma başladı. 10 bin m²'lik bir alanı kaplayan bu meydan tesisleri hem iç, hem dış seferler için hizmet eden bir terminal binası, 2300 metre uzunluğunda bir pist, bir hangar ve servis yapılarından oluşuyordu. Havaalanında ayrıca radyo alıcı-vericisi ve ayrı bir enerji santrali de vardı. Proje 1953’te tamamlanarak aynı yılın 1 Ağustos’unda hizmete girdi.

1960-70'ler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hızla artan uluslararası yolcu trafiği ve teknolojik gelişmeler –özellikle de geniş gövdeli uçakların yaygınlaşması- Yeşilköy Havaalanı’nın genişleme ve yenileme ihtiyacını ortaya çıkarttı. 1961’de bu ihtiyacı karşılamak üzere çalışmalar ortaya çıktı ve 1968 yılında geniş gövdeli uçaklara uygun ikinci bir pistin inşaatına başladı. 3 bin metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe sahip 17/35 pisti gecikmelerin sonucunda 12 Kasım 1972’de açıldı.[5]

Yeni pistin ışıklandırma sistemi bulunmadığından sadece gündüz saatlerinde kullanılabileceği, iki pistin saatte toplam 55 uçaklık kapasite sağlayacağı belirtiliyordu. O günlerde havalimanına günde 150-200 uçak iniş kalkış yapıyor, yoğun günlerde sayı ortalama 250’ye ulaşıyordu.[6]

Terminal ve hava trafik kontrol açısındansa sorunlar artarak sürüyordu.[7] Ekim 1970'te havaalanını denetleyen İstanbul Valisi Vefa Poyraz gazetecilere “durumu fevkalade perişan bulduğunu” söylüyordu.[8] Havaalanının gelişimi için 1971 yılında bir master plan hazırlandı. Mimar Hayati Tabanlıoğlu tarafından hazırlanan proje her biri 5 milyon yolcu kapasiteli dört terminalin yanı sıra THY Hangar Tesisleri, Kargo Tesisleri, Hava Trafik Kontrol Kulesi ve Teknik Blok, Aydınlatma Sistemi, Elektrik Dağıtım Sistemi, eski 05/23 pistinin yeniden yapımı, akaryakıt ikmal tesisleri ile diğer tesisleri kapsıyordu.[9] Biri asma, üç kattan oluşacak, 1500 araçlık otoparkı da bulunan terminal ünitelerinin 1975’te tamamlanması planlanmıştı.

Özellikle Almanya’ya işçi göçü ve artan turist sayısıyla çoğalan charter uçuşlarının yarattığı trafiği karşılamak için yeni bir transit salonu için çalışmalar başladı. Bir yıl gecikmeyle Mayıs 1974’te açılan salon, üç ay sonra havalandırma sorunları nedeniyle kapatılarak renove edildi.[10] Sekiz pasaport ve 12 gümrük muayene bankosuna sahip 3 metrekarelik charter terminali Temmuz 1974’te hizmete girdi.[11] Aynı yıl eylül ayında –yine özellikle Almanya’ya giden işçilerin talebini karşılamak üzere- Ulaştırma Bakanı Hasan Ferda Güley’in talimatıyla bir namaz yeri oluşturuldu. Terminalde bir emzirme salonu da yolcuların hizmetine girdi.[12]

1980-90’lar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayati Tabanlıoğlu’nun projesi tam olarak hayata geçmese de, proje kapsamında yapılan yeni dış hatlar terminali 1983’te hizmete girdi. 29 Temmuz 1985'te havalimanının adı değiştirilerek İstanbul Atatürk Havalimanı oldu.[13] 1980’lerin sonlarına doğru havalimanının kapasitesini artırmak için çalışmalar tekrar yoğunlaştı ve 1988’de yap-işlet-devret modeliyle ihaleye çıkıldı. 205 milyon dolar teklif veren Alarko-Lockheed-John Laing konsorsiyumu ihaleyi kazansa da, proje sıkça değişen hükümetler nedeniyle hayata geçemedi.[14]

1993’te kargo terminali, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından artan bavul ticareti ve charter yolcu trafiğini karşılamak üzere de 1995’te C Terminali hizmete girdi.

DHMİ’nin artan trafiği karşılayacak 20 milyon kapasiteli yeni terminal ve otopark için çıktığı YİD ihalesini 17 Temmuz 1998’de Tepe-Akfen-Vienna Airport konsorsiyumu –daha sonra Vienna’nın ayrılmasıyla Tepe-Akfen-Ventures kazandı.[15]

2000'ler[değiştir | kaynağı değiştir]

İnşaatı öngörülenden kısa bir sürede tamamlayan TAV Havalimanları, terminali 3 Ocak 2000’de hizmete açtı. Ardından sözleşmede yapılan yenilemelerle dış hatlar terminalini iki kez genişleten TAV Havalimanları toplam terminal alanını 286.770 metrekareye çıkarttı. Bu genişlemede yeni bir dış hatlar terminali, yolcu araç bağlantı köprüleri ve yolcu bindirme köprüleri yeniden yapıldı.[16] 7 Nisan 2019'da Atatürk Havalimanı'ndan yapılan tüm tarifeli uçuşlar İstanbul Havalimanına aktarılmıştır. Atatürk Havalimanı’nın işletme hakkı Ocak 2021’e kadar TAV Havalimanları’ndadır.

Güncel durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Havalimanı, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) yaptığı sınıflandırmaya göre CAT III niteliklerine sahip olup , meteorolojik koşulların kötü olduğu zamanlarda bile uçak iniş-kalkışına imkân verebilecek düzeydedir.[17]

Toplam 11 milyon 650 bin m² alana sahip olan Atatürk Havalimanı, 63 bin 165[15] m² iç hatlar ve 282 bin 770 m² dış hatlar terminali ile toplam bina alanı açısından Türkiye’nin en büyük havalimanıdır. Ayrıca 7 bin 260 metrekarelik VIP ve CIP terminaline sahiptir. 7 Nisan 2019 tarihinden beri ticari uçuşlar İstanbul Havalimanı'ndan yapılmaktadır.

Terminaller[değiştir | kaynağı değiştir]

İç Hatlar terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski dış hatlar terminali olarak kullanılan bina TAV Havalimanları’nın işletmesini üstlenmesinin ardından modernize edildi. Terminalde 12 köprü, 96 check-in kontuarı, gidiş katında dört, geliş katında toplam yedi bagaj bantı bulunmaktadır.

Yıldız şeklindeki terminalin gidiş katında self-servis ve alakart restoranların yanı sıra uluslararası kahve ve fast-food zincirleri bulunmaktadır. Yiyecek içecek noktaları BTA tarafından işletilmektedir. Terminalde Garanti, Akbank ve THY’nin loungları bulunmaktadır. Ayrıca bir geliş katında mescit ile kayıp eşya büroları yer almaktadır.

Tüm uçuşların yüzde 75’i THY tarafından gerçekleştirilmektedir. Onur Air yüzde 14, Atlasglobal yüzde 8 paya sahiptir.[18]

Güvenlik kontrolü sonrasında sigara içilebilecek bir teras alanı bulunmaktadır.

Dış Hatlar terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

1997’deki YİD ihalesinin ardından TAV tarafından inşa edilen ve 2000’de hizmete açılan terminal, aradan geçen sürede iki kez genişletilerek bugünkü halini almıştır. THY’nin uçuşlardaki payı yüzde 68, Lufthansa’nın da yüzde 27’dir.[18]

34 köprü, 224 check-in kontuarı, geliş katında 11 bagaj bantı bulunmaktadır. Uzun bir dikdörtgen şeklinde olan terminalde döviz bürosu, eczane, mescit bulunmaktadır.

Uluslararası kahve ve fast-food zincirlerinin yanı sıra farklı ülke mutfaklarına odaklanan alakart restoranlar ve kafelerle terminalde geniş bir yiyecek içecek yelpazesi sunulmaktadır.

Pasaport kontrolü sonrasında sigara içilebilecek bir teras alanı bulunmaktadır.

Duty-free[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyanın en büyük 16. gümrüksüz satış mağazaları işletmesine sahip olan olan Atatürk Havalimanı’nda , gidiş katında 4 bin 613, geliş katında da 1 437 metrekare olmak üzere toplam 6 bin 50 metrekarelik mağaza alanı yer almaktadır. Mağazalar TAV Havalimanları ve Unifree ortaklığıyla kurulan ATÜ Duty-Free tarafından işletilmektedir. Mağazalarda parfüm & kozmetik, içki, sigara, tütün, puro, çikolata, şekerleme, kahve, çay, aksesuar ve oyuncak satılmaktadır.[19]

TAV Galeri İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış Hatlar terminali içinde pasaport kontrolü öncesinde G ve H kontuarları arasında bir sergi alanı yer almaktadır. Sergi alanında yıl boyunca fotoğraf, resim ve benzeri alanlarda projeler yolcularla buluşmaktadır.[20]

Kargo terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış hatlar terminalinin hizmete girmesi ile birlikte, mevcut C Terminali, limanın kargo terminaline olan ihtiyacı nedeniyle kargoya dönüştürülmüş ve depreme karşı güçlendirilerek, 2002’de kargo servisini işleten firmalara antrepo ve depo olarak kullanılmak amacıyla tahsis edilmiştir.

Genel Havacılık terminali[değiştir | kaynağı değiştir]

Havalimanının kuzey batısında yer alan terminal özel jetlerle hava taksilere hizmet vermektedir. Terminalde gümrük ve pasaport işlemleri yapılabilmektedir. İş insanlarının yanı sıra pek çok ünlü sanatçı da 2006’da hizmete giren bu terminali kullanmaktadır.[21][22]

Hava yolları ve uçuş noktaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hava yollarıUçuş noktaları

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Havalimanını işleten TAV Havalimanları’nın yönetim binaları havalimanı arazisi içerisinde yer almaktadır. VIP Terminali’nin yanında yer alan binaya ulaşım havalimanı ana kapısı kullanılmadan, dışarıdan oluşturulan yol üzerinden sağlanmaktadır.

Mülki İdare Amirliği ve bağlı kuruluşların ofisleri, yabancı diplomatlar, devlet ve hükûmet başkanlarının ağırlandığı devlet konukevi, havalimanı camisi, Jandarma Koruma Bölük Komutanlığı binası da havalimanı arazisi içerisinde yer almaktadır.

Bakırköy Kaymakamlığı ve Bakırköy İlçe Emniyet Müdürlüğü 2019 İstanbul Depremi'nden sonra binaları Havalimanı'na taşınmıştır.[23]

2020'de İtibaren Yakında Atatürk Havalimanı 17L/35R ve 17R/35L Pistinde Sahra Hastanesi Olacaktır.[24]

Trafik ve istatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

2013 yılı itibarıyla Atatürk Havalimanı’ndan direkt uçuş düzenleyen ticari havayolu sayısı 73’tür.[25] . Havalimanı yolcu ve uçuş trafiği açısından hızlı bir büyüme sergilerken, trafik istatistikleri dış hat yolcu ve uçuşlarının toplam trafik içerisindeki payının da arttığını göstermektedir.

Atatürk Havalimanı Yıllık Yolcu İstatistikleri[26][27][28][29][30]
Yıl
İç hat
yolcu
Yolcu
değişimi (%)
Dış hat
yolcu
Yolcu
değişimi (%)
Toplam
yolcu
Yolcu
değişimi (%)
Dünya sıra.
dış hat
Dünya sıra.
toplam
2019 (7 Nisan) - 2020 - azalış 100 - azalış 100 - azalış 100
2019 (Ocak- 6 Nisan) 4.227.132 azalış 78 11.845.402 azalış 76 16.072.534 azalış 76
2018 19.216.523 azalış 2 49.130.261 artış 10 68.346.784 artış 7
2017 19.450.347 artış 2 44.277.101 artış 7 63.727.448 artış 5
2016 19.131.533 azalış 1 41.281.937 azalış 2 60.415.470 azalış 1
2015 19.333.875 artış 4 41.998.251 artış 10 61.332.124 artış8
2014 18.754.002 artış9 38.200.788 artış12 56.954.790 [31] artış11
2013 17.224.105 artış13 34.096.770 artış14 51.320.875 artış14 10. 18.
2012 15.281.321 artış14 29.717.196 artış24 44.998.508 artış20 13.[32] 21. [kaynak belirtilmeli][33]
2011 13.604.352 artış15 23.847.835 artış17 37.452.187 artış17 17. 28.
2010 11.800.999 artış3 20.344.620 artış11 32.145.619 artış8 19. 37.
2009 11.393.645 azalış1 18.363.739 artış8 29.757.384 artış4
2008 11.484.063 artış20 17.069.069 artış26 28.553.132 artış23
2007 9.595.923 artış6 13.600.306 artış12 23.196.229 artış9
2006 9.091.693 artış21 12.174.281 artış3 21.265.974 artış10
2005 7.512.282 artış39 11.781.487 artış16 19.293.769 artış24
2004 5.430.925 artış70 10.169.676 artış14 15.600.601 artış29
2003 3.196.045 artış12 8.908.268 artış5 12.104.342 artış7
2002 2.851.487 8.506.204 11.357.691

- :Yolcu olmadığı anlamına gelir

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Havalimanı, İstanbul şehir merkezine (Taksim) 22 km, Mecidiyeköy'e 19 km ve Kadıköy'e 34 km uzaklıktadır. Havalimanına ulaşım; otobüs (İETT), taksi ve M1ᴀ (Yenikapı – Atatürk Havalimanı) hafif metro hattı ile sağlanmaktadır.

Toplu ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ataturk Havalimani 1.jpg
Ataturk Havalimani 2.jpg

1967’de Ulaştırma Bakanı tarafından ilk kez açıklanan proje 2002 sonunda tamamlandı ve AksarayYenibosna arasında çalışan M1 metro hattı uzatılarak havalimanına bağlanmıştır. Dış hatlar terminalinin en alt katından ulaşılan metro istasyonu uzun bir koridorla iç hatlar terminaline de bağlanmaktadır. Hafta içi 06:00-24:00 saatleri arasında,Cuma ve Cumartesi Geceleri 24 Saat ve pik saatlerde 5 dakika aralıkla çalışan hafif metro ile havalimanından Yenikapı’ya yaklaşık 32 dakikada ulaşılabilmektedir . Hafif metro ile Metrobüs arasında Şirinevler - Ataköy istasyonunda aktarma yapılabilmektedir. 34 hat kodlu Metrobüs hattı Söğütlüçeşme – Zincirlikuyu – Avcılar – Beylikdüzü arasında çalışmaktadır. Metrobüs aktarmasıyla Asya yakasına geçerek Kadıköy’e ulaşmak mümkündür. Hafif metrodan Zeytinburnu ve Aksaray’da T1 (Bağcılar – Kabataş) tramvay hattına aktarma yapmak da mümkündür.[34][35][36]

İETT Atatürk Havalimanı – Bakırköy arasında AVR1 Hattının (B) işaretli saatlerinde sefer gerçekleştirmektedir. Bu hat ile 34 hat kodlu Beylikdüzü – Söğütlüçeşme Metrobüs, M1ᴀ (Yenikapı – Atatürk Havalimanı) metro hattına, Marmaray (Halkalı – Gebze Banliyö Treni), Ankara – İstanbul YHT ve İstanbul – Konya YHT hattına aktarma yapılabilir.[37]

Havalimanından İstanbul Deniz Otobüsleri’ne (İDO) bağlı feribotlarla deniz yoluyla şehrin çeşitli noktalarına gidilebilmektedir. En yakın İDO iskelesi Bakırköy’de bulunmaktadır -9,2 kilometre.

Yenikapı İDO iskelesinden -17,4 kilometre- şehirlerarası feribot hatlarına da ulaşılabilinmektedir.

İstanbul metrosu
Hat Destinasyon
M1ᴀ (Yenikapı – Atatürk Havalimanı)[38] Yenikapı
Atatürk Havalimanı İETT Hatları
Hat Destinasyon
73H Acil Durum Hastanesi

HAVAŞ-HAVATAŞ anlaşmazlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Havalimanı’ndan şehrin farklı noktalarına 1983’ten bu yana direkt otobüs seferleri düzenlenmektedir. HAVAŞ tarafından havalimanıyla Kozyatağı, Taksim, Bakırköy İDO iskelesi arasında düzenlenen seferler 14 Ocak 2012’de belediye tarafından durdurulmuştur [39]. Durdurma kararı, İETT’nin havalimanı hatlarını 2010’da yapılan ihaleyle özelleştirmesinin ardından gelmiştir. İhaleyi kazanan HAVATAŞ, bu nedenle havalimanından tek taşımacılık yetkisinin kendisinde olduğunu; HAVAŞ ise kendi taşımacılık yetkisinin Ulaştırma Bakanlığı’ndan alınan ruhsat ve özelleştirmeden doğan haklardan kaynaklandığını iddia etmektedir. Konu mahkemeye taşınmıştır.[40][41]

Terminaller arası ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Havalimanı iç ve dış hatlar terminalleri arasında bir köprü ile geçiş sağlanmaktadır. Yürüyerek geçiş 10-15 dakika sürmektedir. Haziran 2012’de Dış Hatlar Terminali 201 numaralı arınmış salonla, İç Hatlar Terminali’ndeki 112 numaralı salon arasında açılan yeni transit geçiş kapısıyla daha kısa bir seçenek oluşturulmuştur.[42]

Taksi[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Atatürk Havalimanı’nda taksi hizmeti 1981’de kurulan Havalimanı Taksiciler Kooperatifi tarafından verilmektedir. Kooperatif bünyesinde 553 araç ve 1875 sürücü ve 76 kooperatif çalışanı bulunmaktadır . Taksi ücreti sabit bir ücretin üzerine kilometre başına eklenen ücretlerle belirlenmektedir ve günün 24 saati aynı tarife uygulanmaktadır.

Şahsi araç[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk Havalimanı’na ulaşım esas olarak E-5 (D-100) karayoluyla sağlanmaktadır. TEM otoyolundan da Atatürk Bulvarı üzerinden havalimanına ulaşılabilir. Sahil yolundan ulaşım Yeşilyurt Havuzlu Kavşak’tan Atatürk Havalimanı Caddesi’ne dönerek gerçekleştirilebilir.

Otopark[değiştir | kaynağı değiştir]

Havalimanında 7 bin 76 araçlık kapalı otopark ve 1034 araçlık açık otopark bulunmaktadır. Kısa ve uzun dönemli abonelik seçeneklerinin yanı sıra anlaşmalı kurum ve banka kartları için indirimler yapılabilmektedir.[43]

Yer Hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ancak Yer Hizmetleri yapılmasıyla Atatürk Havalimanı'daki birlikte Yer Hizmetleri de Kapatıldı.

Kazalar ve olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2 Ekim 1960'ta, kalkış sırasında tekerleği patlayan bir Fransız uçağı pistten çıkarak toprağa saplandı.[44]
  • 21 Ocak 1965'te, iki İngiliz uçağı pistte çarpıştı. Yakıt ikmali yapan bir uçağın kanadına yerde manevra yapan bir diğeri çarptı. Yaralanan veya ölen olmadı.[45]
  • 2 Mayıs 1968'de, Avustralya'dan Londra'ya gitmekte olan Team Spirit G-AOVM adlı uçak, Yeşilköy Havaalanı'nda yerde manevra yaparken tekerleği toprağa saplandı. Patlayıcı yüklü uçağın geçirdiği kazanın, pilotun alkollü olmasından kaynaklandığı iddia edildi.[46]
  • 30 Ocak 1975'te, İzmir Cumaovası Havaalanı'ndan Yeşilköy Havaalanı'na giden Türk Hava Yolları'nın 345 sefer sayılı Fokker F28 tipi Bursa uçağı, iniş sırasında pistin ışıklarının sönmesi nedeniyle inişten vazgeçerek meydan turuna başladı. İkinci iniş denemesi sırasında uçak ile telsiz bağlantısı kesildi ve daha sonra uçağın Marmara Denizi'ne düştüğü belirlendi. Uçaktaki otuz yedi yolcu ve dört mürettebattan kurtulan olmadı.[47]
  • 14 Ağustos 1976'da, Filistinli iki gerilla, Yeşilköy Havaalanı'nda İsrail uçağına binenlere ateş açtı. Saldırıda dört kişi öldü, yirmi kişi yaralandı.
  • 25 Nisan 2015'te, Milano'dan İstanbul'a giden Türk Hava Yolları'nın 1878 sefer sayılı Airbus A320 tipi Gümüşhane uçağı, iniş sırasında piste çarptı. Motoru alev aldığı için yeniden havalanan uçak, daha sonra acil iniş yaptı ve pistten çıktı.[48]
  • 28 Haziran 2016'da, etrafa ateş açan ve daha sonra kendilerini patlatan üç kişinin gerçekleştirdiği saldırıda 45 kişi öldü, 236 kişi yaralandı.
  • 15 Temmuz 2016'da, Türkiye'deki askerî darbe girişimi sırasında tankla aprona giren bir grup asker, hava trafik kontrol kulesini ele geçirdi.[49]
  • 18 Ağustos 2016'da, İstanbul'dan Doha'ya giden Qatar Airways'e ait Airbus A330 tipi uçak, kalkıştan sonra motoru alev alınca geri dönerek havalimanına acil iniş yaptı.[50]
  • 25 Ekim 2016'da, apronda ilerlemekte olan bir ikram kamyonu, park hâlindeki özel bir jete çarptı.[51]
  • 13 Mayıs 2018'de, kalkış için taksi yoluna gitmekte olan Asiana Airlines'a ait Airbus A330 tipi uçağın kanadı, körüğe yanaşan Türk Hava Yolları'na ait Airbus A321 tipi uçağın kuyruğuna çarptı.[52]

Genişleme çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

2000’lerin sonundan itibaren özellikle THY’nin hızlı büyümesi nedeniyle artan trafikle İstanbul Atatürk Havalimanı’nın kapasitesinin artırılması yönünde çalışmalar başladı. Çözüm için farklı öneriler ortaya çıktı.[53] Dördüncü bir pistin inşa edilmesi, hava trafik sisteminin modernize edilmesi, havalimanı arazisinde yer alan askeri alanın devir alınarak park yeri olarak kullanılması.

Askeri alanın devri konusunda Millî Savunma Bakanlığı’yla Ulaştırma Bakanlığı arasında anlaşma sağlansa da konuyla ilgili bir gelişme olmadı.[54] Dördüncü pist konusunda DHMİ çalışmalar gerçekleştirmekle birlikte maliyetinin yüksek olması, havalimanı çevresindeki yerleşimlerde yıkım gerçekleştirmenin gerekmesi nedeniyle çözümün üçüncü bir havalimanının inşa edilmesinden geçtiğini açıkladı.[55]

Rötarlar ve artan eleştirilerin ardından trafik kontrol sürecinde yapılan bir dizi değişiklikle kapasite artırılırdı.[56] Uygulamaların yürürlüğe girmesinin ardından 6 Temmuz 2012’de bir günde 1119 uçağın iniş-kalkış yapmasıyla havalimanında tüm zamanların pik trafiğine ulaşıldı. Aynı gün iç hatlarda 45 bin 822, dış hatlarda 78 bin 558 olmak üzere toplamda 124 bin 380 yolcu havalimanından geçiş yaptı.

50. Yılda 50 Eser[değiştir | kaynağı değiştir]

İnşaat Mühendisleri Odası odanın kuruluşundan itibaren 50 yıl içerisinde ülkede gerçekleştirilmiş 50 büyük inşaat projesini bir juri tarafından saptayarak bu projeleri 50. Yılda 50 Eser adı altında ilan etmiştir. Liste bölgesel kalkınma, binalar, ulaşım, hidroloji ve endüstri alt başlıklarını taşımaktadır. Bu proje de o liste içerisinde yer almaktadır.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ https://www.dunya.com/ekonomi/istanbulda-ucak-trafigi-azaldi-yolcu-sayisi-artti-haberi-397355
  2. ^ http://www.airnewstimes.com/rotarlarin-azaltilmasi-icin-neler-yapildi-16308-haberi.html?
  3. ^ http://www.hurriyet.com.tr/ataturk-havalimaninda-dun-rekor-kirildi-40216456
  4. ^ Milliyet, 7 Ekim 1983
  5. ^ Milliyet, 14 Kasım 1972
  6. ^ Milliyet, 8 Eylül 1972
  7. ^ Milliyet, 24 Temmuz 1972
  8. ^ Milliyet, 3 Ekim 1970
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2012. 
  10. ^ Milliyet, 11 Mayıs 1974
  11. ^ Milliyet, 17 Temmuz 1974
  12. ^ Milliyet, 27 Eylül 1974
  13. ^ "Yeşilköy, 'Atatürk Havaalanı' oldu". Milliyet. 29 Temmuz 1985. s. 8. 
  14. ^ Milliyet, 16 Kasım 1993
  15. ^ a b "İstanbul Atatürk Havalimanı Sunum". 1 Şubat 2013. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2013. 
  16. ^ http://www.stand.com.tr/tr/index-tr#!projects/transport!!1
  17. ^ DHMI 2011 Faaliyet raporu, sf 60 http://www.dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=14&dosyaID=924
  18. ^ a b "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 29 Mart 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2012. 
  19. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2012. 
  20. ^ http://www.dha.com.tr/turkiyeab-sivil-toplum-diyalogunu-yansitan-kareler_283361.html
  21. ^ http://www.ataturkairport.com/tr-TR/HavalimaniRehberi/Pages/GenelHavacilikTerminali.aspx
  22. ^ http://magazin.milliyet.com.tr/madonna-kirmizi-haliyla-karsilandi/magazin/magazindetay/05.06.2012/1549764/default.htm
  23. ^ "Kaymakamlık Binası Taşınıyor". Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı, T.C. Bakırköy Kaymakamlığı. 18 Ekim 2019. 25 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2020. 
  24. ^ Topcu, Fatma Eda (28 Mayıs 2020). "Aterko, Sahra Hastanesi projesini tamamladı". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2020. 
  25. ^ "Havayolları - TAV İstanbul Atatürk Havalimanı". ataturkairport.com. 9 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  26. ^ "Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü". Dhmi.gov.tr. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  27. ^ https://www.ntv.com.tr/ekonomi/istanbulda-yolcu-sayisi-104-milyonu-gecti,VF25VtHZz0aNk7tNgNN6fQ
  28. ^ http://boardinginfo.com/2018in-en-yogun-havalimanlari/
  29. ^ https://www.finansgundem.com/haber/ataturk-havalimanina-iliskin-istatistikler-yayimlandi/1399619
  30. ^ Türkiye'deki havaalanları istatistikleri listesi
  31. ^ "Year to 2014 dec. passenger". dhmi. 21 Aralık 2014. 21 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2014. 
  32. ^ "Year to date". Aci.aero. 24 Nisan 2013. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2013. 
  33. ^ "Year to date". Aci.aero. 24 Nisan 2013. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2013. 
  34. ^ Milliyet, 2 Temmuz 1967
  35. ^ http://www.istanbul-ulasim.com.tr/default.asp?page=raylisistemler&category=m1
  36. ^ http://www.istanbul-ulasim.com.tr/default.asp?page=raylisistemler&category=t1
  37. ^ http://www.iett.gov.tr/saat/orer.php?hid=hat&hatcode=YH-1%3AYEN%DDKAPI+%DDDO-ATAT%DCRK+HAVAL%DDMANI&BtnDetay2.x=24&BtnDetay2.y=16
  38. ^ https://www.metro.istanbul/Hatlarimiz/HatDetay?hat=M1A
  39. ^ http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/19688153.asp
  40. ^ "Arşivlenmiş kopya". 7 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2012. 
  41. ^ http://ekonomi.milliyet.com.tr/havas-bundan-sonraki-asama-danistay/ekonomi/ekonomidetay/05.07.2012/1563163/default.htm
  42. ^ http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/20876459.asp
  43. ^ http://www.ataturkairport.com/tr-TR/Ulasim/Pages/KatliOtopark.aspx
  44. ^ Milliyet, 3 Ekim 1960
  45. ^ Milliyet, 22 Ocak 1965
  46. ^ Milliyet, 3 Mayıs 1968
  47. ^ "İzmir'den gelen THY uçağı Marmara'ya gömüldü". Milliyet. 31 Ocak 1975. ss. 1, 10. 
  48. ^ "Motoru alev alan THY uçağı, Atatürk Havalimanı'na acil iniş yaptı". NTV. 25 Nisan 2015. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2016. 
  49. ^ "Atatürk Havalimanı uçuşa kapatıldı". t24.com.tr. 15 Temmuz 2016. 16 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2016. 
  50. ^ "Atatürk Havalimanı'ndan kalkan uçağın motoru alev aldı". CNN Türk. 18 Ağustos 2016. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2016. 
  51. ^ "Atatürk Havalimanı'nda ilginç kaza". DHA. 25 Ekim 2016. Erişim tarihi: 5 Kasım 2016. 
  52. ^ "Atatürk Havalimanı'nda iki uçak çarpıştı". CNN Türk. 13 Mayıs 2018. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2018. 
  53. ^ http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/20395590.asp
  54. ^ http://www.stargazete.com/politika/ataturk-havalimani-nda-askeri-bolge-kalmayacak-haber-430220.htm
  55. ^ http://yenisafak.com.tr/Ekonomi/Default.aspx?i=376359&t=05.04.2012
  56. ^ http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1311977 [ölü/kırık bağlantı]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]