Aryan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Aryan, Vedik Dönem’inde Hindistan’ın Āryāvarta olarak adlandırılan bölgesine yerleşmiş, antik Hint-Avrupa dil ailesi’ne dahil diller konuşan etnik grubu ve bu bölgeyi tanımlamak için günümüzde kullanılan bir ifadedir. Bu topluluklar yüzyıllarca bölge toplumları üzerinde aristokratik bir sınıf olarak hüküm sürmüşlerdir. Etnik olarak yakın topluluklardan olan antik İran halkları, Avesta’da kendilerini tanımlamak için bu etnik tanımı kullandılar. Günümüzde İran adının Aryan sözcüğünden türediği ileri sürülür.

Aryan Sanskritçe "asil" veya "onurlu" anlamındaki "Ārya" kelimesinden türetilmiş bir sözcüktür.[1][2] Avesta dilindeki benzeri "Airya"dır ve Eski Pers dilindeki karşılığı "Ariya"dır. Büyük oranda Proto-Hindu-İranlıların etnik olarak kendilerini tanımlama amacıyla kullanılmak üzere var olmuştur. Avesta, büyük ölçüde Pers, Hint halklarının temel kutsal kitapları ki bu kitap Zerdüştlüğü anlatan yegane eser niteliğindedir.

19. yüzyılda, Hint-İranlılar, Hint-Avrupa dillerini konuştukları bilinen en eski insanlardı. Aryan kelimesi sadece Hint-İranlıları ifade etmek için değil aynı zamanda Hint-Avrupa dil ailesinden olan dilleri konuşanları da ifade edecek şekilde kullanılmaya başlandı. Ancak bugün için Aryan tanımlamasının o çağlarda bile ırksal değil, dini, kültürel ve dille ilgili bir tanımlama olduğunu kabul edilmektedir. Aryan ya da Ari ifadesi Hint-Avrupalılar yerinde daha çok ırkçı kesimler tarafından tercih edilen bir anlatımdır.[3]

Aryen halkının çoğu; Caynizm,Budist ve Hinduizm'e mensuptur."Aryen" kelimesi, önce Sanskritçedeki "Arya", ardından da Fransızcadaki "Arienne"den geçti. Sanskritçe ve öbür Hint dillerini konuşurlar. Hindistan ve çevresinde yaşarlar. Orta Asya-Hindistan kökenlidir. Ana vatanları Kuzey Pakistan'dır.[kaynak belirtilmeli]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ <Dictionary.com http://dictionary.reference.com/browse/aryan.
  2. ^ Sanskritçe terim için, Monier-Williams şu açıklamayı yapıyor: "saygı duyulan veya onurlu insan, Âryâvarta'da ikamet eden kişi; bu ülkenin dinine bağlı bir insan; Orta Asya'dan Âryâvarta'ya göç eden ırkın adı; çok takdir gören kişi; sahip; Âryan, Âryan insanlarının tercih ettiği; bir Âryan gibi davranan, değerli, onurlu, saygı duyulan, asil; iyi bir aileden gelen; mükemmel; akıllı; uygun"
  3. ^ Ulaş Töre Sivrioğlu Aryan Teorisi ve Türk Tarih Tezi sh. 3, 4

Başvuru kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Paul Thieme, Der Fremdling im Rigveda. Eine Studie über die Bedeutung der Worte ari, arya, aryaman und aarya, Leipzig (1938).
  • Vyacheslav V. Ivanov and Thomas Gamkrelidze, The Early History of Indo-­European Languages, Scientific American, vol. 262, N3, 110­116, March, 1990
  • A. Kammenhuber, "Aryans in the Near East," Haidelberg, 1968
  • Vyacheslav V. Ivanov and Thomas Gamkrelidze, The Early History of Indo-­European Languages, Scientific American, vol. 262, N3, 110­116, March, 1990
  • A. Kammenhuber, "Aryans in the Near East," Haidelberg, 1968
  • Arvidsson, Stefan (2006), Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science, translated by Sonia Wichmann, Chicago and London: The University of Chicago Press.
  • Poliakov, Leon (1974). The Aryan Myth: A History of Racist and Nationalistic Ideas In Europe. Translation of Le mythe aryen, 1971.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]