Eritre Bağımsızlık Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Eritre Bağımsızlık Savaşı
Afrika Çatışmaları
Eritrean Independence War.gif
Eritre Bağımsızlık Savaşı Haritası
Tarih 1 Eylül 1961 - 29 Mayıs 1991
Bölge Eritre
Sebep Bağımsızlık isteği
Milliyetçilik hareketleri
Sonuç Eritre'nin galibiyeti
Coğrafi
Değişiklikler
1 Eritre bağımsız bir ülke haline geldi.
2 Etiyopya'nın denize kıyısı kalmadı.
Taraflar
Flag of the EPLF.svg Eritre Halk Cephesi
Flag of Eritrea (1952-1961).svg Eritre Liberal Cephesi
Olumsuz Etken:
Eritre İç Savaşı
(İki cephe arasında.)
Olumlu Etken:
Etiyopya İç Savaşı
Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg Etiyopya İmparatorluğu
Flag of Ethiopia (1987–1991).svg Etiyopya Sosyalist Halk Cumhuriyeti
Küba Küba [1][2][3][4]
Destekleyenler:
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği SSCB [1][5][6][7]
Doğu Almanya Doğu Almanya [8]
Flag of South Yemen.svg Güney Yemen [8]
Olumlu Etken:
Eritre İç Savaşı
Olumsuz Etken:
Etiyopya İç Savaşı
Komutanlar
Flag of the EPLF.svg Petros Solomon
Flag of Eritrea (1952-1961).svg Isaias Afewerki
Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg Haile Selassie
(İmparatorluk devri)
Flag of Ethiopia (1987–1991).svg Mengistu Haile Mariam
(Komünizm devri)
Güçler
~60,000 asker ve piyade [9]
~90,000 sivil [9]
Etiyopya:
18,000+ asker ve piyade [10] ~50,000 sivil[11]
Küba:
5,000 asker ve piyade [10]
SSCB:
~900 asker ve piyade
Kayıplar
~65,000 kişi ~49,100 kişi
1961'den, 1991'e kadar süren bu 30 yıllık savaş içerisinde, 1972 - 1974 ve 1980 - 1981 yılları arasında Eritre İç Savaşı yaşanmıştır.

Eritre Bağımsızlık Savaşı 1 Eylül 1961'de başlayıp, Eritre'nin bağımsızlık tarihi olan 29 Mayıs 1991'e kadar 30 yıl boyunca devam etmiş bir savaştır. Savaş, Etiyopya hükümeti ve Eritreli özerkçilikçiler arasında çıkmıştır. Bu 30 yıllık savaş içerisinde, 1972 - 1974 ve 1980 - 1981 yılları arasında Eritre'yi temsil eden Eritre Halk Cephesi ve Eritre Liberal Cephesi arasında Eritre İç Savaşı yaşanmıştır. 1974 - 1992 yılları arasında ise Etiyopya İç Savaşı yaşanmıştır.

Savaş, Eritre Halk Cephesi'nin iç savaşta ELC'ni yenmesi ve 1991'de, Etiyopya'yı yenilgiye uğratmasıyla sona ermiştir ve Eritre 24 Mayıs 1991'de de facto yani dış işlerinde Etiyopya'ya bağlı bir cumhuriyet haline gelmiştir. 1991'de Etiyopya yenilmesine rağmen, 1993'de Eritre'deki, Etiyopyalı askerler bölgeyi ablukaya almıştır ve Etiyopya hükümeti, Eritre'de 10 büyükşehirde yaşayan insanlara, belli bir yerde yaşamayan Eritre Özgürlük Savaşçıları üyelerine, Sudan ve Etiyopya'da yaşayan yaklaşık 200,000 kişiyle beraber yaklaşık 80,000 alakasız insana "Eritre Tam Bağımsız Bir Ülke Olmalı Mı?" sorusuna sorarak geniş bir referandum yapmışlar ve oyların % 99.79'u Eritre lehine olunca, Eritre'den çekilerek, Eritre'yi tam bağımsız bir ülke yapmışlardır ve Eritre Cumhuriyeti kurulmuştur. 29 Mayıs 1993'te Eritre, BM üyeleri tarafından tanınarak, bağımsızlığı pekiştirilmiştir. 28 Mayıs 1993'te, BM'ye katılmak için talep veren, oldukça kısa bir süre içinde talepliği onaylanmış ve 30 Mayıs 1993'te BM üyesi haline gelmiştir.

Tam Bağımsızlık ve Referandum[değiştir | kaynağı değiştir]

1993 yılı Mayıs Ayı başlarında, Etiyopya'nın, Eritre'yi özerk bir devletken tekrar abluka alması sâyesinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin de barışçıl yaklaşımlarının etkisiyle Etiyopya hükümeti tarafından "Eritre'nin Tam Bağımsız Bir Devlet Hâline Gelmesini Onaylıyor Musunuz?" başlığı altında yapılan kamuoyunun sonuçları;

Referendum Sonuçları[12]
Şehir - Bölge "Eritre'nin Tam Bağımsız Bir Devlet Hâline Gelmesini Onaylıyor Musunuz?" Toplam
Evet Hayır Sayılmayan Oy
Asmara
128,443
144
33
128,620
Barka
4,425
47
0
4,472
Denkalia
25,907
91
29
26,027
Gash-Setit
73,236
270
0
73,506
Hamasien
76,654
59
3
76,716
Akkele Guzay
92,465
147
22
92,634
Sahel
51,015
141
31
51,187
Semhar
33,596
113
41
33,750
Seraye
124,725
72
12
124,809
Senhit
78,513
26
1
78,540
Freedom fighters
(Özgürlük Savaşçıları)
77,512
21
46
77,579
Sudan
153,706
352
0
154,058
Etiyopya
57,466
204
36
57,706
Diğer
82,597
135
74
82,807
Toplam (%)
% 99.79
% 0.17
% 0.03
1,062,411

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça ve Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Connell, Dan (March 2005). Building a New Nation: Collected Articles on the Eritrean Revolution (1983–2002). Red Sea Press. ISBN 1569021996. 
  2. ^ "Eritrean War of Independence 1961-1993". http://www.onwar.com/aced/data/echo/eritrea1961.htm. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  3. ^ "A Little Help from Some Friends". Time. 1978-10-16. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,916434,00.html. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  4. ^ "F-15 Fight: Who Won What". Time. 1978-05-29. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,919695,00.html. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  5. ^ "Communism, African-Style". Time. 1983-07-04. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,950926,00.html. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  6. ^ "Red Star Over the Horn of Africa (U.S.S.R.)". Time. 1986-08-04. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,961908,00.html. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  7. ^ "Ethiopia a Forgotten War Rages On". Time. 1985-12-23. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,960451,00.html. Erişim tarihi: 2007-09-06. 
  8. ^ a b Keneally, Thomas (1987-09-27). "In Eritrea". The New York Times. http://www.nytimes.com/1987/09/27/magazine/in-eritrea.html?sec=&spon=&pagewanted=2. Erişim tarihi: 2009-08-14. 
  9. ^ a b Cousin, Tracey L.. "Eritrean and Ethiopian Civil War". ICE Case Studies. http://www.american.edu/ted/ice/eritrea.htm. Erişim tarihi: 2007-09-03. 
  10. ^ a b "Eritrean War of Independence 1961-1993". http://www.onwar.com/aced/data/echo/eritrea1961.htm. Erişim tarihi: 2007-09-03. 
  11. ^ Pool, David (July 1993). "Eritrean Independence: The Legacy of the Derg and the Politics of Reconstruction". African Affairs (Royal African Society) 92 (368): 389–402. 
  12. ^ "Eritrea: Birth of a Nation - Eritrea !". http://www.dehai.org/conflict/history/birth_of_a_nation.htm. Erişim tarihi: 2007-01-30.