İran Anayasası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
İran Anayasası
Emblem of Iran.svg
Özgün ad قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
Oluşturulma 24 Ekim 1979
Onaylanma 3 Aralık 1979
Konum Uzmanlar Meclisi
Yazar(lar) Uzmanlar Meclisi Üyeleri

İran Anayasası (Farsça: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران, "Kanun-i Esasi Cumhuriye İslami İran"), 3 Aralık 1979'da referandumla kabul edildi[1][2] ve 1906 İran Anayasası'nın yerine yürürlüğe girdi.[3] 28 Temmuz 1989'da değiştirildi.[4] Anayasaya teokratik ve demokratik unsurlardan oluşan melez bir yapıya sahip deniliyor. Birinci ve ikinci maddeler İran'ın teokratik temelini belirler, altıncı madde cumhurbaşkanlığı ve parlamento için popüler seçimleri zorunlu kılıyor.[5] Bununla birlikte, tüm demokratik usuller ve haklar, Anayasa Koruma Konseyi'ne ve sekizinci bölümde yetkileri açıklanan Dini Lider'e bağlıdır.[6]

1989 değişikliği[değiştir | kaynağı değiştir]

24 Nisan 1989'da Ruhullah Humeyni, Anayasayı Değiştirme Meclisi'ni düzenleyen bir kararname yayınladı. Anayasada 5. 107. 109. ve 111. maddelerde değişikliğe gitmiş ve dini liderin merci-i taklid olma veya genel beğeniyle seçilmesi gereğini ortadan kaldırmıştır.[7] İslami Şûra Meclisi ile Anayasa Koruma Konseyi arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek için Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi'ni kalıcı hale getirdi ve başbakanlığı kaldırdı. Değişiklikler, 28 Temmuz 1989'da referandum ile onaylandı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mahmood T. Davari (1 October 2004). The Political Thought of Ayatollah Murtaza Mutahhari: An Iranian Theoretician of the Islamic State. Routledge. s. 138. ISBN 978-1-134-29488-6. 
  2. ^ Eur (31 October 2002). The Middle East and North Africa 2003. Psychology Press. s. 414. ISBN 978-1-85743-132-2. 
  3. ^ Constitutional Background Hauser Global Law School Program
  4. ^ Constitutional Background
  5. ^ Francis Fukuyama (28 July 2009). "Francis Fukuyama: Iranian constitution democratic at heart - WSJ". WSJ. 27 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "A Detailed Analysis of Iran's Constitution - World Policy Institute". worldpolicy.org. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Moin, Baqer, Khomeini, (2001), s. 293