XIII. Alfonso

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
XIII. Alfonso
Roi Alfonso XIII.jpg
İspanya Kralı
Hüküm süresi 17 Mayıs 1886 - 14 Nisan 1931
Önce gelen XII. Alfonso
Sonra gelen Niceto Alcalá-Zamora (cumhurbaşkanı olarak)
I. Juan Carlos (kral olarak)
Eş(leri) Victoria Eugenie of Battenberg
Tam ismi
Alfonso León Fernando María Jaime Isidro Pascual Antonio de Borbón y Austria-Lorena
Hanedan Bourbon Hanedanı
Babası XII. Alfonso
Annesi Maria Christina of Austria
Doğum 17 Mayıs 1886
Madrid, İspanya
Ölüm 28 Şubat 1941 (54 yaşında)
Roma, İtalya
Defin El Escorial
Dini Roman Katolik

XIII. Alfonso (17 Mayıs 1886 - 28 Şubat 1941), 1886 - 1931 arasında İspanya Kralı.

Babası XII. Alfonso'nun ölümünden sonra doğdu ve annesi Maria Christina'nın naipliğinde hemen kral ilan edildi. Annesinin naipliği döneminde, İspanya son sömürgeleri olan Küba, Porto Riko ve Filipinler'i de kaybetti. 1902'de 16 yaşında tüm krallık yetkilerini devraldı. Siyasi otoritesinden büyük ölçüde yararlandı. Seçim sonuçlarını dikkate almaksızın Muhafazakarları ve Liberalleri dönüşümlü olarak hükümete getirme politikasını sürdürdü. Ama bu hükümet değişikliklerini sağlayabilmek için siyasete daha çok müdahale etmek zorunda kaldı. 1902 - 1923 arasında İspanya'da 33 hükümet değişikliği oldu. Bunun sonucunda parlamenter sistem ve Alfonso giderek saygınlıklarını yitirdi. 31 Mayıs 1906'daki düğününde kendisine ve gelin Victoria Eugenia'ya karşı suikast girişiminde bulunuldu.Bunu bir dizi benzer girişim izledi.

Antonio Maura hükümetinin 1909'daki başarısızlığından sonra, Alfonso'nun durumu daha da sarsıldı. I. Dünya Savaşı sırasında titizlikle koruduğu tarafsızlık politikasıyla pek çok çevrenin takdirini kazandı. Ama, savaş sonrası dönemde yönetimdeki ağırlığını artırmaya başladı. Hatta parlamentodan kurtulmanın yollarını aradı. Parlamentoya danışmadan 1921'de Fas Savaşı'na girdi ve bu müdahalesi son derece olumsuz sonuçlar doğurdu. Kurulan soruşturma komisyonu, tüm suçun ona ait olduğuna karar verdi. Ama, raporun açıklanmasına kısa bir süre kala yapılan askeri darbe, onu bu aşağılayıcı durumdan kurtardı.

Alfonso tahttan indirilmesinden sonra parlamenter sisteme son verilmesine yardımcı olarak ve Primo de Rivera diktatörlüğünü destekleyerek İspanya'da krallığı tehlikeye attı. Primo de Rivera Ocak 1930'da iktidardan düşünce, General Damaso Berenguer başkanlığındaki bir geçici hükümet kralı kurtarmak için göreve çağrıldı. Alfonso, anayasal rejimi seçimler yapılmaksızın geri getirmek için çeşitli yollara başvurdu. Sonunda Nisan 1931'de belediye seçimlerinin yapılmasını kabul etti. Seçim sonuçları en azından önemli kentlerde, Cumhuriyetçi partilere büyük bir kayma olduğunu gösterdi. Cumhuriyetçiler kralın tahttan çekilmesini istediler. Ordunun desteğini de yitiren Alfonso tahttan çekilmeyi reddetmekle birlikte 14 Nisan 1931'de İspanya'dan ayrımak zorunda kaldı. 1932'de malvarlığına da el kondu. Önce Fransa'ya, ardında İtalya'ya geçti ve orada öldü. General Francisco Franco yeniden İspanyol vatandaşlığına almasına ve el konan mülklerini geri vermesine karşın bir daha İspanya'ya geri dönmedi.

Resmî unvanlar
Önce gelen:
XII. Alfonso
İspanya Kralı
1886 - 1931
Sonra gelen:
Niceto Alcalá-Zamora
(İspanya Cumhurbaşkanı)