Sovyet-Afgan Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sovyet-Afgan Savaşı
Soğuk Savaş ve Afganistan İç Savaşı
Mortar attack on Shigal Tarna garrison, Kunar Province, 87.jpg
Afgan Mücahitler Sovyet birliklerine havan topu atışına hazırlanıyorlar.
Tarih 24 Aralık 1979 – 15 Şubat 1989
Bölge Afganistan
Sonuç Sovyet güçlerinin geri çekilmesi
Afganistan İç Savaşı'nın devam etmesi
Taraflar
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sovyetler Birliği
Flag of Afghanistan (1980).svg Afganistan Demokratik Cumhuriyeti
Sünni Mücahitler:

Şii Mücahitler:


Maoist gruplar:

Komutanlar
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Leonid Brejnev
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Yuri Andropov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Konstantin Çernenko
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Mihail Gorbaçov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Dmitri Ustinov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sergei Sokolov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Valentin Varennikov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Igor Rodionov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Boris Gromov
Flag of Afghanistan (1980).svg Babrak Karmal
Flag of Afghanistan (1980).svg Muhammed Necibullah
Flag of Afghanistan (1980).svg Abdül Reşid Dostum
Flag of Jihad.svg Burhaneddin Rabbani
Flag of Jihad.svg Ahmet Şah Mesut
Flag of Jihad.svg Abdul Hak
Flag of Jihad.svg Ismail Han
Flag of Jihad.svg Gulbeddin Hikmetyar
Flag of Jihad.svg Jalaluddin Haqqani
Flag of Jihad.svg Abdullah Azzam
Pakistan Muhammet Ziya-ül-Hak
Pakistan Aktar Abdur Rahman
Amerika Birleşik Devletleri Jimmy Carter
Amerika Birleşik Devletleri Ronald Reagan
Suudi Arabistan Kral Halid
Suudi Arabistan Kral Fahd
Güçler
Sovyetler:
  • 118,000 (1985)[11]
Mücahitler:
  • 140,000(1985)
Kayıplar
Sovyetler:
  • 14,453
  • 53,753 Yaralı
  • 311 Kayıp
Mücahitler:
  • 75,000-90,000 (tahmini)
Siviller:

Bilinmiyor. Tahminler 700.000 ile 2.000.000 arasında değişiyor.

Sovyet-Afgan Savaşı, Sovyetler Birliği'nin Afganistan'daki Marksist hükümetin daveti üzerine Afganistan'a girerek, İslamcı Mücahitlere karşı savaştığı 9 yıl süren bir savaştır. Hindistan savaşta Afgan hükümetine destek vermiştir. Mücahitler ise ABD, Suudi Arabistan, Pakistan gibi bazı ülkelerden yardım almışlardır. Bu savaş Soğuk Savaş'ın ve Hindistan-Pakistan mücadelesinin bir uzantısı sayılabilir.

Bölgeye Sovyet askerleri ilk olarak 24 Aralık 1979'da Sovyet lideri Leonid Brejnev'in emriyle gönderildi. Sovyet askerlerinin geri çekilmesi ise 15 Mayıs 1988'de başladı ve 15 Şubat 1989'da büyük kayıplar nedeniyle Mihail Gorbaçov'un emriyle sona erdi. Savaş sonrası Sovyet güçleri bölgede 14.453 ölü bıraktı ayrıca 451 uçağını yitirdi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j k Goodson, P. L. Afghanistan's Endless War: State Failure, Regional Politics, and the Rise of .... pp. 147, 165. [1]
  2. ^ Barlett, Donald L.; Steele, James B. (May 13, 2003). "The Oily Americans". Time (magazine). http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,450997-92,00.html. Erişim tarihi: 2008-07-08. 
  3. ^ a b "Interview with Dr. Zbigniew Brzezinski-(13/6/97).". http://www.gwu.edu/~nsarchiv/coldwar/interviews/episode-17/brzezinski1.html. Erişim tarihi: October 2, 2014. 
  4. ^ a b c "Charlie Wilson: Congressman whose support for the mujahideen helped force the Soviet Union out of Afghanistan". The Independent. http://www.independent.co.uk/news/obituaries/charlie-wilson-congressman-whose-support-for-the-mujahideen-helped-force-the-soviet-union-out-of-afghanistan-1898180.html. Erişim tarihi: October 2, 2014. 
  5. ^ ""Reagan Doctrine, 1985," United States State Department". State.gov. http://www.state.gov/r/pa/ho/time/rd/17741.htm. Erişim tarihi: 2011-02-20. [ölü/kırık bağlantı]
  6. ^ Interview with Dr. Zbigniew Brzezinski – (June 13, 1997). Part 2. Episode 17. Good Guys, Bad Guys. June 13, 1997.
  7. ^ Corera, Gordon (2011). MI6: Life and Death in the British Secret Service. London: Phoenix. ISBN 978-0-7538-2833-5. 
  8. ^ Shichor. pp157–158. http://books.google.co.il/books?id=GXj4a3gss8wC&pg=PA157&redir_esc=y#v=onepage&q&f=true. Erişim tarihi: October 2, 2014. 
  9. ^ Crile, George (2003). Charlie Wilson's War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History. Atlantic Monthly Press. ISBN 0-87113-854-9. 
  10. ^ "Saudi Arabia and the Future of Afghanistan". Council on Foreign Relations. http://www.cfr.org/afghanistan/saudi-arabia-future-afghanistan/p17964. Erişim tarihi: October 2, 2014. 
  11. ^ Afghanistan: A Country Study. Washington, DC. Ocak 1986. ss. XVIII–XXV. http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/Afghanistan-Chapter1.pdf.