Cengiz Topel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cengiz Topel
Cengiz Topel.JPG
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in Eskişehir'de heykeli
Doğum 1934
İzmit
Ölüm 1964
Kıbrıs
Bağlılığı Türkiye Türkiye
Hizmet yılları 1955-1964
Rütbesi Yüzbaşı

Cengiz Topel (d. 1934; İzmit – ö. 1964; Kıbrıs), Türk pilot yüzbaşı. 1964'te Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'ta gerçekleştirdiği uyarı uçuşunda, uçağı Rum uçaksavarlar tarafından vurulunca paraşütle atladı ve esir düştü. Rumlar tarafından hastanede öldüğü belirtilen Topel'in naaşı iade edildi. Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'taki ilk pilot kaybıdır.[1]

Ailesi ve öğrenim hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Trabzonlu Tekel tütün eksperi Hakkı Bey’in oğludur. Babasının görevli olduğu İzmit'te 2 Eylül 1934 tarihinde doğdu. Annesi Mebuse Hanım’dır. Ailede dört kardeşin üçüncüsüdür.

İlkokula Bandırma II. İlkokulu'nda başladı, babasının Gönen, Balıkesir’e tayini ile Ömer Seyfettin İlkokulu’nda öğrenimine devam etti. Babasını kaybettikten sonra ailesi Kadıköy, İstanbul'a yerleşti. Kadıköy Yeldeğirmeni Okulu’nda ilk ve orta öğrenimini tamamladı. Lise öğrenimine, Haydarpaşa Lisesi'nde başlayıp Kuleli Askeri Lisesi’ne devam ederek 1953 yılında bitirdi. 1955 yılında Kara Harp Okulu’nu bitirip asteğmen olarak ordu saflarına katıldı.

Küçük yaşlardan beri havacılığa olan merakı sonucu hava sınıfına ayrıldı. Pilotaj eğitimi için Kanada’ya gönderildi. Kanada’daki eğitimini başarıyla tamamlayarak 1957 yılında yurda dönüp Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda göreve başladı. 1961 yılında Eskişehir 1. Hava Ana Jet Üssü’ne atandı. 1963 yılında yüzbaşılığa terfi etti.

Kıbrıs harekatı[değiştir | kaynağı değiştir]

8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs Harekatı sırasında Eskişehir’den Kıbrıs’a, dörtlü kol komutanı olarak gönderildi. F-100 uçağıyla uçuş esnasında uçağı yerden isabet alarak düşürüldü. Paraşütle atlamayı başardı, fakat Rumlar tarafından esir alındı. Uluslararası savaş hukukunun esirleri kapsayan maddelerine aykırı olarak yapılan işkenceler sonucu öldüğü iddia edilir. Kıbrıs'taki ilk Türk hava harp kaybı olan Cengiz Topel'in hastanede öldüğü açıklandı, ancak naaşı ısrarlı girişimler sonucu 12 Ağustos 1964 tarihinde Rumlar’dan alınabildi.[1]

Cenaze töreni[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs'ta, Adana'da, Ankara ve İstanbul'da yapılan törenlerden sonra 14 Ağustos 1964 tarihinde Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde toprağa verildi.[1]

Anısına[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bir hastaneye (Cengiz Topel Hastanesi,) Antalya'nın Muratpaşa ve Finike ilçelerinde, Ağrı'nin Patnos ilçesinde, Adıyaman'da Eskişehir'de, Batman'da, Sakarya'da,Tokat Turhal'da Samsun'da, Şanlıurfa'da, Isparta'da, İstanbul'un Bakırköy ve Zonguldak'ın Kozlu, Mersin'in Akdeniz, Tarsus ve Anamur, Osmaniye'nin Kadirli, Adana'nın Yüreğir, Konya'nın Karatay, Afyonkarahisar'ın Dinar ve Trabzon'un Of ilçelerinde okullara verilmiştir. Ayrıca Konya'da Cengiz Topel'in adını alan "Şehit Topel Polis Merkezi", İzmit'te "Cengiz Topel Deniz Hava Üs Komutanlığı" bulunmaktadır. İstanbul-Şirinevler'de, Kağıthane'nin Çağlayan mahallesinde ve Maltepe Gülsuyu Mahallesi'nde adını taşıyan bir cami vardır. Gaziantep ve Kayseri'de adını taşıyan birer semt vardır. Ankara'nın Mamak ilçesinde ve İzmir'in Konak ilçesinde adını taşıyan mahalle vardır. İstanbul'un Gaziosmanpaşa ilçesi Şemsipaşa mahallesinde ve Kocaeli'nin İzmit ilçesi Karabaş mahallesinde adını taşıyan cadde ve havaalanı vardır. Adana'da soyadının verildiği Topel Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vardır. Ayrıca Tekirdağ merkezindeki bir meydana da Cengiz Topel Meydanı ismi verilmiştir. Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki yerleşim yerlerinde adını taşıyan birçok park, cadde ve sokak bulunmaktadır. Ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de anıtı ve bir köye de ismi verilmiştir. Ayrıca Kocaeli'de ki havaalanına da ismi verilmiştir. Kırıkkale, Balıkesir,Sorgun ve Eskişehir'in en büyük caddelerden birisine adı verilmiştir.Ayrıca Eskişehir'in merkezinde ve Bursa'da heykeli bulunmaktadır. İstanbul Tuzla'da bulunan Piyade Okulu Komutanlığı'nda ismini taşıyan bir dershane vardır. Ayrıca Hakkarinin Yüksekova ilçesindeki en önemli caddenin adı da Cengiz TOPEL caddesidir. Ankara'nın Çubuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesinde cadde ismine adı verilmiştir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]