San'a

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 15°20′54″N, 44°12′23″E

Sana'a
San'a Şehrinin Otantik Mimarisi
San'a Şehrinin Otantik Mimarisi
Sana'a
Sana'a
Koordinatlar: 15°20′54″K 44°12′23″D / 15.34833°K 44.20639°D / 15.34833; 44.20639
Ülke  Yemen
Valilikler San‘a’
Nüfus (2005)
 - Toplam 1,937,451
Kardeş şehir(ler)
 - Duşanbe Tacikistan

San'a (Arapça; |صنعاء) Yemen'in başkenti. 2005 yılında, şehir nüfusu 1.937.451'dir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Efsanelerde geçmişi İS 1. yüzyıla değin indirilen Ghumdan adlı eski bir kale üzerinde kuruldu. Ali tarafından 632'de müslümanlaştırıldı. Zeydi imamlarıyla rakip hanedanlar arasında zaman zaman çatışmalara sahne oldu. Başkenti başta Şadah'ta olan Zeydi İmamlığı, sık sık kesintiye uğramakla birlikte 860'tan 1962'ye değin ayakta kaldı. Birbirini izleyen istilacıların başkenti başka yerlere taşımaları nedeniyle, San'a 12-15. yüzyıllar arasında büyük bir gerileme gösterdi. Tahiri hanedanından Abdülvahap ibn Tahir (1478-88) kente birçok zarif cami ve medrese yaptırdı. 1516'da Osmanlı egemenliğine giren kentte 17. yüzyılın başlarında yeniden imamların fiili yönetimi başladı. Kenti ancak 1872'de ele geçirebilen Osmanlılarla imamlar arasındaki çatışma 1913'e değin sürdü. Bu tarihten yapılan antlaşmayla imamlar tam bir özerklik elde etti. Osmanlıların I. Dünya Savaşı'nda yenilgiye uğramasının ardından San'a başkent olmak üzere İmam Yahya Önderliğinde bağımsızlık ilan edildi. İmam Ahmet döneminde (1948-1962) güneydeki Taiz'e taşınan başkent, cumhuriyetin kurulduğu 1962'de bir kez daha San'a'ya getirildi. 1990'da Kuzey Yemen'le Güney Yemen'in birleşmesinden sonra yeni devletin de başkenti oldu.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Imam Yahya'nın Evi, Vadi Dhar, San'a yakınları

Eski Kent, çok sayıda kapısı bulunan 6–9 m. yüksekliğindeki sağlam surlarla çevrilidir. Mimari açıdan en ilginç kapı, 1962'deki devrimden sonra Özgürlük Kapısı adı verilen Yemen Kapısı 'dır. Eski kentin merkezinde eskiden imam sarayı olan yedi katlı Cumhuriyet Sarayı yer alır. Eski pazaryerleri (suk) ve sayıları 40'ı geçen camilerin çoğu kentin doğu bölümündedir. En ünlü cami, Zeydilerin eskiden Mekke'deki Kabe kadar değer verdiği bir kabesi bulunan ve dünya'nın en eski camilerinden biri olan Camiü'l-Kebir'dir. Birü'l-Azab, Birü'l-Beheymi ve Birü'ş-Şema adlı yeni mahalleler kentin batı bölümündedir. 1984'te, Eski Kent Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Miras Listesi'ne alınmıştır. 2004 yılında Arap Kültür Başkenti ilan edildi.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]