Muhammed Necibullah

Muhammed Necibullah
Afganistan Devlet Başkanı
Görev süresi 30 Eylül 1987 – 16 Nisan 1992
Yerine geldiği	Hacı Muhammed Şamkani
Yerine gelen	Sibgatullah Müceddidi
Kişi bilgileri
Doğum	Seyit Muhammed Necibullah 6 Ağustos 1947 Kabil, Afganistan
Ölüm	28 Eylül 1996 (49 yaşında) Kabil, Afganistan
Partisi	Afganistan Demokratik Halk Partisi
Dini	Sünni İslam

Dr. Seyit Muhammed Necibullah, (d. 6 Ağustos 1947 - ö. 27 Eylül 1996) 1987-1992 yılları arasında Afganistan Demokratik Cumhuriyeti'nin devlet başkanı.

Peştun bir ailenin oğlu olarak Kabil'de doğdu. Habibia Yüksek Okulunda eğitimine başladı ve Kabil Üniversitesi'ni 1975'te doktor olarak bitirdi.

1965'te Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin (PDPA) Perşem hizibine katıldı. 1977'de Merkezi Komite'ye seçildi. 1978'de başarılı hareketler sergiledi ve Devrimci Konsey'e katıldı. Ama PDPA'in Halk hizbi üstünlüğü kazandı ve kısa bir süre sonra Tahran'a büyükelçi olarak gönderildi. Bundan sonra Necibullah hükümetten kovuldu ve Avrupa'ya sürgüne gönderildi ardından Afganistan vatandaşlığından da çıkartıldı.

1979'da Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a girmesiyle Kabil'e döndü. 1980'de, Gizli Polis (KHAD) başkanlığına getirildi. 1981'de politbüroda yüksek üyeliğe terfi ettirildi. Sovyet yönetimi direnişe karşı başarılı olamayan Babrak Karmal'i 1986'da görevden uzaklaştırdı. Necibullah bu boşalan göreve 4 Mayıs 1987'de Sovyet hükümetince getirildi.

1987'de, Dr. Necibullah başkanlığa seçildi. Yeni bir anayasa benimsendi. Anayasaya eklenen yenilikler; çok partili siyasal sistem, ifade özgürlüğü, bağımsız hukuk gibi kavramlardı. Bu kavramları İslâmi yasaları birleştiren bir anlayışa dayanıyordu. 1987'de kabul edilen yeni anayasayla ülkenin adı Afganistan Cumhuriyeti olarak değişti. Yıllarca süren başarısız işgalin ardından Sovyetler Birliği Mayıs 1988 - Şubat 1989 arasında kuvvetlerini Afganistan'dan çekti. Ruslar geri çekildikten sonra Afganistan'ın yüzde 85'inde kontrolü kaybeden Necibullah hükümeti mücahitlerle uzlaşmaya çalıştıysa da başarılı olamadı. Mart 1990'da savunma bakanı Şahnavaz Tanay'ın liderlik ettiği bir darbe girişimini engelledi.

Nisan 1992'de Kabil'e giren mücahitler sosyalist Necibullah yönetimine son verdiler. İlk olarak Kabil'i terk etmeyi reddeden Necibullah, başarısız bir kaçma girişiminden sonra Kabil'deki Birleşmiş Milletler binasına sığındı. Ardından iktidara gelen Burhaneddin Rabbani yönetimi Necibullah'ı tutuklamak için bir girişimde bulunmadıysa da, ülke dışına çıkmasına da izin vermedi. Eylül 1996'da Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden hemen önce Ahmet Şah Mesut'un kaçırma teklifini reddetti. Kabil'in düşmesinden sonra Taliban askerleri tarafından sığınmış olduğu Birleşmiş Milletler binasından zorla çıkarıldı. İşkence edildikten sonra götürüldüğü başkanlık sarayında kurşunlanıp, yaralı haldeyken bir elektrik direğine asılarak öldürüldü.

Siyasi görevi
Önce gelen: Hacı Muhammed Şamkani	Afganistan Devlet Başkanı 1987 - 1992	Sonra gelen: Sebgatullah Mocadedi