Avusturya İmparatorluğu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Avusturya İmparatorluğu
Kaisertum Österreich (Almanca)
1804-1867
Avusturya İmparatorluğu bayrağı
Bayrak
Millî marş
Gott erhalte Franz den Kaiser
"Tanrı Kayzer Franz'ı Korusun"
1815 yılında Avusturya İmparatorluğu
1815 yılında Avusturya İmparatorluğu
Austrian Empire (Johnston, 1861).jpg
Tür
Başkent Viyana
Yaygın dil(ler) Almanca, Macarca, Çekçe, Slovakça, Lehçe, Rusince, Slovence, Hırvatça, Sırpça, Rumence, Lombardca, Venedikçe, Furlanca, İtalyanca, Ukraynaca, Yidiş
Resmî din
Katolik Kilisesi
Demonim Avusturyalı
Hükûmet
İmparator  
• 1804-1835
II. Franz
• 1835-1848
I. Ferdinand
• 1848-1867
Franz Joseph
Hükûmet başkanı  
• 1821-1848
Klemens von Metternich (ilk)
• 1867
Friedrich Ferdinand von Beust (son)
Yasama organı Reichsrat
Tarihî dönem 19. yüzyıl
• Kuruluşu
11 Ağustos 1804
6 Ağustos 1806
8 Haziran 1815
14 Haziran 1866
30 Mart 1867
Yüzölçümü
698.700 km2
Para birimi
Öncüller
Ardıllar
Kutsal Roma İmparatorluğu
Avusturya Arşidüklüğü
Salzburg Elektörlüğü
Macaristan Krallığı (1301-1526)
Venedik Cumhuriyeti
Milano Dükalığı
Polonya-Litvanya Birliği
Galiçya ve Lodomerya Krallığı
Bukovina Düklüğü
Varşova Düklüğü
Kraków Özgür Şehri
Kuzey Almanya Konfederasyonu
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Cisleytanya
İtalya Krallığı
Varşova Düklüğü
Kraków Özgür Şehri

Avusturya İmparatorluğu, 1804-1867 yılları arasında Habsburg Hanedanı tarafından yönetilen Orta Avrupa topraklarına verilen isimdi.

Habsburg hanedanına mensup kişiler 1273'ten itibaren çeşitli aralıklarla Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nu yönetmişler, 1282'den itibaren aralıksız olarak Avusturya Arşidüklüğü'nün yönetimini ellerinde tutmuşlardır. Bu süreçte Habsburg hakimiyeti başta Bohemya ve Macaristan olmak üzere çeşitli Orta Avrupa ülkelerine yayılsa da, Habsburg hükümdarlarının topraklarının tamamını kapsayan bir devlet olarak Avusturya İmparatorluğu ancak 1806'da ilan edilmiştir. Bu tarihe kadar Avusturya İmparatorluğu adını taşıyan bir devletin varlığından söz edilemez. Avusturya İmparatorluğu, 1867'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu adını almıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Napolyon'un yenilgisinde oynadığı önemli rol Avusturya'ya Avrupa'da diplomatik önderlik sağladı. 1814-1815 Viyana Kongresi'nde Avusturyalı Klemens Meternich önde gelen devlet adamıydı. Barış antlaşmasında Avusturya, Belçika ve Batı Almanya'daki topraklarını yitirdi; fakat Kuzey İtalya'daki Lombardiya ve Venedik'i aldı. Ancak ulusal bağlarla değil, hanedan bağları ile bir araya gelmiş çok uluslu bir imparatorluk olan Avusturya İmparatorluğu; Fransız İhtilali'nin ulusçu ve özgürlükçü etkileri karşısında görüldüğü kadar güçlü değildi. Şubat 1848'de Paris'te başlayan devrim, Viyana dahil Avusturya İmparatorluğu'nun birçok yerinde ayaklanmara yol açtı. Bu baskı altında Meternich istifa etti. Özgürlükçü reformlar yapıldı. O zamana dek Macarlar, Slavlar, İtalyanlar ve diğer etnik gruplar, imparatorluğun işlerinde yalnızca ikinci derece rol oynamışlardı. Almanlar geleneksel olarak yönetimde etkin durumdaydılar ve Almanca resmi dildi. Simdi ise diğer uluslar Almanlar ile eşitlik istiyorlardı. Çok iyi örgütlenmiş olan Macarlar; bağımsız bir Macar Cumhuriyeti ilan ettiler. I. Franz Joseph, Macaristan üzerindeki egemenliği ancak Rus Çarı'nın yardımı ile yeniden kurabildi. Avusturya'yı 68 sene yönetecek olan Franz Joseph döneminde Avusturya, Mutlakiyetten, meşruti monarşiye ve oradan da parlamenter demokrasiye geçti. Bu dönem aynı zamanda azınlıklar arasındaki kesin çelişkilerle Avusturya'nın zayıflamasına da tanık oldu. 1859'da Avusturya Lombardiya'yı İtalya'ya terk etti. Daha sonra 1866'da Almanya'nın önderliği için Prusya ile Avusturya arasındaki yüzyıllık mücadele sonuçlandı. Prusya, İtalya ile ittifak yaparak Avusturya'ya saldırdı. Avusturya ve Viyana Kongresi'nce kurulan Alman Konfederasyonu dağıldı ve Avusturya, Venedik'i İtalya'ya terk ederek İtalya ve Almanya üzerindeki egemen konumunu yitirdi.[1]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Haritalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Büyük Ansiklopedi, Milliyet, 1990. Cilt 2. Sayfa 511-512.