Ankara Sanat Tiyatrosu
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ankara Sanat Tiyatrosu (AST), 1963 yılında, Ankara'da (İstanbul'daki Arena Tiyatrosu'nun bir devamı olarak) Asaf Çiyiltepe yönetiminde kurulmuş sanat tiyatrosudur.
Ankara Sanat Tiyatrosu, kendi dönemi içinde, ödenekli ve ticari tiyatrolara karşı, ilerici gençlik ve deneme tiyatrolarının niteliksel birikimi olmuştur. Repertuar tiyatrosuna ve takım oyunculuğuna dayanan, öncü bir sanat tiyatrosu olarak Ankara Sanat Tiyatrosu, çoğunlukla çağdaş dünya klasiklerine (Örneğin, Samuel Beckett, Brendan Behan, Armand Salacrou, Max Frisch, August Strindberg) yer verirken, özellikle bir 'Brecht – Gorki tiyatrosu' kimliği kazanmış; bu arada, çağdaş ulusal Türk Tiyatrosuna da büyük önem verdiği gibi, (Örneğin, Nazım Hikmet, Orhan Kemal, Cahit Atay, Turgut Özakman) yeni Türk oyun yazarları kuşağının yetişmesine de büyük katkı sağlamıştır. (Sermet Çağan, İsmet Küntay, Güner Sümer, Bilgesu Erenus, Vasıf Öngören, Oktay Arayıcı) Ankara Sanat Tiyatrosu'nda Asaf Çiyiltepe, Güner Sümer, Genco Erkal, Ergin Orbey, Çetin Öner, Rutkay Aziz ve Yılmaz Onay gibi yönetmenlerin yanında, Osman Şengezer ve Yücel Tanyeri gibi sahne tasarımcıları ile Timur Selçuk gibi besteciler yer almışlardır. Ankara Sanat Tiyatrosu’nun ilk yöneticisi Asaf Çiyiltepe, daha sonraki başlıca yöneticileri ise, Sümer ve Aziz'dir.
Güner Sümer'in yönetimi sırasında sanatçıların greve gitmeleri ve görüş ayrılıkları yüzünden, tiyatro bir bunalım dönemi geçirmiş; 1972 yılında da Yılmaz Onay'ın yönettiği Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti oyunu nedeniyle, sıkıyönetim tarafından kapatılmış; 'Ankara Tiyatrosu' adıyla ve gezici etkinliklerle varlığını sürdürmeye çalışmış, 1974 yılında yeniden Ankara Sanat Tiyatrosu adını almıştır.
Ankara'da dört kez oynanan Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti oyunu, beşinci kez Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencilerine oynanırken, Ankara Sıkıyönetim Kumandanlığı'nın 4 Nisan 1972 tarihli bildirimi ile yasaklandı. Bildirimde şöyle denilmekteydi:
| “ | "AST'ın oynadığı oyunlar bugüne kadar tetkik edilmiş, özellikle Nafile Dünya ve Hitler Rejimi sebebiyle kasıtlı ve maksatlı olduğu açıkça belirmiş olduğundan topluluğun faaliyeti sakıncalı mütalaa edilerek süresiz olarak kapatılmıştır." | ” |
-Ankara Sıkıyönetim Kumandanlığı 6134/14267 sayılı ve 4 Nisan 1972 tarihli bildirimi.
Devrimci Tiyatro anlayışına ve izleyiciyle bütünleşme çabasına yönelik tiyatroyu sürdüren Ankara Sanat Tiyatrosu, bu kez Ana oyunu dolayısıyla yine sıkıyönetim tarafından yasaklamaya uğramış, oyuncular mahkemeye verilmiş, tiyatro binası kapatılmıştır. Çağdaş sanat tiyatrosu kimliğini devrimci ulusal tiyatro kimliği ile birleştirmiş olan Ankara Sanat Tiyatrosu, 1960'lar sonrası çağdaş Türk tiyatrosuna kendine özgü damgasını vurmuştur. 1973 yılından beri AST'ın Genel Sanat Yönetmenliğini Rutkay Aziz yapmaktadır.
Ankara Sanat Tiyatrosu, son dönemlerde çizgisinden ödün vermeden değişen hayat şartlarına rağmen Ankara'nın ve Türkiye'nin sesi olma özelliğini başarıyla ve gururla devam ettirmektedir. Bütün oyuncuları ve kursiyerleriyle AST, bir aile gibidir. Oyunları her zaman büyük bir başarıya ulaşmıştır. 300'e yakın koltukları her zaman dolmaktadır. Büyük oyunları ve çocuk oyunlarına mükemmel olarak hazırlanılmıştır. Oyuncular çok yeteneklidir. İçlerinden daha bir çoğu 20'li yaşlardadır ve umut vaadedmektedirler.
[değiştir] Bugüne kadar sergilediği oyunlar
- 1963-1964 Dönemi
- Godot'yu Beklerken, Samuel Beckett, Yöneten: Asaf Çiyiltepe
- Gizli Ordu, Brandan Behan, Yöneten: Güner Sümer
- Ölü Canlar, Nikolai Gogol, Yöneten Asaf Çiyiltepe
- Mezarsız Ölüler, Jean-Paul Sartre, Yöneten: Güner Sümer
- 1964-1965 Dönemi
- Yosma, Ruzante, Yöneten: Güner Sümer
- Sultan Gelin, Cahit Atay, Yöneten: Asaf Çiyiltepe
- Cehennem Dansı, August Strindberg, Yöneten: Semih Sergen
- Ayak Bacak Fabrikası, Sermet Çağan, Yöneten: Güner Sümer
- 1965-1966 Dönemi
- Bozuk Düzen, Güner Sümer, Yöneten: Güner Sümer)
- Saf Adam Ve Kundakçılar, Max Frisch, Yöneten: Oben Güney
- Bir Delinin Hatıra Defteri, Nikolai Gogol, Yöneten: Genco Erkal
- Arturo-Vi'nin Önlenebilir Yükşelişi, Bertolt Brecht, Yöneten: Asaf Çiyiltepe
- Keloğlan, Birkan Özdemir, Yöneten: Birkan Özdemir
- Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Yöneten: Güner Sümer
- 1966-1967 Dönemi
- Pazar Gezintisi, George Mitchele, Yöneten: Genco Erkal
- 72.Koğuş, Orhan Kemal, Asaf Çiyiltepe
- Durdurun Dünyayı İnecek Var, Anthony Newley’den oyunlaştıran Leslie Bricusse, Yönetenler: Genco Erkal-Birkan Özdemir
- Alis Harikalar Diyarında, Lewis Carroll’dan oyunlaştıran Birkan Özdemir, Yöneten: Birkan Özdemir
- Küçük Burjuvalar, Maksim Gorki, Yöneten: Güner Sümer
- Zenginin Maceraları, Tunca Yönder-Birkan Özdemir, Yöneten: Birkan Özdemir
- 1967-1968 Dönemi
- Müfettiş, Nikolai Gogol, Yöneten: Melih Cevdet Anday
- Sarıpınar 1914, Reşat Nuri Güntekin’den oyunlaştıran Turgut Özakman, Yöneten: Ergin Orbey
- Mayın, Fikret Otyam, Yöneten: Ayberk Çölok
- Durand Bulvarı, Armand Salcrou, Yöneten: Güner Sümer
- Otlak, Erol Aksoy, Yöneten: Ergin Orbey
- Küçük Prens, Antoine de Saint-Exupéry’den oyunlaştıran Ayberk Çölok, Yöneten: Ayberk Çölok
- 1968-1969 Dönemi
- Victor Ya Da Çocukların İktidarı , Roger Vitrac, Yöneten Güner Sümer
- Heykel, Lady Augusta Gregory, Yöneten: Ergin Orbey
- Allı İle Güllü, Marcel Ayme’den oyunlaştıran Helene Hilly, Yöneten: Üstün Kırdar
- Eskici Dükkanı, Orhan Kemal, Yöneten: Güner Sümer
- Simavnalı Şeyh Bedreddin, Orhan Asena, Yöneten: Ergin Orbey
- 1969-1970 Dönemi
- Sınırdaki Ev, Slawomir Mrozek, Yöneten: Güner Sümer
- Linç, Kerim Korcan, Yöneten: Ergin Orbey
- 1970-1971 Dönemi
- Tozlu Çizmeler, İsmet Küntay, Yöneten: Mehmet Keskinoğlu
- Nafile Dünya, Oktay Arayıcı, Yönetenler: Ergin Orbey-Mehmet Keskinoğlu
- Birinci Kurtuluştan, Ergin Orbey, Yöneten: Ergin Orbey
- Hamdi, Mehmet Keskinoğlu, Yöneten: Mehmet Keskinoğlu
- Sait Hopsait, Aziz Nesin, Erkan Yücel
- 1971-1972 Dönemi
- Hitler Rejiminin Korku Ve Sefaleti, Bertolt Brecht, Yöneten: Yılmaz Onay
- 1972-1973 Dönemi
- Evler Evler, İsmet Küntay, Yöneten: Çetin Öner
- 403.Kilometre, İsmet Küntay, Yöneten: Rutkay Aziz
- El Kapısı, Bilgesu Erenus, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1973-1974 Dönemi
- Carrar Ana’nın Silahları, Bertolt Brecht, Yönetenler: Yaşar Akın-Erdal Gülver
- Hitler Rejiminin Korku Ve Sefaleti, Bertolt Brecht, Yöneten: Yılmaz Onay
- 1974-1975 Dönemi
- Ana, Maksim Gorki, Yöneten: Rutkay Aziz
- Dimitrof, Hedda Zinner, Rana Cabbar
- 1975-1976 Dönemi
- Nereye Payidar, Bilgesu Erenus, Yöneten: Rutkay Aziz
- Aladağlı Mıho, Ömer Polat, Yöneten: Erol Demiröz
- Bir Şeftali Bin Şeftali, Samed Behrengi, Yöneten: Salih Kalyon
- 1976-1977 Dönemi
- 804 İşçi, Ömer Polat, Yöneten: Rana Cabbar
- 1871 Komün Günleri, Bertolt Brecht, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1977-1978 Dönemi
- Zengin Mutfağı, Vasıf Öngören, Yöneten: Rutkay Aziz
- Sakıncalı Piyade, Uğur Mumcu, Yöneten: Rutkay Aziz
- Akıllı Hayvanlar, Ahmet Tümel, Yöneten: Erol Demiröz
- 1978-1979 Dönemi
- Tak-Tik, Bertolt Brecht, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1979-1980 Dönemi
- Oyun Nasıl Oynanmalı, Vasıf Öngören, Yöneten: Rutkay Aziz
- Ferhat ile Şirin, Nazım Hikmet, Yönetenler: Suat Ülhan-Altan Erkekli-Füsun Oruç-Serap Eyüboğlu-Ahmet Çakaloz-Halil Doğan
- Kafatası, Nazım Hikmet, Yöneten: Metin Balay
- 1980-1981 Dönemi
- Hikaye-i Mahmud Bedreddin, Mehmet Akan, Yöneten: Mehmet Akan
- Sınırda, Muzaffer İzgü, Yöneten: Rutkay Aziz
- Duvar, Muzaffer İzgü, Yöneten: Yılmaz Onay
- İyi Bir Yurttaş Aranıyor, Ataol Behramoğlu, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1981-1982 Dönemi
- Rumuz Goncagül, Oktay Arayıcı, Yöneten: Rutkay Aziz
- Sihirli Giysi, Hans Christian Andersen’den uyarlayan Adem Atar, Yöneten: Yaşar Akın
- Küçük Adam N’oldu Sana, Hans Fallada’dan uyarlayan Yılmaz Onay, Yöneten: Yılmaz Onay
- Yaşasın Edebiyat, Sait Faik Abasıyanık – Orhan Veli, Yöneten: Kerim Afşar
- 1982-1983 Dönemi
- Resimli Osmanlı Tarihi, Turgut Özakman, Yöneten: Mehmet Akan
- Rüyadaki Oyuncaklar, Metin Coşkun, Yöneten: Metin Coşkun
- Yaz Misafirleri, Maksim Gorki, Yöneten: Rutkay Aziz
- Ayının Fendi Avcıyı Yendi, Muharrem Buhara, Yöneten: Yaşar Akın
- 1983-1984 Dönemi
- Güneyli Bayan, Bilgesu Erenus, Yöneten: Rutkay Aziz
- Galile’nin Yaşamı, Bertolt Brecht, Yöneten: Rutkay Aziz
- Taziye, Murathan Mungan, Yöneten: Nurhan Karadağ
- Mızıkçı, Ahmet Önel, Yöneten: Ali Meriç
- 1984-1985 Dönemi
- Misafir, Bilgesu Erenus, Yöneten: Mehmet Akan
- Bir Şehnaz Oyun, Turgut Özakman, Yöneten: Ergin Orbey
- Bir Ceza Avukatının Anıları, Faruk Erem’den oyunlaştıran Çetin Öner, Yöneten: Rutkay Aziz
- Cesur Aslan Ve Sevgi, Yaşar Akın-Ayşe Özçürümez, Yöneten: Yaşar Akın
- 1985-1986 Dönemi
- Rumuz Goncagül, Oktay Arayıcı, Yöneten: Rutkay Aziz
- Nafile Dünya, Oktay Arayıcı, Yöneten: Erol Demiröz
- Savaş Oyunu, Sermet Çağan, Yöneten: Cezmi Baskın
- Bir Halk Düşmanı, Henrik İbsen, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1986-1987 Dönemi
- Zengin Mutfağı, Vasıf Öngören, Yöneten: Rutkay Aziz
- Bu Zamlar Bana Karşı, Yılmaz Onay, Yöneten: Yılmaz Onay
- Özgürlügün Bedeli, Emmanuel Robles, Yönetenler: Altan Gördüm - Cezmi Baskın
- 1987/1988 Dönemi
- Silahşörün Gölgesi, Sean O'Casey, Yöneten: Rutkay Aziz
- Sonuncular, Maksim Gorki, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1988-1989 Dönemi
- Sacco ile Vanzetti, Howard Fast, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1989-1990 Dönemi
- Pırtlatan Bal, Aziz Nesin, Yöneten: Yaşar Akın
- Yusuf ile Menofis, Nazım Hikmet, Yöneten: Yılmaz Onay
- Mefisto, Klaus Mann’dan oyunlaştıran Arıane Mnouchkine, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1990-1991 Dönemi
- Ayak Takımı Arasında, Maksim Gorki, Yöneten: Kazım Akşar
- 1991-1992 Dönemi
- Yolcu, Nazım Hikmet, Yöneten: Rutkay Aziz
- Salpa, Yılmaz Güney’den oyunlaştıran Metin Balay, Yöneten: Metin Balay
- 1992-1993 Dönemi
- Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal, Yöneten: Rutkay Aziz
- Sakıncalı Piyade, Uğur Mumcu, Yönetenler: Rutkay Aziz-Metin Balay
- 1993-1994 Dönemi
- 403.Kilometre, İsmet Küntay, Yöneten: Altan Gördüm
- Ay,Carmela!, Jose Sanches Sinisterra, Yöneten: Rutkay Aziz
- Bir Halk Düşmanı, Henrik İbsen, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1994/1995 Dönemi
- Pazar Keyfi, George Mitchelle’in ‘’Pazar Gezisi’’ oyunundan uyarlayan Rutkay Aziz, Yöneten: Rutkay Aziz
- Jan Dark Davası, Bertolt Brecht, Yöneten: Rutkay Aziz
- Rüzgarla Yarışan Tay, Dersu Yavuz Altun, Yöneten: Dersu Yavuz Altun
- Bir Ceza Avukatının Anıları, Faruk Erem, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1995-1996 Dönemi
- Kardeş Sofrası, Yeşim Dorman, Yöneten: Rutkay Aziz
- İnadına Yaşamak, Metin Balay, Yöneten: Metin Balay
- 1996-1997 Dönemi
- Otobüs, Stanislav Stratiev, Yöneten: İskender Altın
- Bülbülün Şarkısı, Dersu Yavuz Altun, Yöneten: Dersu Yavuz Altun **Benim Güzel Pabuçlarım Dersu Yavuz Altun, Yöneten: Dersu Yavuz Altun
- 1997-1998 Dönemi
- Akrep, Eşber Yağmurdereli, Yöneten: Rutkay Aziz
- Küçük Karabalık, Samed Behrengi, Yöneten: Nil Banu Engindeniz
- Elmadaki Barış, Önder Paker - İsmail Kılıçlar, Yöneten: Nil Banu Engindeniz
- 1998-1999 Dönemi
- Barış Adası Korsanlara Karşı, Hakan Güven, Yöneten: Hakan Güven
- Kayıplar, Ariel Dorfman, Yöneten: Rutkay Aziz
- 1999-2000 Dönemi
- İnadına İnsan, Metin Balay, Yöneten: Metin Balay
- Kırmızı Başlıklı Kurt, Hakan Güven, Yöneten: Hakan Güven
- Yobaz, Jean Baptiste Paguelin Moliere’den uyarlayan Metin Balay, Yöneten: Metin Balay
- 2000-2001 Dönemi
- Deniz Diye Bir Delikanlı, Metin Balay, Yöneten: Metin Balay
- Hogi İle Togi, Yeşim Dorman, Yöneten: Metin Balay
- Tiyatro Makinesi, Maurice Yendt, Yöneten: Olcay Poyraz
- Ayrılık, Behiç Ak, Yöneten: Altan Gördüm
- Hav Havlarla Hev Hevler, Hakan Güven, Yöneten: Hakan Güven
- Ödenmeyecek Ödemiyoruz, Dario Fo, Yöneten: Ömer Levent Ülgen
- 2001/2002 Dönemi
- Düşler Bahçesi, Savaş Özdemir, Yöneten: Altan Gördüm
- Tango, Slawomir Mrozek, Yöneten: Ömer Levent Ülgen
- Alaaddin'in Sihirli Rüyası, Hasan Tanay, Yöneten: Hasan Tanay
- Yolcu, Nazım Hikmet, Yöneten: Rutkay Aziz
- 2002-2003 Dönemi
- Ak Masalcı Kara Masalcı, Turgut Özakman, Yöneten: Atila Oğultekin
- Godo'yu Beklerken, Samuel Beckett, Yöneten: Işık Toprak
- Kaybolan Kartanesi, Mustafa Ahmed, Yöneten: Atila Oğultekin
- Sihir Kentte Yolculuk, Mustafa Ahmed, Yöneten: Atila Oğultekin
- Küçük Burjuva Düğünü, Bertolt Brecht, Yöneten: Yılmaz Onay
- 2003-2004 Dönemi
- Sevgili Barış, Turan Özdemir, Yönetenler: Atila Oğultekin-Mehmet Dostay
- Memleketimden İnsan Manzaraları, Nazım Hikmet’den kurgulayan Rutkay Aziz, Yöneten: Rutkay Aziz
- Peter Pan, James Matthew Barrie’den uyarlayan Mustafa Ahmed, Yöneten: Mustafa Ahmed
- 2004-2005 Dönemi
- Büyümek İstiyorum, Mehmet Akay, Yöneten: Mehmet Akay
- Benim Meskenim Dağlardır / Sabahattin Ali, Ali Berktay, Yöneten: Rutkay Aziz
- Akıllı Hayvanlar, Ahmet Tümel, Yöneten: Erol Demiröz
- 2005-2006 Dönemi
- Don Kişot, Hans Ostarek, Yöneten: Rutkay Aziz
- Bencil Dev, Bilgin Adalı, Yöneten: Cengiz Sezgin
- 2006-2007 Dönemi
- Kibritçi Kız, Hans Christian Andersen’den uyarlayan Burak Tamdoğan, Yöneten: Aylin Saraç
- Kitap Kurtları, Alice Woster, Yönetenler: Atila Oğultekin- Cihangir Turantaş
- Belalı Aile, Coline Serreau, Yöneten: Rutkay Aziz
- Kral Niye Çıplak Kaldı, Hans Christian Andersen’den esinlenerek yazan: R.Onur Duru, Yöneten: Mehmet Akay
- 2007-2008 Dönemi
- Asteriks ve Oburiks Kurnazlar Ormanında, Çağlar Deniz, Yöneten: Atila Oğultekin
- Roma Hamamı, Stanislav Stratiev, Yöneten: Rutkay Aziz
- Mucizeler Ormanı, Salih Kalyon, Yöneten: Aylin Saraç
- 2008-2009 Dönemi
- Devir Taş Devri, Atila Oğultekin, Yöneten: Atila Oğultekin
- Töre, Turgut Özakman, Yöneten: Ebru Saçar
- Her Yönüyle Atatürk, Atila Oğultekin-R.Onur Duru-Şenol Önder, Yöneten: Atila Oğultekin
- Ölüm Ve Kız, Ariel Dorfman, Yöneten: Suavi Eren
- Deniz Kız Ve Sevimli Korsanlar, Özlem Saraç, Yöneten: Mehmet Akay
Bugüne kadar toplam 142 oyun sergileyen Ankara Sanat Tiyatrosu, halen 40 kişilik bir kadro ile çalışmaktadır.


