Verona

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 45°26′17″N, 10°59′37″E

Verona
Citta di Verona
Verona'dan görüntüler
Verona'dan görüntüler
Verona
Bayrak
Verona'nın Veneto'da ve İtalya'daki Konumu
Verona'nın Veneto'da ve İtalya'daki Konumu
Koordinatlar: 45°26′17″K 10°59′37″D / 45.43806°K 10.99361°D / 45.43806; 10.99361
Ülke İtalya İtalya
Bölge Veneto
İl Verona ili
Yönetim
 - Belediye Başkanı Flavio Tosi (Kuzey Ligi)
Yüzölçümü
 - Toplam 206,63 km2 (79,8 mi2)
Rakım 59 m (194 ft)
Nüfus
 - Toplam 260 293
 - Yoğunluk 1.308,53/km² (3.389,1/sq mi)
  30.11.2014 tahmini
Zaman dilimi OAZD (+1)
Alan kodu 045
İnternet sitesi: Verona Comune portalı
Verona Şehri
City of Verona
*
UNESCO Dünya Mirası

PIAZZA ERBE DA TORRE LAMBERTI.JPG
Lamberti Kulesi'nden Piazza delle Erbe
Ülke  İtalya
Tür Kültür
Kriter (ii) (iv)
Referans 792rev
Bölge** Avrupa ve Kuzey Amerika
Koordinatlar 45°25′19″N, 10°59′39″E
Tescil bilgisi
Tescil 2000  (24. Oturum)
* Dünya Mirası resmî listesi.
** UNESCO resmî sınıflandırması.

Verona, kuzeydoğu İtalya'nın Veneto bölgesinde (30.11.2014 itibarıyla) 260,293 nüfuslu bir şehirdir. Verona Veneto bölgesinde bulunan yedi ilden biri olan Verona ili merkezidir. Verona şehri kuzey-doğu İtalya'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Bunun başlıca nedeni kültürel,mimarî ve tarihi eserleridir, yıl içinde organize edilen birkaç önemli uluslararası fuar ve yaz aylarinda Klasik Romalilardan kalma antik Arena da yapimlanan tiyatro ve opera temsilleridir.

Verona'da bulunan tarihî binaların değerleri ve önemleri dolayısıyla Verona şehri UNESCO Dünya Mirasları listesine dahil edilmiştir. Verona'da klasik Roma döneminden kalmış ve Orta Cağlarda kullanılmamıs birçok anıt eser bulunmaktadır. Bunların başında yaz mevsiminde açık havada opera ve tiyatro sahnelenmesi için kullanılan Arena adli Romalılardan kalma amfi binası gelmektedir. Orta Çağlarda inşa edilen binalar 1117deki büyük depremle yıkılmakla beraber, şehrin Romenesk tipi mimariye dayanarak yeniden imar edilmesi Verona'da çok önemli Orta Çağların son dönemlerinden kalmış birçok anıt yapının ve şehir meydanın bulunmasına yol açmıştır. Ayrıca Verona, Romeo ve Juliet'in şehri olarak da bilinir. Bu hikaye, ölümsüz bir aşkın öyküsüdür.

Coğrafi konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona'nin cografî konumunun önemi Alplerden çıkıp Garda Gölü'nden geçip gelen Adige Irmağının yaptığı bir kaviste yerleşmesidir. Bu nehir 1956'ya kadar zaman zaman şehrin sel afetine uğramasına yol açmış, ama bu tarihte inşası bitirilen Mori-Torbole Tüneli nedeniyle sel riski azaltılmıştır.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona komününün sınırları içindeki nüfusu (30 Kasım 2014 itibarıyla) 260,293 kişi olup nüfus yoğunluğu 1 308.53 kişi/km2 olur. Verona komünü bulunduğu bölgenin ikinci büyük komünü ve kuzey-doğu İtalya'nın üçüncü büyük komünü olur. Verona metropoliten bölgesi 1,426 km2 olup nüfusu 714,274 kişidir.

Verona komünü nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllardaki değişimi resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre şu şekilde gösterilmektedir:[1] Kişi

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehiriçi otobüs[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona şehri ve varoşlarında il idaresi toplu taşıma şirketi olan "Azienda Trasporti Verona (ATV)" şirketi otobüsler işletmektedir.

Demiryolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona'da İtalya'da kuzey-güney yönde Brenner Geçiti ile Roma arasındaki ana demiryolu hattı ile doğu -batı yönde Milano iel Venedik arasındaki ana demiryolu hattı kesişmektedir. Bu nedenle Verona İtalya'dan tüm Avrupa'ya ana hat demiryolları ile bağlıdır. Verona'ya uluslararası, yörel ve yerel tren hizmetleri bulunmaktadır.

Verona'nın ana tren istasyonu şehir merkezinin güneyinde bulunan "Verona Porta Nuova Tren Garı"'dır. Bu istasyon yaklaşık günde 65.000 yolcuya veya yılda 25 milyon yolcuya tren hizmetleri sağlamakta ve bu nedenle İtalya'nın yolcu taşıma istasyonları arasında dokuzuncu sırayi almaktadır.[2]

Şehrin doğusunda "Porta Vesçova" adli, bir zamnalar şehrin ana istayonu olan, küçük bir istasyon dah bulunmaktair. Günümüzde bu istasyon Venedik-Porta Nuova arasında işleyen trenler icin bir ara istasyondur.

Havaalanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona Havaalanı Verona şehir merkezinin 5 km güney-batısındadır. Yılda yaklaşık 3.5 milyon uçak yolcusuna hizmet vermektedir. Bu havaalani sehrin ana tren garı olan Porta Nova Garı'na sık otobüs hizmetleri ile bağlıdır. [2]

Verona havaalani ile Münih, Berlin, Frankfurt, Viyana Schwechat, Moskova, Paris Charles De Gaulle, Londra Gatwick, Manchester, Liverpool John Lennon, Dublin havaalanlari ile uluslararasi ucak seferleri ve bu havameydanı ile Roma Fiumici, Napoli, Cagliari, Catania, Palermo arasında İtalya içi direk uçak seferleri yapılmaktadır. [2]


Şehirdeki turistik eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona'da Pietra köprüsü gün batımında.

Antik Roma kalıntıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Romalı şehir planlaması : Verona'nın havadan çekilmiş fotografları şehrin Antik Romalı şehir planlama kurallarına uyarak birbirine dikey olarak kesişen sokaklardan oluştuğunu açıkca göstermektedir. Yapılan arkeolojik araştırmalar bu yollar altında Romalı yollarının bazalt taşlı kaplamalarının değişmeden bulunduğunu göstermiştir.
  • Piazza delle Erbe: Antik Roma forumu yerine Orta Çağlarda Verona idarecileri tarafından yapılmıştır ve bu meydan etrafındaki yapılarda forumda bulunan mermer taşlar ve heykel parçaları kullanılmıştır.
  • Arena: M.Ö. 30'da tamamlanmış Antik Roma amfi-planlı gösteri merkezidir ve Roma'da bulunan Kolezium ile antik Kapua şehrindeki arenadan sonra İtalya'da bulunan üçüncü büyüklükte amfidir. Oval şekilde olan bu yapının ölçüleri 139 metre ve 110 metredir. Şu anda görülen iki katlı dış duvarlar orijinal yapının iç duvarları olup ancak çok küçük kısmı ayakta kalmış olan üç katlı olan dış duvarların hemen hepsi yıkılıp kaybolmuştur. Kalıntı hala çok gösterişli olup fuarlar, gösteriler, tiyatro temsilleri ve ünlü açık hava opera temsilleri için kullanılmaktadır.
  • Roma tiyatrosu: M.Ö. 1. yüzyılda yapılmıştır. Orta Çağlarda tiyatro içine özel evler yapılmıştır. 18. yüzyılda zengin bir Vernona'lı bu evlerin hepsini satın alıp Roma tiyatrosunu restore etmiştir.
  • Arco di Gavi: Antik Romalı Gavi sülalesi için M.Ö. 1. yüzyılda bina edilmiş bir zafer takıdır ve üzerinde bulunan bir kitabe Roma Çağında bu eseri planlayan Romalı mimarin ismini vermektedir. Antik Roma döneminde Verona şehrinin ana caddesi (şimdi Corso Cavour isimli ana cadde) üzerinde inşa edilmiştir Bu eser Napolyon Bonapart'ın askerleri tarafından 1805'de yıkılmış ama 1932'de tekrar inşa edilmiştir.
  • Ponte di Pietra (Taş duvarlı köprü): Adige Irmağı üzerinde Romalılar döneminden kalan köprüdür.
  • Porta Borsari: Kitabesi M.S. 245 tarihli olup antik şehrin kutsal yolu olan Via Sacra (modern adıyla Corsa Porta Borsaria) ya açılan şehir sur kapısıdır.
  • Porta Leoni: M.Ö. 1. yüzyıldan kalan bir sur kapısıdır ve şu anda Orta Çağ'da yapılan bir binanın duvarı olarak görülmektedir. Bu yapının onu açık bir arkeolojik kazı sonuçlarını göstermekte ve klasik Romalılar döneminden kalan sokağın zeminini ve sur kapısının temellerini görmeye imkân vermektedir.
  • Santa Apostoli Kilisesi: Romalı döneminden kalma bir Hristiyan kilisesidir.

Geç Orta Çağ yapıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • San Zeno Maggiore Basilikası: 1123-1135 arasında yapılmış, Romenesk mimariye en güzel örnek yapıttır. 72 metre yüksekliğindeki Kilise Kulesi Dante'nin İlahi Komedi eserinde 18. Kantosunda anılmıştır. Ne zaman yapıldığı bilinmeyen ve bazı panellerinin neyi anlattığı hala anlaşılmayan bas-röliyeflerle kaplı dış ve bronz iç kapısı, 12. ve 14. yüzyıldan kalmış duvar freskleri, yüksek ve süslü tavanı ile çok ünlüdür. Bodrumunda bazı Katolik azizlerinin mezarları bulunmaktadır.
  • San Lorenzo Basilikası: 1177'de taş ve tuğladan yapılmıştır. İki büyük silindirik kilise kulesi bulunmaktadır. İçi süslü olmakla beraber şehrin San Zeno basilikasına nazaran daha ciddi ve gösterişsizdir.
  • Verona Katedrali (Duomo): 1187'de açılan; Romenesk usulune göre yapılmış bir katedraldir ama şu anda 15.yüzyılda yapılan bir iç mimarî göstermektedir
  • Santa Maria Antica: Çok büyük, Romensk mimarî usulünde yapılmış kilisedir ve Verona'da hükuüm süren Scaligeri sülalesinin kilisesidir. Gotik mimarî tarzında lahitler ile çok meşhurdur.
  • Sant'Anastasia 1290-1481 arasında kısım kısım yapılan çok büyük bir yapı olup Domikan Keşişleri tarafından vaiz vermek için kullanılmıştır.
  • Ponte Scaligero: Adige Irmağı üzerinde 1356'da tuğladan yapılmış bir köprüdür ve zamanında en uzun tuğla kemerli köprü (her bir gozü 48.7 m.) olarak ün yapmıştır.

Diğer turistik eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Romeo ve Juliyet balkon sahnesine atfedilen ev: William Shakespeare'in "Romeo ve Juliet" hikâyesinde konu edilen Juliet'in evi
  • Castelvecchio Müzesi: 1154-1356'da yapılan ve 20. yüzyılda birkaç defa restore edilen bir kalede yerleşkelenmiştir ve güzel sanat eserleri heykeller ve resimler koleksiyonunu sergilenmek için kullanılmaktadır.
  • Doğa Tarihi Müzesi (Museo civico di storia naturale): Verona'da bulunan doğa tarihi müzesi çok değerli fosil ve arkeolojik kalıntılar koleksiyonları ile batı Avrupa'da bulunan önemli doğa tarihi müzeleri arasındadır.

Kardeş Şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona şehrinin şu yabancı şehirlerle resmi kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantıların bazıları tematiktir.[3]

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaynak: Fransızca ve İtalyanca Wikipedia
  2. ^ a b c "Trains to and from Verona Airport (VRN)" ((İngilizce)). İtalian Airport Guide. http://www.italianairportguide.com/vrn/verona-airport-trains.htm. Erişim tarihi: 09-05-2011. 
  3. ^ "L'elenco dei gemellaggi e dei patti d'amicizia sul portale del comune". http://portale.comune.verona.it/nqcontent.cfm?a_id=5485. Erişim tarihi: 30-11-2007. 
  4. ^ Konya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin Aralık ayı karar özetleri
  5. ^ "Bethlehem Municipality". Bethlehem-city.org. http://www.bethlehem-city.org/Twining.php. Erişim tarihi: 10-10-2009. 
  6. ^ "Ra'anana: Twin towns & Sister cities – Friends around the World". raanana.muni.il. http://www.raanana.muni.il/English/Topics/My+City/Sister+Cities/. Erişim tarihi: 24-01-2010. 
  7. ^ "Sino-Italian love culture fest held in Verona". Xinhua New Agency. 25 Eylul 2008. http://www.china.org.cn/culture/2008-09/25/content_16533549.htm. Erişim tarihi: 03-07-2011. 
  8. ^ "Twin cities of the City of Kosice". Magistrát mesta Košice, Tr.. http://www.kosice.sk/clanok.php?file=gov_s_c-00_uk.html. Erişim tarihi: 27-07-2013. 
  9. ^ "Batumi - Twin Towns & Sister Cities". Batumi City Hall. 04-05-2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120504220350/http://www.batumi.ge/en/?page=show&sec=5. Erişim tarihi: 2013-08-10. 
  10. ^ "AllCorfu.Com: Corfu's Twin Cities". allcorfu.com. http://www.allcorfu.com/in-trivia.html. Erişim tarihi: 25-02-2010. 
  11. ^ "Twin cities" (Arnavutca). Korçë Belediyesi. http://www.bashkiakorce.gov.al/frontend/articles.php?cid=64. Erişim tarihi: 30-07-2010. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]