Orhan Kemal
| Orhan Kemal | |
|---|---|
 |
|
| Mahlas | Bacaksız Orhan Orhan Kemal |
| Doğum | Mehmet Raşit Öğütçü 15 Eylül 1914 Adana, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 2 Haziran 1970 (55 yaşında) Sofya, Bulgaristan |
| Milliyet |  Türk |
| Meslek | Romancı, oyun ve öykü yazarı |
| Dönem | 1949 - 1970 |
| Akım | Toplumcu Gerçekçilik |
| İlk eseri | Baba Evi (roman) Ekmek Kavgası (öykü) |
| Önemli ödülleri | Türk Dil Kurumu Ödülü Sait Faik Hikaye Armağanı |
|
www.orhankemal.org |
|
Orhan Kemal (asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü) (d. 15 Eylül 1914 - ö. 2 Haziran 1970), toplumcu gerçekçi, Türk romancısı ve oyun yazarıdır.
Konu başlıkları |
Yaşamı [değiştir]
Orhan Kemal, milletvekili ve bakanlık yapmış Abdülkadir Kemali Bey ile ortaokul mezunu aydın bir kadın olan Azime Hanım'ın oğludur. 15 Eylül 1914'te Adana'nın Ceyhan ilçesinde dünyaya geldi. Babası siyasal nedenlerle 1931'de Suriye'ye kaçınca, orta öğrenimini yarıda bıraktı ve Suriye'de bulaşıkçılık ve matbaa işçiliği yaptı. Bir yıl sonra tek başına Türkiye'ye dönerek Adana'da çırçır fabrikalarında işçilik ve kâtiplik yaptı. Bu yıllardaki birikimleri, ilerde romanlarına hayat vermiştir. 1937'de çırçır fabrikasında (Milli Mensucat) bir işçi olan Nuriye ile evlendi. Bir yıl sonra ilk çocuğu Yıldız doğdu.
1938'de Niğde'de askerliğini yaparken "Maksim Gorki ve Nazım Hikmet kitapları okumak", "yabancı rejimler lehinde propaganda ve isyana muharrik" suçundan 5 yıl hapis cezasına mahkûm edildi. 1940'ta, Bursa Cezaevi'nde tanıştığı Nazım Hikmet'in toplumcu görüşlerinden etkilendi; kendisinden Fransızca, felsefe ve siyaset dersleri aldı. Orhan Kemal'i şiir yerine roman ve öykü yazmaya teşvik eden de Nazım Hikmet oldu.
İlk öykülerini Bacaksız Orhan takma adıyla yayımladı. İlk kez 1943'te İkdam Gazetesi'nde "Asma Çubuğu" öyküsünde Orhan Kemal adını kullandı.
1943'te tahliye olunca Adana'ya döndü. Amelelik ve hamallık gibi işlerde çalıştı. 1944'te doğan oğluna Nazım adını verdi. 1949'da üçüncü çocuğu Kemali'nin doğumundan sonra, 1950'de ailesiyle İstanbul'a yerleşti ve ölümüne kadar kitap ve makale yazarak geçindi. 1957'de dördüncü çocuğu Işık doğdu.
1958'de Sait Faik Hikaye Armağanı'nı Kardeş Payı adlı öyküsü ile aldı.
1966'da "hücre çalışması ve komünizm propagandası" yaptıkları gerekçesi ile iki arkadaşı ile birlikte tutuklandı. "Suç teşkil eden bir cihet bulunmadığı" yolundaki bilirkişi raporu üzerine bir ay sonra serbest bırakıldı.
1967'de 72. Koğuş oyunu ile Ankara Sanatseverler Derneği tarafından en iyi oyun yazarı seçildi. 1969'da Türk Dil Kurumu Ödülü'nü ve Sait Faik Hikaye Armağanı'nı Önce Ekmek adlı kitabı ile aldı.
Bulgar Yazarlar Birliği'nin çağrısı üzerine gittiği Sofya'da, tedavi görmekte olduğu hastanede 2 Haziran 1970'te öldü.
Anısını yaşatmak için İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, Cihangir semtinde Orhan Kemal Müzesi açıldı.1972'den bu yana adına bir roman yarışması (Orhan Kemal Roman Armağanı) düzenlenmektedir.
Eserleri [değiştir]
Orhan Kemal, yoksul kesimin, işçilerin, öğrencilerin, "kerhanedeki adamın" yaşamını anlatan öykü ve romanlar yazmış ve insan-toplum ilişkilerini gerçekçi bir dille yansıtmıştır. 27 roman, 19'u öykü kitabı ile anı, inceleme, oyun, röportaj türünde kitaplar bırakmıştır.
Öyküleri [değiştir]
|
|
Öykülerinden yapılan derlemeler Bilgi Yayınevi’nce beş cilt olarak yayınlandı:
|
|
Romanları [değiştir]
|
|
Oyun [değiştir]
İspinozlar (1965), 72. Koğuş (1967 )
Anı [değiştir]
Nazım Hikmet’le Üç buçuk Yıl (1965)
İnceleme [değiştir]
Senaryo Tekniği ve Senaryoculuğumuzla İlgili Notlar (1963)
Röportaj [değiştir]
İstanbul’dan Çizgiler (ö.s.) 1971
Ayrıca bakınız [değiştir]
Dış bağlantılar [değiştir]
- Orhan Kemal Müzesi Resmi internet sitesi
- Çimen Günay-Erkol, Post-imperial crises and liminal masculinity in Orhan Kemal’s My Father’s House–The Idle Years. Journal of European Studies September 2012 vol. 42 no. 3 245-260
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||
|
|||||||||||
