UEFA katsayıları
UEFA katsayıları (İng: UEFA coefficients) Avrupa Futbol Federsayonları Birliği'nin (UEFA) üyesi olan ülkeleri ve bu ülkelerin takımlarını sıralamakta kullandığı sisteme verilen isimdir. Uygulamanın amacı kulüpler için, UEFA'nın kendi düzenlediği turnuvalara UEFA'ya bağlı ülkelerin yerel liglerinde kupalara katılma hakkı kazanan kulüplerin seribaşı olarak girip girmeyeceği; ülkeler için ise, bir ülkeden UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Kupası'na kaç takımın katılıp katılmayacağının net olarak görülmesidir. Böylece üst sıralardaki ülkeler daha çok takımla Avrupa kupalarına katılmaya hak kazanırken, alt bölümdeki ülkelerin ise ancak birkaç takımla katılabildiği bir sistem oluşturulmuştur.
Konu başlıkları |
[değiştir] Katsayı hesaplama metodu
[değiştir] Ülke katsayıları
Bir ülkeden o sene UEFA ve Şampiyonlar Ligi'ne kaç takım katılmışsa, onların topladığı puanlar toplanır ve Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünür. Bu puanlama ülke takımları için şu şekildedir:
Elemelerde;
- Galibiyet: 1 puan
- Beraberlik: 0,5 puan.
Gruplar ve sonrasında;
- Galibiyet: 2 puan
- Beraberlik: 1 puan.
Bonuslar;
- Gruplara kalma (Şampiyonlar Ligi): 4 puan
- Gruplardan çıkmak (Şampiyonlar Ligi):5 puan
- Çeyrek Final: 1 puan
- Yarı Final: 1 puan
- Final: 1 puan.
Ülke takımlarının yukarıdaki hesaplamaya göre aldığı tüm puanlar toplanır. Bu puanlar ülkeden o yıl Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünerek ülke puanı hesaplanır.
[değiştir] Takım katsayıları
Takım katsayıları hesaplanırken takımların elemelerde yaptıkları maçlar dikkate alınmaz. Aşağıda yazılanlar hem Avrupa Ligi hem de Şampiyonlar Ligi için geçerlidir. Avrupa Liginde oynanan her eleme turu 0.5 bonus puan olarak takımın hanesine yazılır. 1. ön eleme turunu geçen takım 0.5, 2. ön eleme için 1, 3. ön eleme için 1.5, gruplara kalan takım ise minimum 2 puan alır.
Avrupa Ligi gruplarında oynayan maçlarda alınacak ilk 2 puan dikkate alınmaz. Örnek vermek gerekirse gruplara kalan bir takım Avrupa Ligi gruplarını 1 beraberlik 5 mağlubiyet ile bitirmişse bu durumda beraberlikten dolayı 1 maç puanı alır. 2 bonus puandan bu 1 puan düşülür bu durumda 1 bonus puan kalır. Toplamda 1+1=2 puan alır. Bir başka takımı ele alırsak grupları 3 galibiyet 3 mağlubiyet ile bitirmiş ise 3 galibiyetten dolayı 6 puan alması gerekirken bunlardan 2si zaten bonus puanları tüketmeye harcanacağından 4 puan almış olur. Buradan da anlaşılacağı gibi Avrupa Ligindeki ilk 2 puan boşa gitmektedir.
Grupları ve sonrasında;
- Galibiyet: 2 puan
- Beraberlik: 1 puan.
Bonuslar;
- Gruplara kalma (Şampiyonlar Ligi): 4 puan
- Gruplardan çıkmak (Şampiyonlar Ligi):5 puan
- Çeyrek Final: 1 puan
- Yarı Final: 1 puan
- Final: 1 puan.
Bu puanların yanı sıra bir de takım, o sene ki ülke puanının % 20'sini alır. (2009-2010 sezonuna kadar %33)
[değiştir] Örnek bir katsayı hesaplaması
Bir sezonda;
X takımı Şampiyonlar Ligi 1. ön elemesinde 1 galibiyet 1 mağlubiyet alarak Avrupa Ligi 4. ön eleme turuna düşsün. Bu turda da 1 beraberlik 1 mağlubiyet alarak elensin.
Y takımı Avrupa Ligi 2. ön elemesini 2 galibiyetle geçsin. 3. ön eleme turunda 2 mağlubiyet alarak elensin.
Z takımı 4. ön eleme turunu 2 galibiyetle geçerek gruplara kalsın. gruplarda 2 galibiyet 4 mağlubiyet alarak elensin.
R takımı 3. ve 4. ön eleme turlarını 3 galibiyet 1 beraberlikle geçerek gruplara kalsın. Gruplardan 4 galibiyet 1 beraberlik 1 mağlubiyet alarak bir sonraki tura kalsın ve bu turda 2 maçı da kaybederek elensin.
P takımı ise gruplarda 1 galibiyet 2 beraberlik 3 mağlubiyet alarak elensin.
Bu durumda;
Ülke puanı:
- Elemelerde alınan toplam 8 galibiyet 1 beraberlik 5 mağlubiyet sayesinde toplam (8x1)+(1x0.5)= 8.5 puan
- Gruplarda alınan toplam 7 galibiyet 3 beraberlik 8 mağlubiyet sayesinde toplam (7x2)+(3x1)= 17 puan
- P takımının Şampiyonlar Liginde oynamasından dolayı 4 bonus puan
- 8.5+17+4=29.5 toplam puan takım sayısına bölünerek elde edilir.
- 29.5/5=5.900 puan ülke puanına denk gelir. Bu puan 5'e bölünerek takım puanlarına eklenir.
- X Puanı:
Avrupa Ligi 4. turuna kaldığı için 1.5 + Ülke puanı katkısı (5.900/5) = 2.360
- Y Puanı:
Avrupa Ligi 3. turuna kaldığı için 1.0 + Ülke puanı katkısı (5.900/5) = 1.860
- Z Puanı:
Grup maçlarında 2G 0B 4M için (2x2) + Ülke puanı katkısı (5.900/5) = 4.860
- R Puanı:
Grup maçlarında 4G 1B 1M için (4x2+1x1) + Ülke puanı katkısı (5.900/5) = 9.860
- P Puanı:
Şampiyonlar Ligi gruplarına kaldığı için 4.0 + gruplarda elde edilen 1G 2B 3M için (1x2+2x1) + Ülke puanı katkısı (5.900/5) = 8.860 puan olarak hesaplanır.
[değiştir] Ülke Sıralaması
2010–11 sezonu itibariyle katsayı tablosu aşağıdaki gibidir:[1]
| 2011 sıra |
2010 sıra |
Değ. | Lig | 2006–07 | 2007–08 | 2008–09 | 2009–10 | 2010–11 | Topl. | ŞL takımları | AL takımları | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 |  — |
 İngiltere |
16.625 | 17.875 | 15.000 | 17.928 | 17.642 | 85.070 | 4 | 3 | 7 |
| 2 | 2 | — |
 İspanya |
19.000 | 13.875 | 13.312 | 17.928 | 16.928 | 81.043 | |||
| 3 | 4 |  +1 |
 Almanya |
9.500 | 13.500 | 12.687 | 18.083 | 15.666 | 69.436 | |||
| 4 | 3 |  −1 |
 İtalya |
11.928 | 10.250 | 11.375 | 15.428 | 11.571 | 60.552 | 3 | 6 | |
| 5 | 5 | — |
 Fransa |
10.000 | 6.928 | 11.000 | 15.000 | 10.750 | 53.678 | |||
| 6 | 9 | +3 |
 Portekiz |
8.083 | 7.928 | 6.785 | 10.000 | 16.800 | 49.596 | |||
| 7 | 6 | −1 |
 Rusya |
6.625 | 11.250 | 9.750 | 6.166 | 10.916 | 44.707 | 2 | 4 | |
| 8 | 7 | −1 |
 Ukrayna |
6.500 | 4.875 | 16.625 | 5.800 | 10.083 | 43.883 | |||
| 9 | 10 | +1 |
 Hollanda |
8.214 | 5.000 | 6.333 | 9.416 | 11.166 | 40.129 | |||
| 10 | 11 | +1 |
 Türkiye |
6.100 | 9.750 | 7.000 | 7.600 | 4.600 | 35.050 | 3 | 5 | |
| 11 | 12 | +1 |
 Yunanistan |
4.666 | 7.500 | 6.500 | 7.900 | 7.600 | 34.166 | |||
| 12 | 15 | +3 |
 Danimarka |
6.125 | 5.125 | 8.200 | 4.400 | 6.700 | 30.550 | |||
| 13 | 14 | +1 |
 Belçika |
4.700 | 4.500 | 4.500 | 8.700 | 4.600 | 27.000 | |||
| 14 | 8 | −6 |
 Romanya |
11.333 | 2.600 | 2.642 | 6.083 | 3.166 | 25.824 | |||
| 15 | 16 | +1 |
 İskoçya |
6.750 | 10.250 | 1.875 | 2.666 | 3.600 | 25.141 | |||
| 16 | 13 | −3 |
 İsviçre |
4.100 | 6.250 | 2.900 | 5.750 | 5.900 | 24.900 | 1 | 3 | 4 |
| 17 | 20 | +3 |
 İsrail |
6.000 | 2.375 | 1.750 | 7.250 | 4.625 | 22.000 | |||
| 18 | 18 | — |
 Çek Cumhuriyeti |
5.750 | 5.125 | 2.375 | 4.100 | 3.500 | 20.850 | |||
| 19 | 19 | — |
 Avusturya |
1.500 | 3.200 | 2.250 | 9.375 | 4.375 | 20.700 | |||
| 20 | 21 | +1 |
 Kıbrıs |
1.750 | 2.666 | 6.333 | 4.250 | 3.125 | 18.124 | |||
| 21 | 17 | −4 |
 Bulgaristan |
5.125 | 2.750 | 2.250 | 3.125 | 4.625 | 17.875 | |||
| 22 | 27 | +5 |
 Hırvatistan |
1.000 | 3.666 | 4.333 | 3.000 | 4.125 | 16.124 | |||
| 23 | 28 | +5 |
 Beyaz Rusya |
1.000 | 1.833 | 4.000 | 3.375 | 5.875 | 16.083 | |||
| 24 | 26 | +2 |
 Polonya |
2.625 | 1.666 | 5.000 | 2.125 | 4.500 | 15.916 | |||
| 25 | 23 | -2 |
 Slovakya |
2.000 | 2.166 | 4.833 | 2.500 | 3.000 | 14.499 | |||
| 26 | 22 | −4 |
 Norveç |
2.000 | 5.400 | 2.500 | 2.100 | 2.375 | 14.375 | |||
| 27 | 25 | −2 |
 Sırbistan |
2.125 | 2.625 | 3.000 | 3.000 | 3.500 | 14.250 | |||
| 28 | 24 | −4 |
 İsveç |
1.125 | 5.400 | 2.500 | 2.500 | 2.600 | 14.125 | |||
| 29 | 31 | +2 |
 Bosna-Hersek |
1.833 | 1.833 | 1.833 | 1.750 | 1.875 | 9.124 | |||
| 30 | 30 | — |
 Finlandiya |
1.333 | 2.625 | 1.833 | 1.375 | 1.800 | 8.966 | |||
| 31 | 29 | −2 |
 İrlanda |
2.833 | 1.000 | 2.500 | 1.375 | 1.000 | 8.708 | |||
| 32 | 36 | +4 |
 Macaristan |
1.000 | 1.000 | 1.000 | 2.750 | 2.750 | 8.500 | |||
| 33 | 34 | +1 |
 Moldova |
1.500 | 1.333 | 0.666 | 2.125 | 2.125 | 7.749 | |||
| 34 | 32 | −2 |
 Litvanya |
1.833 | 1.500 | 2.500 | 1.250 | 0.625 | 7.708 | |||
| 35 | 33 | −2 |
 Letonya |
2.166 | 1.333 | 1.166 | 2.250 | 0.500 | 7.415 | |||
| 36 | 37 | +1 |
 Gürcistan |
1.166 | 1.000 | 1.166 | 1.750 | 1.875 | 6.957 | |||
| 37 | 38 | +1 |
 Azerbaycan |
1.333 | 0.666 | 0.666 | 1.500 | 2.000 | 6.165 | |||
| 38 | 35 | −3 |
 Slovenya |
1.250 | 0.666 | 1.333 | 1.375 | 1.500 | 6.124 | |||
| 39 | 40 | +1 |
 Makedonya |
1.166 | 1.666 | 0.500 | 0.500 | 1.375 | 5.207 | |||
| 40 | 39 | −1 |
 İzlanda |
1.000 | 1.166 | 1.166 | 1.250 | 0.375 | 4.957 | |||
| 41 | 42 | +1 |
22x20px Kazakistan | 0.666 | 0.750 | 0.833 | 1.250 | 0.875 | 4.374 | |||
| 42 | 41 | −1 |
 Lihtenştayn1 |
2.000 | 0.500 | 0.000 | 1.000 | 0.500 | 4.000 | 0 | 1 | 1 |
| 43 | 47 | +4 |
 Karadağ |
0.000 | 0.500 | 0.500 | 1.125 | 1.750 | 3.875 | 1 | 3 | 4 |
| 44 | 44 | — |
 Arnavutluk |
0.833 | 0.500 | 0.666 | 1.000 | 0.875 | 3.874 | |||
| 45 | 43 | −2 |
 Estonya |
1.500 | 0.833 | 0.333 | 0.875 | 0.250 | 3.791 | |||
| 46 | 46 | — |
 Galler |
0.666 | 0.666 | 0.333 | 0.250 | 0.875 | 2.790 | |||
| 47 | 45 | −2 |
 Ermenistan |
0.500 | 1.333 | 0.000 | 0.500 | 0.250 | 2.583 | |||
| 48 | 52 | +4 |
 Malta |
0.166 | 0.000 | 0.000 | 0.750 | 1.500 | 2.416 | |||
| 49 | 49 | — |
 Kuzey İrlanda |
0.166 | 0.500 | 0.333 | 0.125 | 1.125 | 2.249 | |||
| 50 | 48 | −2 |
 Faroe Adaları |
0.500 | 0.333 | 0.333 | 0.000 | 0.250 | 1.416 | |||
| 51 | 50 | −1 |
 Lüksemburg |
0.166 | 0.333 | 0.000 | 0.250 | 0.625 | 1.374 | |||
| 52 | 51 | −1 |
 Andorra |
0.000 | 0.500 | 0.000 | 0.500 | 0.000 | 1.000 | 2 | 3 | |
| 53 | 53 | — |
 San Marino |
0.000 | 0.250 | 0.000 | 0.500 | 0.166 | 0.916 |
██ Bu ülkeler UEFA Şampiyonlar Ligi`ne veya Avrupa Ligi`ne katılan tüm takımlarını gruplara kadar getirmişlerdir. ██ Bu ülkeler UEFA Şampiyonlar Ligi`ne veya Avrupa Ligi`ne katılan bazı takımlarını gruplara kadar getirmişlerdir. ██ Bu ülkeler UEFA Şampiyonlar Ligi`ne veya Avrupa Ligi`ne katılan hiçbir takımlarını gruplara kadar getirememişlerdir. 1Liechtenstein Futbol Federasyonu bir lig organize etmemiştir. Sadece Lihtenştayn takımlarının oynadığı Lihtenştayn Kupası`nı kazanan takım UEFA Avrupa Ligi`ne katılır.
12 ülke lig şampiyonlarını direk olarak UEFA Şampiyonlar Ligi`ne gönderir.
[değiştir] Kulüpler Sıralaması
UEFA Kulüpler Sıralaması, Avrupa Kupaları'ndaki takımların eşleşmelerinde kullanılan ve son 5 yılda kulüplerin Avrupa Kupaları'ndaki başarıları göz önünde bulundurularak oluşturulan bir cetveldir.[2]
| Sıra | Kulüp | Ülke | 2006-07 | 2007-08 | 2008-09 | 2009-10 | 2010-11 | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Manchester United | İngiltere |
25.3250 | 32.5750 | 28.0000 | 28.5856 | 36.6714 | 151.157 |
| 2 | Barcelona | İspanya |
17.8000 | 27.7750 | 28.6624 | 30.5856 | 36.6428 | 141.465 |
| 3 | Chelsea | İngiltere |
26.3250 | 28.5750 | 25.0000 | 22.5856 | 26.6714 | 129.157 |
| 4 | Bayern Münih | Almanya |
18.9000 | 22.7000 | 22.5374 | 30.6166 | 24.1332 | 118.887 |
| 5 | Liverpool | İngiltere |
27.3250 | 24.5750 | 23.0000 | 24.5856 | 15.6714 | 115.157 |
| 6 | Arsenal | İngiltere |
16.3250 | 21.5750 | 22.0000 | 25.5856 | 22.6714 | 108.157 |
| 7 | Real Madrid | İspanya |
17.8000 | 14.7750 | 14.6624 | 22.5856 | 33.6428 | 103.465 |
| 8 | Porto | Portekiz |
14.6166 | 15.5856 | 17.3570 | 21.0000 | 31.7600 | 100.319 |
| 9 | Inter | İtalya |
15.3856 | 16.0500 | 13.2750 | 34.0856 | 21.3142 | 100.110 |
| 10 | Milan | İtalya |
26.3856 | 16.0500 | 14.2750 | 19.0856 | 18.3142 | 94.110 |
[değiştir] Dış bağlantılar
[değiştir] Kaynakça
- ^ "UEFA Ülke Sıralaması 2011". Bert Kassies. 17 Nisan 2011 tarihinde erişilmiştir.
- ^ http://kassiesa.home.xs4all.nl/bert/uefa/data/method4/trank2011.html
