Burjuvazi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Burjuva; köylü, işçi ya da soylu sınıfına dahil olmayıp, sosyal statüsünü ve gücünü, eğitiminden, işveren konumundan ve zenginliğinden alan kentli kişi.[1] Bu kimselerin oluşturduğu sosyal sınıfa burjuvazi denir. Bu kavram Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından yazılan Komünist Manifesto'da "kapitalist orta sınıf"[Not 1] anlamında kullanılmıştır. Zaman zaman eleştirel olarak "materyalist veya basmakalıp uygulamalara sadık" anlamında kullanılır.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Burjuva sözcüğü Türkçeye 19. yüzyılda Fransızcadan geçmiştir.[2] Türk Dil Kurumu burjuvaya karşılık olarak kentsoylu sözcüğünü önermiştir.[3]

Burjuva kelimesinin kökeni Latince burgus (kale burcu) sözcüğüne dayanır.[1] Orta Çağ Avrupa'sında kentler surlarla çevrilirdi. Köylüler çoğunlukla surların dışındaki çiftliklerde yaşarlardı. Burjuvalar ise surların içindeki kentte yaşarlardı. Eski Fransızca "burgeois" sözcüğü "şehirde yaşayan" anlamına gelir.[4] Sözcük Fransızcada 1560'larda orta sınıf anlamında kullanılmaya başlanmıştır.[4] Komünizmde "kapitalist" anlamında kullanılması ise 1883'de ortaya çıkmıştır.[4]

Marksizm'de[değiştir | kaynağı değiştir]

Marksist terminolojide burjuvazi, kapitalist sistemde üretim araçlarına sahip olup, emekçilerin artı-değerine el koyan sınıf olarak kullanılır.

İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimi'nin ardından, burjuvalarla, işçi ve köylü sınıfı çatışmaya başlamıştır. Bunda makinaların ve fabrikaların artması, önemli rol oynamıştır. Burjuva ile işçi ve köylü sınıfı arasındaki mücadelenin nedenleri, hak ve inisiyatifler ile yönetimde söz sahibi olma iddialarıdır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "bourgeois." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  2. ^ "burjuva." Nişanyan Sözlük. Erişim: 17 Mayıs 2013.
  3. ^ "burjuva." İktisat Terimleri Sözlüğü, 2004, Türk Dil Kurumu. Erişim: 17 Mayıs 2013.
  4. ^ a b c "bourgeois." Online Etymology Dictionary. Erişim: 17 Mayıs 2013.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Batılı dillerde orta sınıf kavramı, işçi sınıfı ile üst sınıf arasındaki grubu tanımlar ve eğitimli profesyonelleri de kapsar.