Mamak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°56′32″N, 32°55′23″E

Mamak
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Ankara Siyasi Haritası
Ankara Siyasi Haritası
Koordinatlar: 39°56′32″K 32°55′23″D / 39.94222°K 32.92306°D / 39.94222; 32.92306
Ülke Türkiye
İl Ankara
Coğrafî bölge İç Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Ertuğrul Kılıç
 - Belediye başkanı Mesut Akgül
Yüz ölçümü
 - Toplam 308 km2 (118,9 mi2)
Rakım 950 m (3.117 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 568,396
 - Kır -
 - Şehir 568,396
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 06470
İl alan kodu 0312
İl plaka kodu 06
İnternet sitesi: Belediye

Mamak, Ankara'nın metropol ilçelerindendir ve nüfus itibariyle en büyüklerinden birisidir. Bulundurduğu askeri birlik ve hapishanesi ile adı özdeşleşmiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Mamak’ın kuruluşu 1200’lü yılların ikinci yarısıdır. Kurucuları ise Ahilerdir. Ankara’da hüküm süren Ahi Hükümeti, değişik mekânları kuran ve yönetenlerin isimlerini o mekanlara verirlerdi. Daha doğru bir ifade ile o bölgeler, orayı idare eden Ahi büyüklerinin isimleri ile anılırları. Ahi Mamak, Ahi Etimesgut, Ahi Tura gibi… Mamak’ı ahiler tarafından kurulan çiftliği de Ahi Mamak yönetmiş ve buraya ismini vermiştir. Ankara’nın Osmanlılara geçmesinden sonra ise buradaki çiftliğe Tahir isminde bir komutan atanır. Kaynaklarda bu komutanı Tahir Mamak olarak görürüz. Anadolu’nun Türkler tarafından ele geçirilmesiyle birlikte, Türk obaları birer birer Mamak’ın şimdiki köylerine yerleştirilir. Bu bölgedeki isimlerin tamamına yakını Türk obalarından alır. Dodurga,Kıbrıs, Kızılca, Bayındır, Kayaş, Kızılca gibi. Moğol saldırıları ile sarsılan Anadolu düzeni Ankara’yı da etkiler. 40 yıl Moğol egemenliğinde kalan Ankara’da daha sonra Ahi egemenliğini görürüz. Ahi egemenliği sırasında Mamak Bölgesi ‘Ahi Mamak’ olarak anılır. Ankara’nın Osmanlılar tarafından fethinden sonra Mamak Bölgesi, ‘bölgenin meyve hanesi’ olarak anılmaya başlar. Hatip Çayı istikametince onlarca su değirmeni vardır. Osmanlı arşivlerinde bu değirmenlerin el değiştirdiğine işaret edilir. Bu su değirmenleri 1950’li yıllara kadar Ankaralılara hizmet etmiştir. 1957 yılında Hatip Çayında meydana gelen sel felaketi bu değirmenlerin birçoğunu yok ederken 135 kişi de hayatını kaybeder. Cumhuriyet Döneminde Mamak, ilk toplu taşım aracının faaliyetine tanıklık eder. Ankara-Kayaş Banliyö Tren Hattı (1929) toplu taşımacılıkta bir ilktir. Mamak Bölgesi Ankara’nın ilk şehir planlamasında gözükmez. Fakat 1930’lu yıllardan itibaren Mamak Bölgesi gecekondulaşmaya başlamıştır. Banliyö Tren Hattı üzerinde gecekondular süratle artar. 1950’li yıllara gelindiğinde, Ankara şehir planı tekrar gözden geçirilir. Devrin Başbakanı Adnan Menderes, Ankara, İstanbul, İzmir ve Konya başta olmak üzere Büyükşehirlerin planlamasının yapılmasını ister.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 65 mahalleden oluşmaktadır. Kutludüğün Mamak'a bağlı bir mahelle haline gelmiştir ve Lalahan Mamak'a mahalle olarak bağlanmıştır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1985[2] 379.460 371.904 7.556
1990[3] 410.359 400.733 9.626
2000[4] 430.606 412.771 17.835
2007[5] 503.663 497.699 5.964
2008[6] 520.446 520.446 -
2009[7] 532.873 532.873 -
2010[8] 549.585 549.585 -
2011[9] 558.223 558.223 -

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Abidinpaşa, Akdere (semt), Akşemsettin, Altıağaç, Anayurt, Araplar, Aşıkveysel, Bahçeleriçi, Bahçelerüstü, Balkiraz, Başak, Boğaziçi, Bostancık, Büyükkayaş, Cengizhan, Çağlayan, Çiğiltepe, Demirlibahçe, Derbent, Dostlar, Duralialiç, Dutluk, Ege, Ekin, Fahri Korutürk, Gn Zeki Doğan, Gülseren, Gülveren, Harman, Hürel, Hüseyingazi, Karaağaç, Kartaltepe, Kazımorbay, Kıbrıs, Köstence, Kutlu, Küçükkayaş, Mehtap, Misket, Mutlu, Peyami Sefa, PTT Evleri, Saimekadın, Ş. Cengiz Topel, Şafaktepe, Şahapgürler, Şahintepe, Şirintepe, Tepecik, Tuzluçayır, Türközü, Üreğil, Yatıkmusluk, Yenibayındır, Yeşilbayır, Yukarı İmrahor.Kuruçay Köyü,Kusunlar Mahallesi'ne bağlıdır.

Sonradan mahalle olan yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayındır, Gökçeyurt, Kızılcaköy, Kusunlar, Ortaköy, Lalahan, Kutludüğün.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUYkgDG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwAeII8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxrwMwA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtzoGkrY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1c5d9z. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3QVFyx. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCdwopR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEhFz2e. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGJ4Lkg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]