Chorley, Lancashire

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 53°39′N, 2°37′W

Chorley
Chorley kent merkezi
Chorley kent merkezi
Chorley'in Lancashire ve İngiltere'de konumu
Chorley'in Lancashire ve İngiltere'de konumu
Koordinatlar: 53°39′K 2°37′B / 53.65°K 2.617°B / 53.65; -2.617
Ülke Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Kurucu Ülke İngiltere İngiltere
"Shire" Kontluğu Lancashire Kontluğu
İkinci seviyede metropoliten olmayan bölge Chorley (borough)
Nüfus (2011)
 - Toplam 34.667
  Nüfus Sayımı
Zaman dilimi GMT (0)
 - Yaz (YSU) BAZD (-1)
Alan kodu 01257


Chorley Birleşik Krallık İngiltere ülkesi'nin Kuzey-Batı İngiltere bölgesinde (20a1 sayımına göre) 34,667 kişi nüfuslu bir kentsel yerleşkedir. İdari bakımdan birinci seviyeli yerel idare olan Lancashire kontluğuna bağlı olan ikinci seviyeli metropoliten olmayan yerel idare bölgesi olan Chorley (borough)'nin merkezî kentidir.

Kent 19. yüzyılda büyük bir pamuklu kumaş dokuma merkezi olarak hızla gelişmiştir. 1970'li yıllara kadara kentin panoraması pamuk iplik iğme ve dokuma fabrikalarının yüksek tuğla bacaları ile dolu idi. Fakat 20. yüzyıl İngiliz dokuma sanayi büyük bir kriz geçirip yüzyıl sonunda kayboldu. Ama bu sanayinin mirası olarak Chorley'de tek bir fabrika (Morrions's) bacası; birkaç metruk ve kullanımı değiştirilmiş fabrika binası ve pamuklu işçilerinin yaşadığı iki katlı küçük birbirine yapışık evlerle dolu sokaklar kalmıştır.

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Chorley Kuzeybatı İngiltere'nin ortasında nispeten yüksek kırsal alan olan "Bati Penines Moors" alanının batı alt yamaçlarında kuruludur ve bu yüksek arazinin bir parçası olan düşük rakımlı "Healey Nab" kente hakimdir. Kent içinde en önemli akarsu "Yarrow Nehri" ve bunun bir altkolu olan "Balack Brook" deresidir. "Chor Cayi" ise kentin isminin bir parçasını almıştır ve kentin merkezinden biraz uzakta, özellikle "Astley Park" içinden, akar.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Chörley şehrinin sözcük ismi ya Anglo-Sakson dilin sözcüğü olan Ceorla-lēah, yani "köylünün açtığı tarla arazisi" veya chor leah yani "Chor Irmağı kenarında açılan tarla yeri", anlamına gelmektedir.

Chörley'in bulunduğu mevkide Bronz Çağı'ndan beri yerleşkeler bulunduğu arkeolojik kazılardan anlaşılmıştır. İlk buluntuların MÖ 3500 yılından kaldığı bildirilmiştir. 1969'da "Astley Hall" yakınında bir çiftlikte bazı seramik küp içinde insan kalıntıları ve diğer yerleşke göstergeleri bulunmuştur. Britanya'nın antik Romalılar tarafından işgali sırasında Chorley Wigan'a yöne giden bir Romalı yolu üzerinde bulunmaktaydı. 1950'ler sonunda kentib kuzey semti olan "Brindle"da yapılan kazılardan burada bir Romalı yerleşkesi bulunduğu ortaya çıkmıştir.

Kente ait ilk resmi belge 1250'de kasabaya bir açık hava pazarı kurulması imtiyazı veren berattır. 1448'den beri kentte pazar kurulduğu hakkında yazılı belgeler bulunmaktadır. Günümüzde Chorley'de iki pazar yeri bulunmaktadır: "kapalı pazar" ve "Flat Iron Market" adlı pazar.

1442'de bir yerel asil asker "Sır Rowland Standish" "San Laurence" adlı bir İrlandalı asıllı bir kilise evliyasının iskeletini getirip şehir kilisesinde bir değerli evliya kalıntısı olarak gömdürdü ve bu bir dinsel ziyeratgah oldu. 16. yüzyılda İngiltere'de Kral VIII. Henry tarafından reformasyon ile yeni Anglikan kilisesi ortaya çıktığı zaman bu kemikler kaybolup ve kilise ziyaretgah niteliğini kaybetti.

İngiltere'yi işgal eden Norman hükümdarı olan I. William tarafından "De Highton" ailesine Kentin kuzeybatısında bulunan bir malikane arazisi verilmistir, Bu arazi uzerinde "Houghton Tower" adlı büyük bir malikane bulunmaktadır. Bu malikanede İngiliz tiyatro yazarı William Shakespeare'in kaldığı belgelidir. İngiliz Kralı II. James'in ise bu malikanede kalırken yediği çok lezzetli fileto bifteğini "sir" ünvanı vererek bir "şövalye" yaptığı ve bu nedenle bu çeşit fileto bifteğe bundan sonra İngilizce'de "Sir-Loin" adı verildiği hikayesi çok yaygın olarak bilinmaktedir.

Kentin daha merkezine yakın bir mevkide 15. yüzyılda Charnock ailesi bir malikane arzisi satin almışlardir. 1575-1600 civarında burada "Astley Hall" adlı büyük bir malikane yaptırmışlar ve 17. yüzyılda restore edilmiştir. Günümüzde bu yapı koruma altında olup yerel idarennin sahipliği altında bulunup malikane binası "Astley Hall Müzesi ve Sanat Galerisi" olarak ve etrafındaki bahçelerde park olarak kamuya açıktır.

1699 devrimi ile tahttan atilan "Stuart Hanedani İsyanında" Kasım 1745'te, İskoçya'ya çıkan ve İngiltere tahtına hak iddia eden Stuart Hanedanı üyesi ("Bonnie Prens Charlie" adıyla da anılan) Charles Edward Stuart kendine bağlı İskoç ordusuyla Preston, Wigan, Manchester ve Derby'i eline geçirip Londra'ya ilerlerken buna karşı gelmek için İngiltere krallığının orduları Chörley'de toplanmıştır. Bu isyancı ordu Londra'ya gidemeden İskoçya'ya dönmesi sırasında hükümet güçleri Chörley'den takibe gitmeye başlamışlardır.

19. yüzyılda diğer benzer Lancashire kentleri gibi Chörley önemli bir pamuklu iplik igme ve kumaş dokuma merkezi oldu. Kentin silüeti kara duman üreten büyük pamuklu fabrikaları bacaları ile doldu. Bu sektörde çalışmak için kente yeni gelen işçilere ucuz evler sağlamak için "teras" denilen iki katlı birbirine yapışık bir arkadaki sokakdaki evlerle "arka-arkaya (back-to-back)" tuğla evlerle dolu sokaklar şehrin alameti oldu. .

Chorley ayrıca "Lancashire Kömür Havzası" kuzeyinde bulunduğu için şehrin (Coppull, Duxbury Wood, Gılibrand gibi) kenar semtlerinde çok sayıda derin kömür ocakları açıldı. Bu ocakların ağzında dağlar gibi maden artığı ortaya çıktı.

II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere'de en büyük cephane ve silah üretici fabrikaları Chörley'nin 2 km dışında "Euxton" ve "Heapey" semtlerinde bulunmaktaydı.


Nüfus gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Chorley kenti ikinci seviyede bir yerel idare olan Chorley Borough'un merkez kentidir. Chörley Boruugh içinde Chörley kenti bulunduğu gibi bu kentin etrafında bulunan köyleri de ihtiva etmektedir.

Chorley kenti Preston ve Leyland ile birlikte bir şehirleşmiş yerleşke bölgesini oluştururlar. Şehirleşmiş yerleşke bölgesi 1970'li yıllarda "Yeni Kasabalr kanunu"'na uygunbir "Yeni Kent" olarak geliştirilmesi planlanmıştı ve bu yeni kente "Central Lancashire (Merkezi Lancashire)" ışmı verilmişti. . İngiltere'de kurulan Yeni Kentler için geleneksel olarak yeni bir mimari ile kurulan bir yeni kent merkezi kurulmadı. Plancılar bu Yeni Kent planının mikyasını küçültüp ancak bazı kısımlarının geliştirilmesini kabul ettiler. Böylece bu yeni kent ilk planlandığı gibi büyüklükte olmadı ve sadece bazı semtler ve köyler geliştirildi.

-->

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Chorley panoraması

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]