İstihbarat Genel Başkanlığı (Suudi Arabistan)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Genel İstihbarat Başkanlığı
GIP
Genel bilgiler
Kuruluş Tarihi 1957 (61 yıl önce) (1957)
Önceki kurum
Türü İstihbarat teşkilatı
Bağlılığı Suudi Arabistan Hükümeti
Üst Kuruluş Bağımsız
Adres Riyad, Suudi Arabistan
Yönetici(ler)
  • Khalid bin Ali El Humaidan, Başkan
Websitesi gip.gov.sa

Genel İstihbarat Başkanlığı, (GIP) (Arapça: رئاسة الاستخبارات العامة Ri'āsat Al-Istikhbārāt Al-'Āmah), aynı zamanda Genel İstihbarat Müdürlüğü (GID) olarak bilinen, Suudi Arabistan Krallığı'nın birincil istihbarat kurumudur.

Geçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Suudi Arabistan'da istihbarat rolünde yaptığı birleşmeyle onun kullanmış olduğu Kral Abdülaziz El Suud tarafından tanınmıştır. Suudi Arabistan'da ilk radyo iletişim sistemi kurma zamanı modern iletişim ilgisi giderek arttı. Krallık Al-Mabahith Al Aammah adı altında 1955 yılında istihbarat servisi kurdu.

Kral Suud bin Abdülaziz döneminde, Genel İstihbarat, Mabahith (Genel Soruşturma Müdürlüğü) olarak ayrıldı. İstihbarat Maslahat Al-Istikhbarat Al-Aammah veya (Genel İstihbarat Dairesi) başlığı altında özel bir bölümün kurulmasını emretti ve 1957 yılında Kraliyet Kararnamesi 11'in yayınlanması ile bağımsız bir güvenlik hizmeti olarak kurulmuştur. Bu dönemde Başkanlık iki dalı, yerel olarak ve Cidde'de batı ve doğu şubesi Dahran'da kuruldu.

GIP yurtdışında ofislerin açılması ile, Kral Faysal bin Abdülaziz emri altında genişletildi. Ajans Mekke'de Ulu Camii 1979 yakalamasından sonra iç tehditlere karşı kendi izlenmesini genişletti.[1]

GIP'in tüzüğü sorumluluklarını, görevlerini ve faaliyetlerini sınırlarını belirtilen Kraliyet Kararnamesi M-5, tarafından 19 Aralık 1982 tarihli, 1982 yılında Kral Halid bin Abdülaziz'ce değiştirildi. Bu operasyonları için Yönetim ve Finans Genel Bölümü, Eğitim ve Planlama Genel Bölümü ve Teknik İşler Genel Bölümünden Sorumlu Genel Müdürlük ile ajansın iç organizasyonu kurulmuştur. Ulusal Araştırma Merkezi ve Medya Merkezi ve Uluslararası İletişim (önceden Çeviri ve Medya için Merkez) Merkezi ile birlikte kuruldu. 1997 yılında, Dış İletişim Ofisi Bakanlar Kurulu Başkanlığı'na devredilmiştir. Adı da Dış Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne değiştirildi ve radyo gözetim yüksek teknoloji ekipmanları ve uzmanlığı eklenerek güçlendirilmiştir. Bu dönemde ve düzenlemede daha yoğun çaba ile yurt dışında çalışmaların kurulması ve diğer ülkelerde daha fazla ofislerin gelişimi ile ajansın etkinliklerinin genişletilmesi görüldü.

Kral Fahd bin Abdülaziz döneminde Geliştirme Yükseköğretim Kurulu kuruldu ve Genel İstihbarat Başkanı başkanlığında; üyeliği GIP'in çeşitli bölümlerinin başkanlarından oluşuyordu. Ayrıca Kral Fahd'ın görev süresi boyunca, Bilgi Merkezi'nin idari yapılanması kabul edildi.

Geç Ocak 2013 yılında İçişleri Bakanı Prens Muhammed bin Nayef Suudi kadınlara müdürlükte çalışmak için izini duyurdu.

Önderlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Şeyh Kemal Adham El Muhaberat El A'amah ilk başkanı olarak 1965'ten 1979'a kadar hizmet etti.[2][3] Daha sonra Turki El Faysal, 2001 yılına kadar, Al Muhabarat Al A'amah başkanı olarak görev yaptı.[4] Prens Turki atanması bir başka dört yıl için 2001 yılı Mayıs ayında genişletilmiş olmasına rağmen (14 Suudi uyruklu uçak korsanı ve ABD ticari uçaklarıyla çöken), 2001 yılında 9/11 saldırılarından önce görevinden onlarca gün önce aniden istifa etti.[5]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mabahith - Suudi iç istihbarat kurumu

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]