İran dinî lideri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İran dinî lideri
ولی فقیه ایران
Emblem of Iran.svg
Görevdeki
Ali Hamaney

4 Haziran 1989'dan beri
Resmi ikamet Beyt-i Rehberi, Tahran
Görev süresi Hayat boyu[1]
Açılışı yapan Ruhullah Humeyni
Oluşum 3 Aralık 1979
Websitesi Dinî Lider Ofisi

İran dinî lideri (Farsça: ولی فقیه ایران, veli-yi fakih-i İran,[2]) veya Devrim lideri, (Farsça: رهبر انقلاب, rehber-i inkılâp,[3]), İran İslam Cumhuriyeti'nin en yüksek siyasi ve dini makamıdır. İslami Hukukçular Vesayet kavramı çerçevesinde anayasa tarafından kuruldu.[4] "Yüce" Lider sıfatı (Farsça: ولی فقیه, veli-yi fakih) sıklıkla saygı işareti olarak kullanılır; Ancak, bu terminoloji İran anayasasında bulunmamakta, sadece "Lider" (Rehber; رهبر) olarak anılır. Dini Lider seçildikten sonra Uzmanlar Meclisi tarafından denetlenir.

Görev ve Yetkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

İran Anayasası'nın 110. maddesi uyarınca, görev ve yetkileri şunlardır:

  • Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi ile görüştükten sonra İran İslam Cumhuriyeti'nin genel politikalarını düzenlemek.
  • Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi aracılığıyla, geleneksel yöntemlerle çözülemeyen sorunları çözmek.
  • Sistemlerin genel politikalara uygun yürütülmesini denetlemek.
  • Ulusal referandumlar için kararnameler çıkarmak.
  • Yüksek devlet görevlilerini azletmek ve istifasını kabul etmek.
  • İran İslam Cumhuriyeti radyo ve televizyon ağı başkanını atamak.
  • Silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak:
    • Savaş ve barış ilan etmek.
    • Silahlı kuvvetleri seferber etmek.
    • Silahlı kuvvetlerin yapısındaki farklılıklardan kaynaklanan sorunlara çözüm bulmak.

Dinî liderler[değiştir | kaynağı değiştir]

Görev Süresi Resim İsim
Türkçe · Farsça · İmza
Hayatı Doğum Yeri Siyasi Bağlantı Notlar
1 3 Aralık 1979
– 3 Haziran 1989
(70082997432000000009 yıl, 182 gün)
Portrait of Ruhollah Khomeini By Mohammad Sayyad.jpg Büyük Ayetullah
Seyyid
Ruhullah Humeyni
سیدروح‌الله خمینی
Ruhollah Khomeini signature.png
22 Eylül 1902(1902-09-22) – 3 Haziran 1989 (86 yaşında) Humeyn, Markazi Bağımsız 1979 İran İslam Devrimi'nin lideri ve İran İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu
2 4 Haziran 1989
– günümüz
(700889328960000000028 yıl, 112 gün)
Ali Khamenei crop.jpg Büyük Ayetullah
Seyyid
Ali Hamaney
سیدعلی خامنه‌ای
Khamenei signature.png
19 Nisan 1939 (1939-04-19) (78 yaşında)[5] Meşhed, Razavi Horasan Savaşçı Ruhbanlar Derneği Humeyni'nin ölümüne kadar 1981-1989 yılları arasında İran cumhurbaşkanı

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]