İçeriğe atla

İtalyanlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İtalyanlar
italiani
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İtalya İtalya56.000.000[1]
Brezilya Brezilya28.000.000-35.000.000[2]
Arjantin Arjantin15.000.000-20.000.000[3]
Amerika Birleşik Devletleri ABD18.086.617[4]
Kolombiya Kolombiya2.000.000[4]
Uruguay Uruguay1.500.000[5]
Kanada Kanada1.445.335[4]
Venezuela Venezuela900.000[4]
Avustralya Avustralya852.418[4]
İsviçre İsviçre800.000[6]
Almanya Almanya611.000[4][7]
Peru Peru500.000[8]
Fransa Fransa340.000[9]
Belçika Belçika290.000[10]
İspanya İspanya153.700[11]
Şili Şili150.000[4]
Birleşik Krallık Büyük Britanya100.000[12]
Paraguay Paraguay90.000
Diller
İtalyanca
Din
Hristiyanlık (Katolik)

İtalyanlar (İtalyanca: italiani, İtalyanca telaffuz: [itaˈljaːni]), İtalya coğrafi bölgesine özgü bir etnik grup ve millettir.[13] Ortak bir kültürü, tarihi, dili ve tarihsel sürekliliği paylaşırlar. Bölgesel farklılıklar gösteren ataları, Romalılar başta olmak üzere, İtalya yarımadasında yaşamış tüm eski halkları kapsar.[14][15] "İtalyan" teriminin Latince karşılığı, antik çağlardan itibaren bu coğrafyanın yerli halkları için kullanılmıştır. Etnik İtalyanlar, İtalyan kökenli olup İtalyan vatandaşlığına sahip olmayan kişileri de kapsar.

İtalyan vatandaşlarının büyük çoğunluğu, ülkenin resmî dili olan İtalyancayı ana dili olarak konuşur. İtalyanca, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı bir Roman dilidir ve Halk Latincesinden gelişmiştir. Bununla birlikte, İtalya'da bazı kişiler bölgesel ya da azınlık dillerini de kullanmaktadır. Bu dillerin bir kısmı, ulusal dilin ortaya çıkışından daha eskiye dayanır. UNESCO'ya göre İtalya'ya özgü yaklaşık 30 dil bulunmaktadır. Ancak bu dillerin çoğu, yaygın biçimde ve hatalı olarak "İtalyan lehçeleri" şeklinde adlandırılmaktadır.[16][17]

İtalya'da yaşayan yaklaşık 55 milyon İtalyan, ülkenin ulusal nüfusunun yaklaşık %91'ini oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, İtalyanca konuşan topluluklar İsviçre, Fransa, Istria ve Dalmaçya bölgelerinde ve San Marino'nun tamamında da bulunmaktadır. İtalya'nın birleşmesi ile I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı'nın sonrasında gerçekleşen yoğun göçler sonucunda geniş bir İtalyan diasporası ortaya çıktı. Günümüzde 5 milyondan fazla İtalyan vatandaşı İtalya dışında yaşamaktadır. Dünya genelinde ise 80 milyondan fazla kişi, tam ya da kısmi İtalyan kökenli olduğunu belirtmektedir.[18] En büyük İtalyan diaspora toplulukları Brezilya, Arjantin, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa'da yer almaktadır. Brezilya nüfusunun yaklaşık %15'i,[19] Arjantin nüfusunun ise yaklaşık %60'ı İtalyan kökenlidir.

Kültür

[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: İtalyanca

Mutfak

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: İtalyan mutfağı

İtalyan mutfağı, kökeni Antik Çağ'a uzanan ve dünyada tanınan bir mutfaktır.[20][21] İtalyan mutfağında Etrüsk, Antik Yunan, Antik Roma, Bizans, Yahudi ve Arap mutfaklarının etkisi çok belirgindir.[22] Yeni Dünyanın keşfiyle, bugünkü İtalyan mutfağının temeli olarak bilinen fakat aslında 18. yüzyıla kadar halk kitlelerine ulaştırılamamış patates, domates, dolmalık biber ve mısır gibi gıda ürünlerinin Avrupa'ya getirilmesiyle mutfakta önemli değişimler görüldü.[23][24] İtalyan mutfağının özelliği bölgesel çeşitliliğinin fazla olması,[25][26][27] ve çok farklı lezzetleri barındırmasından gelir.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "l'Italia in tempo reale". 12 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Gli Italiani in Brasile" (PDF). 9 Şubat 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ "Unos 20 millones de personas que viven en la Argentina tienen algún grado de descendencia italiana". asteriscos.tv. 21 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2012. 
  4. ^ a b c d e f g "Tavola 2.32 - Italiani iscritti all'anagrafe consolare: prime 15 Comunità più numerose (anno 2008) Sayfa:129" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "esteri" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  5. ^ "Gli Italiani in Uruguay" (PDF). 20 Şubat 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  6. ^ "Die italienische Auswanderung in die Schweiz" (PDF). stadt-zuerich.ch. 16 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Ocak 2012. 
  7. ^ "Immigration Laws: October, 2003 - Number #14". migrationint.com.au. 13 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2012. 
  8. ^ "La Presenza italiana in Perú". lucanidelperu.com. 4 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2012. 
  9. ^ "insee.fr". 18 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Informazioni sul Belgio". 26 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "ine.es" (PDF). 12 Haziran 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  12. ^ "Los italianos y su aporte a la nación". abc.com.py. 12 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2012. 
  13. ^ Minahan, James (2000). One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups. Greenwood Publishing Group. s. 776. ISBN 0313309841. 21 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2018. Romance (Latin) nations... Italians 
  14. ^ Fearon, James D. (Haziran 2003). "Ethnic and Cultural Diversity by Country" (PDF). Journal of Economic Growth. 8 (2): 195-222. doi:10.1023/A:1024419522867. ISSN 1381-4338. 13 Kasım 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  15. ^ Giuliano Procacci (1 Ocak 2026). Storia degli italiani vol. 2. Internet Archive. Editori Laterza. ISBN 978-88-420-5455-9 – Internet Archive vasıtasıyla. 
  16. ^ "The usage of Italian language, dialects and other languages in Italy". istat.it. 30 Ekim 2016. 4 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2018. 
  17. ^ "UNESCO Atlas of the World's Languages in danger". unesco.org (İngilizce). 18 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2018. 
  18. ^ "Rapporto Italiani nel Mondo 2010" (PDF). Progettoculturale.it. 25 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Aralık 2017. 
  19. ^ "Brazil – the Country and its People" (PDF). www.brazil.org.uk. 21 Ekim 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2014. 
  20. ^ "Cooking World » The most popular cuisines of the world (Part 1)". Cooking-advices.com. 25 Haziran 2007. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  21. ^ Freeman, Nancy (2 Mart 2007). "American Food, Cuisine". Sallybernstein.com. 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  22. ^ "Italian Cooking: History of Food and Cooking in Rome and Lazio Region, Papal Influence, Jewish Influence, The Essence of Roman Italian Cooking". Inmamaskitchen.com. 26 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  23. ^ "The Making of Italian Food...From the Beginning". Epicurean.com. 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  24. ^ Del Conte, 11-21.
  25. ^ Related Articles (2 Ocak 2009). "Italian cuisine - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. 28 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  26. ^ "Italian Food - Italy's Regional Dishes & Cuisine". Indigoguide.com. 29 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  27. ^ "Regional Italian Cuisine". Rusticocooking.com. 27 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=İtalyanlar&oldid=36788611" sayfasından alınmıştır