2003 İstanbul saldırıları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
2003 İstanbul saldırıları
Bölge İstanbul, Türkiye
Tarih 15 Kasım 2003 (ilk patlamalar)
20 Kasım 2003 (ikinci patlamalar)
Saldırı türü Bombalı saldırı
İntihar saldırısı
Ölü 57
Yaralı 750'den fazla
İşleyenler Beyt el-İmam

2003 İstanbul saldırıları, 15 ve 20 Kasım 2003 tarihlerinde bomba yüklü araçların infilak ettirilmesiyle Türkiye'nin İstanbul şehrinde, bomba yüklü araçların patlatılmasıyla gerçekleştirilen bir dizi intihar saldırısı.

İlk saldırılar 15 Kasım günü, Şişli'deki Bet İsrael Sinagogu ile Beyoğlu'ndaki Neve Şalom Sinagogu'na, ikinci saldırılar ise 20 Kasım günü, Beşiktaş'taki HSBCgenel müdürlüğü ile Beyoğlu'ndaki Birleşik Krallık Başkonsolosluğu'na düzenlendi. Dört intihar saldırısında da bomba yüklü araçlar kullanılmıştı. 4 saldırgan dahil 57 kişinin öldüğü, 750'den fazla kişinin yaralandığı saldırılar sonrasında yürütülen soruşturma sonucunda saldırıları el-Kaide'nin Türkiye yapılanması çatısındaki Beyt el-İmam adlı örgütün gerçekleştirildiği tespit edildi.

İlk saldırılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Saldırıların gerçekleştirildiği yerlerden biri olan Neve Şalom Sinagogu.

15 Kasım 2003'te Neve Şalom Sinagogu ve Bet İsrael Sinagogu'na düzenlenen eylemlerin sonucunda 27 kişi yaşamını yitirmiştir.[1] Bomba yüklü araçlarla düzenlenen eylemlerde, eylemi gerçekleştiren kişiler de yaşamını yitirmiştir. Patlamaların meydana geldiği sinagoglarda ve çevrelerinde büyük hasar oluşurken, en az 300 kişi de yaralanmıştır.[2]

Bombalı eylemlerin sorumluluğunu ilk önce İBDA-C örgütü üstlendi.[3] Ancak örgütün bu çapta bir eylemi düzenleyemeyeceği iddia edildi.

İkinci saldırılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinagoglara yönelik bombalı eylemlerden beş gün sonra, 20 Kasım 2003'te yine bomba yüklü araçlarla iki eylem düzenlendi. 20 Kasım'daki bombalı eylemlerin hedefi İstanbul'daki İngiliz Konsolosluğu ve HSBC Bankası'nın genel merkezi oldu.[4] Eylemlerde İngiltere'nin Türkiye Büyükelçisi Roger Short ve tiyatro sanatçısı Kerem Yılmazer'in de aralarında bulunduğu 30 yaşamını yitirdi, 450'den fazla kişi yaralandı.[5]

Sorumlular[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylemleri el-Kaide ile bağlantılı olduğu söylenen Ebu Hafs el-Mısri Tugayları örgütü üstlendi.[4] Örgüt, hedeflerinin "İngiliz çıkarları" olduğunu duyurdu.[6]

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada saldırıları, el-Kaide'nin Türkiye'deki yapılanmasında görev alan 10 kişilik bir grup gerçekleştirdi.[7]

Gözaltılar ve tutuklamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü, sinagog saldırılarıdan sonra 8 kişiyi gözaltına aldı.[8] Gözaltına alınan kişilerden Ahmet Uğurlu ve Bülent Duman serbest bırakılırken; Mehmet Ergül, Süleyman Uğurlu, İsmail Duru, Mehmet Helvacı, Metin Ekinci ve Osman Eken "anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeye feran iştirak", İsmet Alçık ise "yardım ve yataklık" iddiasıyla tutuklanması talebiyle Devlet Güvenlik Mahkemesi'ne sevk edildi. Nöbetçi mahkeme tarafından, el-Kaide ile bağlantılı olarak çalışan Beyt el-İmam örgütü nedeniyle sorgulanan 6 kişi tutuklandı ve Bayrampaşa Cezaevi'ne gönderildi.[9][10][11]

Halid Şeyh Muhammed'in itirafı[değiştir | kaynağı değiştir]

Guantanamo Kampı'nda tutuklu bulunan el-Kaide'nin üst düzey yöneticilerinden Halid Şeyh Muhammed; Mart 2007'de başlayan Savaşçı Statüsünün Gözden Geçirilmesi Mahkemesi'ndeki duruşmalarda, Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanan mahkeme tutanaklarına göre saldırıların finansal desteğini gerçekleştirdiğini itiraf etti.[12][13]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Polisten hatalı bilgilendirme!". Milliyet: ss. 17. 28 Kasım 2003. 
  2. ^ Anadolu Ajansı - DEATH TOLL RISES TO 15
  3. ^ Hürriyet 15 Kasım 2003 - SALDIRILARI İBDA/C ÜSTLENDİ
  4. ^ a b Hürriyet 20 Kasım 2009 - 2003 saldırıları çabuk unutuldu
  5. ^ "Polisten hatalı bilgilendirme!". Milliyet: ss. 17. 28 Kasım 2003. 
  6. ^ NTV - Gül: Hedef İngiliz çıkarları
  7. ^ Kılınç, Erdal (30 Kasım 2003). "İşte ölüm hücresi". Milliyet (İstanbul): ss. 15. 
  8. ^ "Bombacılar Çabuk ve Elaltuntaş". Hürriyet. 19 Kasım 2003. 17 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20150317200614/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=184586. 
  9. ^ "Sinagog saldırısına DGM'den 6 tutuklama". Hürriyet. 20 Kasım 2003. http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=184713. 
  10. ^ Ocak, Serkan (8 Mayıs 2011). "Ladin öldü, hücreleri Türkiye'de kaldı". Radikal. 16 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20130916001542/http://www.radikal.com.tr/turkiye/ladin_oldu_hucreleri_turkiyede_kaldi-1048643. 
  11. ^ Kılınç, Erdal (2 Aralık 2003). "'El Kaide'nin ikinci adamıyla görüşüldü'". Milliyet. 27 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20131027115523/http://www.milliyet.com.tr/2003/12/02/guncel/gun02.html. 
  12. ^ "Verbatin Transcript of Combatant Status Review Tribunal Hearing for ISN 10024" (İngilizce) (PDF). Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı. 10 Mart 2007. 9 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20150309115951/http://www.defenselink.mil/news/transcript_ISN10024.pdf. 
  13. ^ "Khalid Sheikh Mohammed's '31 plots'" (İngilizce). BBC News. 15 Mart 2007. 17 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20141217133205/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6452789.stm.