İtalya'nın illeri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İtalya Bölgeleri ve içlerindeki iller sınırları

İtalya'da, bir il (İtalyanca'da: provincia) büyüklük ve nüfus olarak bölge ve komün arasında kalan bir yerel idare ve yerleşim birimidir. Türkçe'deki en yakın karşılığı aynı şekildeki İl dir. Fakat birçok ilde aynı isimde bir de komün bulunabilir. Örneğin Milano ilinde aynı isimde ve aynı zamanda ilin başkenti olan Milano komünü yer alır. Provincia sözcüğü, tarif ettiği yerleşim biriminin yanı sıra o yerleşim birimindeki belediye ya da valilik gibi kurumların işlevlerini yerine getiren yerel yönetimi de ifade eder.

İtalya'daki illerin genel hukuki temelleri 27 Aralık 1947'de kanunlaşan ve 1 Ocak 1948'de yürürlüğe giren İtalya Anayasası II. Bölümü V. Faslı tarafından, yani 114. madde ve devamı tarafından verilmiştir.

2010 sonu itibarıyla İtalya illeri sayısı 109'dur. Aosta Vadisi özerk bölgesinde il bulunmamakta ve bölge ile il görevleri tek bir bölge idaresi tarafından yapılmaktadır. Trentino-Alto Adige özerk bölgesinde iki il, Bolzano ve Trento ili, bulunmakta ama bu iki il bazı bölge görevlerini de il görevleri ile birlikte yürütmektedirler. Bunlardan sonra gelen ve iki ili bulunan diğer bölgeler Basilicata, Molise ve Umbria bölgelerdir. En büyük sayıda ili olan bölge, 9 ille Lombardia bölgesidir.

İtalya illeri tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yil İl sayısı
1861 59
1866 67
1868 68
1870 69
1920 70
1923 73
1924 76
1927 93
1934 94
1935 95
1941 98
1945 96
1947 91
1954 92
1968 93
1970 94
1974 95
1992 103
2001 107
2009 110
2016 107

İtalyan illeri 23 Ekim 1869'da yürürlüğe giren Sardinya Krallığı 3702 Nolu Kraliyet Kararnamesi ("Rattazzi Kararnamesi") ile krallığın yerel idare sistemini yenileştirmek ve standart hala sokmak için Fransa yerel idaresine benzetilerek ortaya çıkartılmıştır. 1851'de Sardinya Krallığı İtalya Krallığı'na dönüştürüldüğü zaman krallık sınırları içinde 59 il bulunmaktaydı.

İtalya illerinin sayısı gittikçe artan bir eğilim göstermiştir; yukarıdaki tabloda bu gösterilmektedir:

1866'da ve 1868'de Avusturya İmparatorluğu elinde bulunan İtalya bölgeleri ve Roma'nın İtalya'ya katılması ile İtalyan illeri sayısı 69 olmuştur. I. Dünya Savaşı sonucunda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılması ve bu savaşı bitiren anlaşmaların imzalanmasından sonra İtalya'nın eline geçen yeni arazilerle, 1924'te İtalya'nın illerinin sayısı 78'e yükseldi.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra il sayısı artmaya devam etti. Fakat 1945'ten sonra il sayısının artma nedeni mevcut illeri birkaç değişik bölme ve sınırlarını değiştirme ve bu değişikliği halk oyuna sunma suretiyle ortaya çıktı. Günümüzde de bu trend devam etmekte ve birkaç mevcut ilin sınırlarının değiştirilmesi ve yeni il yaratılması planları bulunmaktadır. Örneğin 2006'da Sardinya içinde illerin yeniden yapılandırılması ile Olbia-Tempio ili, Oristano ili, Carbonia-Iglesias ili ve Medio Campidano ili kurulmuştur. Lombardiya bölgesi içinde ise hukuken 2004'te ve fiilen halk seçim sonuçları ile Haziran 2009'da Monza ve Brianza ili kurulmuştur.

İtalya'da her il iki-harfli bir kod ile bilinmektedir (örneğin: RO - Roma ili). Her ilin, genellikle o ilde en yüksek nüfuslu şehir olan, bir il merkezi bulunmaktadır.

İtalya illeri ana görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İtalya illerine esas olarak dört idari görev yüklenmektedirler:

  • Yerel planlama ve yörel bölgelerin tespit edilip idare edilmesi;
  • Yerel polis hizmetlerinin ve itfaiye hizmetlerinin organize edilmesi;
  • Ulaşımının idaresi; motorlu araçların tescil edilmesi ve ikinci derecede önemli il karayolu şebekesinin kontrolu ve bakımı;
  • "Polizia Provinciale (İl Polisi)" adı verilen polis gücünün idaresi.

Italya illeri listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

3 milyon kişi üzerinde nüfuslu iller[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu illerde 45 seçilmiş üyeden oluşan bir Meclis ve en çok 12 bakandan (assessori) oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" bulunur.

İl ismi Kodu Bölge Nüfus (kişi) Alan (km²) Yoğunluk
(kişi/km²)
Komün sayısı Başkan ismi
Roma RM Lazio 4.175.920 5.352 780 121 Nicola Zingaretti (PD)
Milano MI Lombardia 3.135.769 1.575 1.991 134 Guido Podestà (PdL)
Napoli NA Campania 3.079.918 1.171 2.630 92 Luigi Cesaro (PdL)

700.000 ile 3.000.000 kişi nüfusu olan iller[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu illerde 26 seçilmiş üyeden oluşan bir Meclis ve en çok 12 "bakandan (assessori)" oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" bulunur.
Sicilya'daki Palermo ve Catania özel statülü olup 45 seçilmiş üyeli bir meclis ve 15 bakandan oluşurlar.

İl ismi Kodu Bölge Nüfus (kişi) Alan (km²) Yoğunluk
(kişi/km²)
Komün sayısı Başkan ismi
Torino TO Piemonte 2.299.102 6.829 337 315 Antonino Saitta (PD)
Bari BA Puglia 1.256.233 3.821 329 41 Francesco Schittulli (PdL)
Brescia BS Lombardia 1.248.950 4.783 261 206 Daniele Molgora (Lega Nord)
Palermo PA Sicilya 1.247.976 4.992 250 82 Giovanni Avanti (UdC)
Salerno SA Campania 1.107.919 4.918 225 158 Edmondo Cirielli (PdL)
Bergamo BG Lombardia 1.092.765 2.723 401 244 Ettore Pirovano (Lega Nord)
Catania CT Sicilya 1.089.301 3.553 306 58 Giuseppe Castiglione (PdL)
Firenze FI Toscana 993.759 3.515 283 44 Andrea Barducci (PD)
Bologna BO Emilia-Romagna 988.267 3.702 267 60 Beatrice Draghetti (PD)
Padova PD Veneto 929.933 2.142 434 104 Barbara Degani (PdL)
Verona VR Veneto 916.228 3.120 294 98 Giovanni Miozzi (PdL)
Caserta CE Campania 911.592 2.640 345 104 Domenico Zinzi (UdC)
Treviso TV Veneto 884.867 2.477 357 95 Leonardo Muraro (Lega Nord)
Genova GE Liguria 882.851 1.839 480 67 Alessandro Repetto (PD)
Varese VA Lombardia 879.605 1.199 734 141 Dario Galli (Lega Nord)
Vicenza VI Veneto 868.230 2.723 319 121 Attilio Schneck (Lega Nord)
Venezia VE Veneto 859.826 2.461 349 44 Francesca Zaccariotto (Lega Nord)
Monza ve Brianza MB Lombardia 843.899 405 2.084 55 Pietro Luigi Ponti (PD)
Lecce LE Puglia 813.809 2.759 295 97 Antonio Maria Gabellone (PdL)
Cosenza CS Calabria 734.260 6.650 110 155 Mario Oliverio (PD)

300.000 ile 700.000 kişi nüfusu olan iller[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu illerde 30 seçilmiş üyeden oluşan bir Meclis ve en çok 10 "bakandan (assessori)" oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" bulunur.

[1]

İl ismi Kodu Bölge Nüfus (kişi) Alan (km²) Yoğunluk
(kişi/km²)
Komün sayısı Başkan ismi
Modena MO Emilia-Romagna 694.579 2.689 258 47 Emilio Sabattini (PD)
Perugia PG Umbria 667.071 6.332 105 59 Marco Vinicio Guasticchi (PD)
Messina ME Sicilya 653.810 3.247 201 108 Nanni Ricevuto (PdL)
Foggia FG Puglia 640.891 6.966 92 64 Antonio Pepe (PdL)
Como CO Lombardia 590.050 1.288 458 163 Leonardo Carioni (Lega Nord)
Cuneo CN Piemonte 589.586 6.902 85 250 Gianna Gancia (Lega Nord)
Taranto TA Puglia 580.525 2.436 238 29 Giovanni Florido (PD)
Reggio Calabria RC Calabria 565.756 3.184 178 97 Giuseppe Morabito (PD)
Cagliari CA Sardinya 561.080 4.569 123 71 Graziano Milia (PD)
Latina LT Lazio 551.217 2.250 245 33 Armando Cusani (PdL)
Pavia PV Lombardia 544.230 2.965 184 190 Vittorio Poma (PdL)
Udine [2] UD Friuli-Venezia Giulia 541.036 4.904 110 136 Pietro Fontanini (Lega Nord)
Trento (özerk) TN Trentino-Alto Adige 524.826 6.203 85 211 Lorenzo Dellai (UpT)
Reggio Emilia RE Emilia-Romagna 525.267 2.292 229 45 Sonia Masini (PD)
Bolzano (özerk) BZ Trentino-Alto Adige 503.434 7.400 68 116 Luis Durnwalder (SVP)
Frosinone FR Lazio 497.849 3.243 154 91 Antonello Iannarilli (PdL)
Ancona AN Marche 478.319 1.940 247 49 Patrizia Casagrande (PD)
Agrigento AG Sicilya 454.593 3.042 149 43 Eugenio d'Orsi (MpA)
Alessandria AL Piemonte 439.414 3.559 123 190 Paolo Filippi (PD)
Avellino AV Campania 439.036 2.792 157 119 Cosimo Sibilia (PdL)
Trapani TP Sicilya 436.283 2.460 177 24 Girolamo Turano (UdC)
Parma PR Emilia-Romagna 437.349 3.450 127 47 Vincenzo Bernazzoli (PD)
Pisa PI Toscana 414.154 2.445 169 39 Andrea Pieroni (PD)
Mantova MN Lombardia 412.606 2.339 176 70 Maurizio Fontanili (PD)
Brindisi BR Puglia 402.870 1.839 219 20 Massimo Ferrarese (PD)
Siracusa SR Sicilya 402.840 2.108 191 21 Nicola Bono (PdL)
Chieti CH Abruzzo 396.852 2.588 153 104 Enrico Di Giuseppantonio (UdC)
Forli-Cesena FC Emilia-Romagna 392.329 2.376 165 30 Massimo Bulbi (PD)
Lucca LU Toscana 392.182 1.773 221 35 Stefano Baccelli (PD])
Barletta-Andria-Trani BT Puglia 391.506 1.538 255 10 Francesco Ventola (PdL)
Ravenna RA Emilia-Romagna 389.509 1.858 210 18 Francesco Giangrandi (PD)
Potenza PZ Basilicata 385.309 6.549 59 100 Piero Lacorazza (PD)
Catanzaro CZ Calabria 368.219 2.392 154 80 Wanda Ferro (PdL)
Novara NO Piemonte 368.864 1.339 275 88 Diego Sozzani (PdL)
Pesaro ve Urbino[3] PU Marche 365.788 2.564 143 60 Matteo Ricci (PD)
Cremona CR Lombardia 362.061 1.771 204 115 Massimiliano Salini (PdL)
Ferrara FE Emilia-Romagna 358.972 2.630 136 26 Marcella Zappaterra (PD)
Arezzo AR Toscana 348.127 3.236 108 39 Roberto Vasai (PD)
Livorno LI Toscana 341.453 1.211 282 20 Giorgio Kutufà (PD)
Lecco LC Lombardia 337.912 816 414 90 Daniele Nava (PdL)
Sassari SS Sardinya 336.632 4.281 79 66 Alessandra Giudici (PD)
Rimini[3] RN Emilia-Romagna 325.219 863 377 27 Stefano Vitali (PD)
Macerata MC Marche 324.369 2.774 117 57 Sandro Calvosa (Komiser vali)
Pescara PE Abruzzo 321.192 1.225 262 46 Guerino Testa (PdL)
Viterbo VT Lazio 318.139 3.614 88 60 Marcello Meroi (PdL)
Ragusa RG Sicilya 316.113 1.614 196 12 Giovanni Francesco Antoci (UdC)
Pordenone PN Friuli-Venezia Giulia 313.870 2.130 147 51 Alessandro Ciriani (PdL)
Teramo TE Abruzzo 311.590 1.948 160 47 Valter Catarra (PdL)
L'Aquila AQ Abruzzo 309.264 5.035 61,4 108 Antonio Del Corvo (PdL)

300.000 kişiden az nüfusu olan iller[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu illerde 24 seçilmiş üyeden oluşan bir Meclis ve en çok 8 "bakandan (assessori)" oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" bulunur.[4]

İl ismi Kodu Bölge Nüfus (kişi) Alan (km²) Yoğunluk
(kişi/km²)
Komün sayısı Başkan ismi
Pistoia PT Toscana 292.108 965 303 22 Federica Fratoni (PD)
Benevento BN Campania 288.283 2.071 139 78 Aniello Cimitile (PD)
Piacenza PC Emilia-Romagna 288.003 2.590 111 48 Massimo Trespidi (PdL)
Savona SV Liguria 287.315 1.545 186 69 Angelo Vaccarezza (PdL)
Caltanissetta CL Sicilya 272.052 2.124 128 22 Giuseppe Federico (MpA)
Siena SI Toscana 271.365 3.823 71 36 Simone Bezzini (PD)
Prato PO Toscana 248.174 365 680 7 PD)
Rovigo RO Veneto 247.297 1.790 138 50 Tiziana Virgili (PD)
Trieste TS Friuli-Venezia Giulia 236.546 212 1.116 6 Maria Teresa Bassa Poropat (PD)
Terni TR Umbria 233.719 2.122 110 33 Feliciano Polli (PD)
Campobasso CB Molise 231.440 2.910 80 84 Nicola D'Ascanio (IdV)
Grosseto GR Toscana 227.063 4.501 50 28 Leonardo Marras (PD)
Lodi LO Lombardia 225.825 782 289 61 Pietro Foroni (Lega Nord)
La Spezia SP Liguria 223.606 881 254 32 Marino Fiasella (PD)
Imperia IM Liguria 221.885 1.156 192 67 Luigi Sappa (PdL)
Asti AT Piemonte 221.151 1.515 146 118 Maria Teresa Armosino (PdL)
Belluno BL Veneto 213.876 3.676 58 69 Gianpaolo Bottacin (Lega Nord)
Ascoli Piceno AP Marche 213.586 1.228 174 33 Piero Celani (PdL)
Massa ve Carrara MS Toscana 203.642 1.157 176 17 Osvaldo Angeli (PD)
Matera MT Basilicata 203.570 3.447 59 31 Francesco Stella (PD)
Biella BI Piemonte 186.698 914 204 82 Roberto Simonetti (Lega Nord)
Sondrio SO Lombardia 182.709 3.210 57 78 Massimo Sertori (Lega Nord)
Vercelli VC Piemonte 179.798 2.088 86 86 Leonardo Cerenzia (atanmis komiser)
Fermo FM Marche 177.480 860 206 40 Fabrizio Cesetti (SEL)
Crotone KR Calabria 173.812 1.716 101 27 Stanislao Zurlo (PdL)
Enna EN Sicilya 173.009 2.561 68 20 Giuseppe Monaco (PdL)
Vibo Valentia VV Calabria 166.891 1.139 147 50 Francesco De Nisi (PD)
Oristano OR Sardinya 166.712 3.040 55 88 Massimiliano De Seneen (PdL)
Verbano-Cusio-Ossola VB Piemonte 163.121 2.256 72 77 Massimo Nobili (PdL)
Nuoro NU Sardinya 161.020 3.934 41 52 Roberto Deriu (PD)
Rieti RI Lazio 159.979 2.750 58 73 Fabio Melilli (PD)
Olbia-Tempio OT Sardinya 156.121 3.397 46 26 Fedele Sanciu (PdL)
Gorizia GO Friuli-Venezia Giulia 142.627 466 306 25 Enrico Gherghetta (PD)
Carbonia-Iglesias CI Sardinya 130.186 1.495 87 23 Salvatore Cherchi (PD)
Aosta Vadisi (Özel statülü bölge) AO Valle d'Aosta 127.866 3.266 39 74 Augusto Rollandin (UV)
Medio Campidano VS Sardinya 102.647 1.516 68 28 Fulvio Tocco (PD)
Isernia IS Molise 88.789 1.528 58 52 Luigi Mazzuto (PdL)
Ogliastra OG Sardinya 58.006 1.854 31 23 Bruno Pilia (PD)
Italya tümü 60.340.328 301.338 200 8.094

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Buna istisna Sicilya Ozerk Bolgesine bagli Agrigento, Trapani, Siracusa, Ragusa ve Messina illeridir. Agrigento, Trapani, Siracusa, Ragusa illerinde 35 seçilmiş üyeden oluşan bir Meclis ve en çok 12 "bakandan (assessori)" oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" vardir. Messina ilinde ise 45 seçilmiş üyelik Meclis ve 15 "bakan (assessori)" dan oluşan bir "hükümet kabinesi (Giunta)" bulunur.
  2. ^ 2009'da Udine ilinde bulunan "Campolongo al Torre" ve "Tapoğliano" komünleri birleştirilmiştir. Böylece Udine ilinde bulunan komün sayısı 136'ya ve İtalya'da bulunan toplam komün sayısı 8094'de inmiştir.(http://www.istat.it/strumenti/definizioni/comuni/).
  3. ^ a b 2009 yılında Pesaro ve Urbino iline dahil olan 7 belediye, Rimini ili'ne katılmıştır. Bu nüfus ve alan ölçümlerinde büyük değişiklikler yapmıştır
  4. ^ Buna istisna Sicilya Ozerk Bolgesi'nde bulunan Caltanissetta, Enna illeridir. Bu illerde Il Meclisi 25 uyeden oluşur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]