Sovyetler Birliği-Türkiye ilişkileri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye-SSCB ilişkileri sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Sovyetler Birliği–Türkiye ilişkileri
Haritada gösterilen yerlerde Turkey ve Soviet Union

Türkiye

Sovyetler Birliği

Sovyetler Birliği-Türkiye ilişkileri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ile Türkiye Cumhurieti arasındaki diplomatik ilişkilerdi.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Osmanlı kartpostalında İstanbul'un Sarıyer ilçesinde Boğaz kıyısında bulunan Rusya Büyükelçiliği. (1923 yılından itibaren konsolosluk)

Türk Kurtuluş Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

1917'deki Ekim Devrimi sonrasında kurulan Sovyetler Birliği dünyadaki tüm komünist ayaklanmalara destek vermiş, bununla birlikte sömürgeci ve emperyalist müdahalelere karşı da mücadele etmiştir. Ekim Devrimi'nin ardından Sovyetlerde Rus İç Savaşı (1918-1922) sürerken aynı yıllarda Anadolu'da Türk Kurtuluş Savaşı (1919-1922) devam etmekteydi. Bu dönemde yeni kurulan Sovyetler, batılı devletler ile savaşan Türkiye heyeti ile diplomatik ilişkiler geliştirdi ve Türkiye'ye para, silah ve mühimmat yardımı gönderdi.

Ticaret ve iş birliği antlaşmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Moskova Antlaşması ile iki ülke arasında dostça ilişkiler kuruldu; Türkiye Batum'u Gürcistan'a bıraktı, Kars Oblastı Türkiye'de kaldı, Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan Özerk Oblastı oluşturuldu.

Toprak anlaşmazlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye, II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar tarafsızlığını korudu. Sovyet hükûmeti tarafından Türk hükûmetine, Rus nakliye gemilerinin Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan Türk Boğazları'ndan serbestçe geçebilmesi için baskı yapılmaya başlandı. Türk hükûmetinin, Sovyetler Birliği'nin taleplerini reddetmesi, bölgedeki tansiyonu arttırarak krizi bir güç gösterisine dönüştürdü. Bu olay, daha sonra Truman Doktrini'nin ortaya çıkmasına belirleyici bir faktör olarak hizmet etti.[1] Bu kriz Türkiye'nin yüzünü tamamen Batı'ya, yani Amerika Birleşik Devletleri ve NATO'ya döndürmesine neden oldu.

Türkiye'nin NATO üyeliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye, 1952'de NATO'ya üye oldu ve Kore Savaşı ve Soğuk Savaş'ta Sovyetler Birliği ile farklı cephelerde yer aldı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]