Madonna

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Madonna
Madonna The MDNA Tour'da performans sergilerken, Ağustos 2012
Madonna The MDNA Tour'da performans sergilerken, Ağustos 2012
Doğum Madonna Louise Ciccone
16 Ağustos 1958 (1958-08-16) (56 yaşında)
Bay City, Michigan, ABD
İkâmet New York, ABD
Diğer adı Madonna Louise Veronica Ciccone (Katolik adı)
Aktif yıllar 1979–günümüz
Meslek Şarkıcı-şarkı yazarı · dansçı · yazar · yönetmen · iş kadını · yapımcı · hayırsever · oyuncu
Net değer ABD $500 milyon (Eylül 2012 itibarıyla, tahmini)[1]
Din Katolik
Eşi Sean Penn
(e. 1985–89; boşandı)
Guy Ritchie
(e. 2000–08; boşandı)
Partneri Carlos Leon
(1995–97)
Çocukları 4
Akrabaları Christopher Ciccone (kardeş)
Müzikal kariyeri
Tarzlar Dans · elektronik · pop · rock
Çalgılar Davul · gitar · perküsyon · synthesizer · vokal
Plak şirketi Interscope · Live Nation · Maverick · Sire · Warner Bros.
İlişkili hareketler Breakfast Club · Emmy
Resmî sitesi
madonna.com

Madonna Louise Ciccone[2] (tʃɪˈkoʊneɪ/ chi-KOH-nay) (d. 16 Ağustos 1958), Amerikalı şarkıcı, şarkı yazarı, oyuncu ve iş kadını. Otuz yılı aşkın süredir en önemli kültürel simgelerden biridir, gücü görülmemiş bir düzeye ulaşmıştır ve eğlence sektöründeki kadınları kontrol edebilmektedir. Ana akım popüler müzikteki söz içeriğinin sınırlarını genişleterek büyük bir popülerlik elde etti ve video klip görüntüleriyle MTV'de bir fikstür oluşturdu. Müziği ile görünümünü sürekli yeniden keşfetmesi ve müzik endüstrisindeki özerklik standardını elinde tutmasıyla bilinir. Müzik eleştirmenleri kendisi hakkında farklı övgüler sundu, ayrıca yenilikçi müzik yapımlarıyla çeşitli tartışmalara neden oldu. Dünya genelinde çok sayıda sanatçı üzerinde etki bıraktı, sık sık "Popun Kraliçesi" unvanıyla anıldı.

Bay City, Michigan'da doğan Madonna, modern dans alanında kariyer yapmak üzere New York'a taşındı. Müzik grupları Breakfast Club ve Emmy'de performans sergiledikten sonra Sire Records (Warner Bros. Records'a bağlı bir kuruluş) ile 1982'de anlaşma imzalayarak 1983'te kendi adını verdiği çıkış albümünü yayımladı. Bu albümü, Grammy Ödülü kazanan Ray of Light (1998) ve Confessions on a Dance Floor (2005) dahil olmak üzere ticari başarı yakalayan bir dizi albüm takip etti. Madonna, kariyeri boyunca şarkılarının bir çoğunu yazıp besteledi; "Like a Virgin", "Into the Groove", "Papa Don't Preach", "Like a Prayer", "Vogue", "Frozen", "Music", "Hung Up", ve "4 Minutes" dahil olmak üzere birçoğu müzik listelerinde bir numaraya yükselerek hit oldu.

Madonna'nın popülerliği, Çılgın Madonna (1985) filminin eleştirel başarı yakalamasından sonra gelişti. Ancak, filmlerindeki rolleri genellikle sert geri dönüşler aldı. Evita (1996) filmi olumlu eleştiriler aldı ve kendisine Altın Küre Ödülleri'nden Müzikal veya Komedi Dalında En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandırdı. Moda tasarımcılığı, çocuk kitapları yazımı, film yönetmenliği ve yapımı Madonna'nın diğer girişimlerindendir. Özellikle eğlence şirketi Maverick'i (Maverick Records alt şirketi) 1992'de Time Warner ile ortak girişim sonucu kurduktan sonra bir iş kadını olarak takdir edilmiştir. 2007 yılında Live Nation ile ABD $120 milyon tutarında eşi görülmemiş 360 anlaşma imzalamıştır.

Madonna dünya genelinde 300 milyondan fazla kayıt sattı ve Guinness Rekorlar Kitabı tarafından tüm zamanların en çok satan kadın sanatçısı olarak kabul edildi. Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği'ne (RIAA) göre, 20. yüzyılın en çok satan kadın rock sanatçısıdır ve 65.4 milyon sertifikalı albümle beraber ABD'de en çok satan ikinci kadın sanatçıdır. Billboard dergisi tarafından hazırlanan Billboard Hot 100 Tüm Zamanların En İyi Sanatçıları listesinde The Beatles'ın hemen peşinden ikinci sırada yer almış, ABD single listesinin en başarılı solo sanatçısı olmuştur. Ayrıca tüm zamanların en iyi turnelerini düzenleyen kadın sanatçı olarak belirlenmiştir. Madonna, VH1'ın "Müzikteki En Güçlü 100 Kadın" listesinde zirvededir ve Time'ın "Son Yüzyılın En Güçlü 25 Kadını" listesinde yer almaktadır. Tüm bunların dışında UK Music Hall of Fame'in kurucu üyesinden biridir ve uygun bulunarak Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edilmiştir.

Hayatı ve kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1958–81: İlk yılları ve kariyer başlangıcı[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna Louise Ciccone, 16 Ağustos 1958'de Bay City, Michigan'da doğdu. Silvio Anthony "Tony" Ciccone ve Madonna Louise Fortin (1933 – 1 Aralık 1963) çiftinin en büyük kızıdır.[3] Babası Pacentro, İtalya göçmenlerinin oğludur, annesi ise Fransız asıllıdır.[4] Tony, Chrysler ve General Motors'ta mühendis tasarımcı olarak çalıştı. Madonna, annesiyle aynı adı taşıyordu ve bu yüzden aile üyeleri onu "Little Nonni" adıyla çağırıyordu. Kendisinin, Anthony (d. 1956) ve Martin (d. 1957) adlarında iki büyük erkek kardeşi ile Paula (d. 1959), Christopher (d. 1960), ve Melanie (d. 1962) adlarında üç küçük kardeşi vardır.[5]

Madonna ve ailesi Katolik inancındandır. 1966'da kilisedeki konfirmasyonunun ardından konfirmasyon adı olarak adına Veronica eklendi.[6] Kendisi Detroit'in banliyölerinden Pontiac'ta ve Avon Township'te (şu an Rochester Hills'in bir parçası) büyüdü. Annesi meme kanserinden vefat etmeden önce Madonna, onun davranış ve kişiliğindeki değişikliklere anlam veremese de fark etti.[3] Annesinin sağlık durumunu öğrenmesi bir zarar oldu, Madonna sık sık ağlayarak bu konuda annesini sorguladı. Daha sonra, ölen annesinin konseptini kavramış olmadığını fark etti.[7]

Tony Ciccone, 2009 yılında eşi Joan ile yan yana

Madonna, biraz teselli ve annesinden izler bulmak umuduyla babaannesinin yanına gitti. Ciccone kardeşler, hizmetçileri istemedi ve görünüşte sevgili annelerinin yerini alması için evlerine getirilen kişilere karşı isyan ettiler. Vanity Fair'e verdiği bir röportajında Madonna, kendi gençliğinde annesini gördüğünü ifade etti: "Küçük kız bir şeyler arıyordu. Ben belirli bir şekilde asi değildim. Bir şeyin iyi olmasını umursamazdım. Koltuk altımı tıraş etmezdim ve makyaj yapan normal kızlar gibi giyinmezdim. Ama okudum ve iyi notlar aldım..... Ben biri olmak istedim." Tony, Madonna'ya yakın oldukça dehşete düştü; Madonna, babasıyla yakın olduğu sürece genellikle uyuyamadı.[3]

1966'da baba Tony, ailenin hizmetçisi Joan Gustafson ile evlendi ve bu evlilikten iki çocuğu oldu: Jennifer (d. 1967) ve Mario (d. 1968).[5] Bu noktadan sonra Madonna, babasına kızmaya başladı ve isyankar bir tutum geliştirdi.[3] St. Frederick'in ve St Andrew'in Katolik İlköğretim Okulları'na katıldıktan sonra Batı Orta Okulu'na devam etti. Yüksek not ortalaması ile bilindi ve sıradışı davranışlarıyla tanınmışlık elde etti: sınıflar arasında takla atıp ve amuda kalkıyordu, tenefüslerde tırmanma oyuncağında dizlerini sarkıtıyordu ve sınıf sırasında erkek çocukların iç çamaşırlarını görebileceği kadar eteğini yukarı çekiyordu.[8]

Madonna daha sonra Rochester Adams Lisesi'ne gitti, düz-A öğrencisi oldu ve amigo takımına katıldı.[9] Mezun olduktan sonra Michigan Üniversitesi'nden dans bursu kazandı.[10] Bale dersleri almak için babasını ikna etti[11] ve bale hocası Christopher Flynn tarafından dans alanında kariyer yapması konusunda teşvik edildi.[12] 1978'de üniversiteyi terk etti ve New York'a taşındı.[13] Az parası vardı, bu yüzden Dunkin' Donuts'ta modern dans toplulukları ile bir garson olarak çalıştı.[14] Madonna, New York'a adım attığı ilk günden daha sonra şöyle bahsetti: "İlk uçağa bindiğim, ilk kez taksi tuttuğum gündü. Cebimde $35 ile gelmiştim. Şimdiye kadar yaptığım en cesurca şeydi."[15] New York'ta Madonna, sanatçıların yedek dansçısı olarak çalışmaya başladı. Bir gecenin geç saatlerinde provadan döndüğü sırada, bir çift erkek bıçakla Madonna'ya sarıldı ve fellatio yapması için onu zorladı. Kendisi, bu durumu sonradan şu şekilde anlattı: "Bu bölüm benim zayıflığımdaki bir tat oldu, tüm güçlü kız gösterilerime rağmen hâlâ kendimi kurtaramadığımı bana gösterdi. Bunu asla unutmayacağım."[16]

Fransız disko sanatçısı Patrick Hernandez'in 1979'daki dünya turunda yedek şarkıcı ve dansçı olduğu sırada Madonna, müzisyen Dan Gilroy ile romantik anlamda ilgilendi.[8][17] Birlikte ilk rock grupları Breakfast Club'ı kurdular,[18] Madonna burada şarkı söyledi ve davul ile gitar çaldı. 1980[5] veya 1981'de[19] Breakfast Club'tan ayrıldı ve eski erkek arkadaşı Stephen Bray ile davulcu olarak Emmy grubunu kurdu. Birlikte iki şarkı yazmaya başladılar fakat Madonna kariyerine tek başına devam etmek istediğine karar verdi.[20] Onların müziği sahnede DJ'leri etkiledi ve prodüktör Mark Kamins ve Sire Records kurucusu Seymour Stein'in tanışmaları sağlandı.[19]

1982–85: Madonna, Like a Virgin ve Sean Penn ile evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, Sire ile single anlaşması yaptıktan sonra ilk single'ı "Everybody"yi Ekim 1982'de ve ikinci single'ı "Burning Up"ı Mart 1983'te yayımladı. İkisi de Amerika Birleşik Devletleri'nde büyük bir kulüp hiti oldu, Billboard dergisi tarafından hazırlanan Hot Dance Club Songs listesinde üç numaraya kadar yükseldi.[21] Bu başarıdan sonra, başta Warner Bros. prodüktörü Reggie Lucas ile ilk albümü Madonna'yı geliştirmeye başladı.[22] Ancak, tamamlanan şarkılardan memnun olmadı ve Lucas ile üretim teknikleri açısından aynı fikirleri paylaşmadığını fark etti, sonuç olarak ek yardımlar aramaya başladı.[22] Madonna, erkek arkadaşı John "Jellybean" Benitez'in yanına taşındı, albümün yapımında Benitez'den yardım istedi.[22] Benitez'in şarkıların çoğunun remiksini yaptı ve "Holiday"in prodüktörlüğünü üstlendi, şarkı Madonna'nın üçüncü single'ı ve uluslararası alandaki ilk hiti oldu. Madonna albümündeki sesler genellikle ahenksiz ve iyimser sentetik disko formundaydı, Linn drum machine, Moog bass ve OB-X synthesizer gibi zamanında yeni çıkan teknolojileri kullanmıştı.[22][23] Temmuz 1983'te piyasaya sürülen albüm, altı ay sonra, 1984 yılında Billboard 200 listesinde sekiz numaraya kadar yükseldi. Albümden iki hit single daha çıktı, "Borderline" ve "Lucky Star".[24][25]

Madonna'nın görünüşü ile giyim tarzı, performansları ve video klipleri, genç kızları ve kadınları etkileyerek kadınlar için 1980'lerin moda trendlerinden oldu. Stilist ve takı tasarımcısı Maripol tarafından ortaya konan tarzı, dantel üstler, kapri pantolon üzerine etekler, file çoraplar, haç bulunduran takılar, bilezikler ve ağartılmış saçlardan oluşuyordu.[26][27] Madonna'nın Kasım 1984'te çıkan ikinci stüdyo albümü Like a Virgin, dünya çapında tanınmasını sağladı. Albüm çeşitli ülkelerde listelerin bir numarasına oturdu ve Billboard 200'daki ilk bir numaralı albümü oldu.[24][28] Aynı adlı şarkı "Like a Virgin", Billboard Hot 100'da zirveye yükseldi ve aralıksız altı hafta bu sıradan inmedi.[29] Şarkı, evlilik öncesi seksi teşvik ettiği ve aile değerlerini zayıflattığı gerekçesiyle bazı kuruluşlarını dikkatini, beraberinde tepsini çekti[30] ve muhafazakarlar şarkıyla klibinin yasaklanması için uğraştı.[31]

Madonna, 1984 MTV Video Müzik Ödülleri'nde (VMA) "Like a Virgin"i sahnede dev bir pasta içinden gelinlik ve beyaz eldivenlerle çıkarak seslendirdikten sonra eleştirel anlamda daha fazla ateş altında kaldı. Performans, MTV tarafından VMA tarihinin ikonik anlarından biri olarak kaydedildi.[32] Daha sonraki yıllarda Madonna, performans sırasında aslında korktuğunu belirtti. Bir sonraki hit "Material Girl", Marilyn Monroe'nun 1953'teki filmi Erkekler Sarışınları Sever'deki "Diamonds Are a Girl's Best Friend" şarkısının performansını taklit eden ikonik video klibiyle tanıtıldı. Video klip çekimleri sırasında Madonna, aktör Sean Penn ile çıkmaya başladı ve 1985'teki doğum gününde evlendiler.[33] Like a Virgin, Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği tarafından elmas sertifika ile ödüllendirildi ve dünya çapında 21 milyondan fazla kopya sattı.[34]

Şubat 1985'te Madonna, kulüp şarkıcısı olduğu Vision Quest adlı romantik dram filmindeki kısa rolüyle ana akım filmlere giriş yaptı. Film müzikleri için iki single hazırladı, ABD'de bir numara olan "Crazy for You" ve "Gambler".[35] Ayrıca Mart 1985'te Çılgın Madonna filminde oynadı, filmde kullanılan kendi şarkısı "Into the Groove", Birleşik Krallık'ta bir numara olan ilk single'ı oldu.[36] Her ne kadar filmin başrol oyuncusu olmasa da, filmde profili yaygın olarak görülen (ve pazarlanan) Madonna oldu.[37] The New York Times'ın film eleştirmeni Vincent Canby, filmi 1985'in en iyi ilk on filminden biri olarak gösterdi.[38] Film yönetmeni Sir Richard Attenborough'a göre Şubat 1984'te Madonna, kendi yönetimindeki A Chorus Line filmine dans rolüyle katılmak için Broadway'de yer alan Royale Theatre'daki seçmelere doğum adı Ciccone ile katıldı, ancak seçilemedi.[39]

Nisan 1985 başında Madonna, açılış sanatçısı Beastie Boys ile birlikte ilk konser turnesi The Virgin Tour'u başlattı ve turnede sadece Kuzey Amerika'da konser verdi. Böylece CBGB ve Mudd Club gibi yerler yerine spor arenalarında da konser vermeye başlamış oldu. Bu sırada albümden iki hit single yayımlandı."Angel" ve "Dress You Up".[40] Temmuz'da Penthouse ve Playboy dergileri, Madonna'nın New York'ta 1978'te paraya ihtiyacı olduğu için çekim başına $25 alarak çektirdiği bazı çıplak fotoğrafları yayımladı.[41] Fotoğrafların yayımı medyada tepki uyandırdı ancak Madonna meydan okudu ve özür dilemedi.[42] Sonuç olarak fotoğraflar $100.000 fiyatla satıldı.[41] 1985'te açık havadaki yardım konseri Live Aid'de tüm deneyimlerinden söz ederek ceketini çıkarmayacağını çünkü "medyanın on yıl sonra kendisine karşı olabileceğini" söyledi.[42][43]

1986–91: True Blue, Who's That Girl, Like a Prayer ve Dick Tracy[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, Who's That Girl World Tour kapsamında sahnedeyken

Haziran 1986'da Madonna üçüncü stüdyo albümü True Blue'yu yayımladı, çalışmayı ilham aldığı Sean Penn'e ithaf etti.[44] Rolling Stone dergisi harcanan çabadan genel olarak etkilendi ve albüm için "ses[ler] sanki kalpten geliyor" yorumunu yaptı.[45] Albümden çıkan üç single Billboard Hot 100 listesinde bir numara oldu: "Live to Tell", "Papa Don't Preach" ve "Open Your Heart". Listede ilk beşe giren iki single daha yayımlandı: "True Blue" ve "La Isla Bonita".[25][35] Albüm dünya genelinde 28 ülkenin listelerinin zirvesine yerleşti, o zamana kadar benzeri görülmemiş bir başarı yakaladı ve 25 milyon satarak Madonna'nın kariyerinde en fazla satan stüdyo albümü oldu.[46] Aynı yıl Madonna, oynadığı Şangay Bonita filmiyle sert eleştirilere maruz kaldı ve Altın Ahududu Ödülleri'nde "en kötü aktris" seçildi. Ayrıca David Rabe'in Goose and Tom-Tom adlı yapımında Penn ile beraber yer alarak ilk tiyatral çalışmasını yaptı.[47] Bir sonraki yıl, Madonna'nın ikinci filmi Who's That Girl yayımlandı. Şarkıcı, filme adını veren şarkı ve "Causing a Commotion" dahil olmak üzere film için toplam dört şarkı hazırladı.[25]

Temmuz 1987'de Madonna, Who's That Girl World Tour'u başlattı ve Eylül 1987'ye kadar devam ettirdi.[48] Turne Madonna'nın inançlarıyla insanlara yardımdan ve kendisi başka bir şey haline dönüştürmekten ilham aldı.[49] Konserler izleyici sayısı bakımından çeşitli rekorlar kırdı, Paris konserine 130.000'den fazla kişi katıldı ve bu kendisinin o güne kadar en çok katılım gerçekleşen konseri oldu.[50] Sonraki yıl, geçmişteki hitlerinden oluşan You Can Dance adlı remiks albümünü yayımladı ve Billboard 200 listesinde 14 numaraya kadar yükseldi.[24][51] Aralık 1987'deki anlaşmazlıklardan sonra Madonna, Ocak 1989'da uzlaşılamayan farklılıkları gerekçe göstererek Penn'e boşanma davası açtı.[33]

"Like a Prayer'da benim için bir şeyler ifade eden özel konularla daha fazla ilgilendim. Hayatım ve ilişkilerimle ilgili deneyimlerimdeki bir asimilasyon hakkındalar. Annem, babam ve ölüm acısı konusunda aileme bağlanmam ya da büyüyüp gitmeme izin verilmesi hakkında. [Albüm] duygularım açısından gerçekten olgunlaştığım bir kayıt.... Birçok kez ruhsal arayış yapmak zorunda kaldım ve bunun bir yansıma olduğunu düşünüyorum."

—-Madonna'nın Like a Prayer'ın arkasındaki ilham hakkında söyledikleri.[52][53]

Ocak 1989'da Madonna, alkolsüz içecek üreticisi Pepsi ile ciro anlaşması imzaladı. Madonna'nın Pepsi reklamlarından birinde "Like a Prayer" şarkısı ilk kez duyuldu. Katolik sembollerinden yanan haç ve stigmatanın yer aldığı, bir azizin sevişmek hakkındaki rüyasını içeren şarkının video klibi, Vatikan tarafından kınandı. Dini gruplar, reklamları yasaklatmak için çabaladı Pepsi ürünlerini boykot etti. Pepsi, reklamı yayından kaldırdı ve Madonna'yla yaptığı sponsorluk kontratını iptal ettirdi.[54][55] Şarkı ayrıca, Patrick Leonard ve Stephen Bray ortak yazımı ile prodüktörlüğünde gelişen Madonna'nın dördüncü stüdyo albümü Like a Prayer'a da dahil oldu.[56] Rolling Stone, çalışma hakkında "sanata yaklaşabildiği kadar yaklaşabilen pop müzik" yorumunu yaptı.[57] Like a Prayer, Billboard 200'da zirveye oturdu ve ABD'de 4 milyonun üzerindeki kopya satışı dahil olmak üzere dünya genelinde 15 milyondan fazla kopya sattı.[24][58] ABD'de bir numaraya kadar yükselen "Like a Prayer" ile iki numaraya yükselen "Express Yourself" ve "Cherish" single'ları dahil olmak üzere albümden altı single çıktı.[25][35] 1980'lerin sonunda MTV, Billboard ve Musician dergisi Madonna'yı "Son On Yılın Sanatçısı" olarak gösterdi.[59][60][61]

Madonna, Breathless Mahoney rolüyle Dick Tracy (1990) filminde Warren Beatty ile birlikte başrol oyuncusu olarak yer aldı.[62] Filmdeki performansıyla Saturn Ödülleri'nde En İyi Kadın Oyuncu kategorisinde aday gösterildi.[63] Filme eşlik eden 1930'lar ortamı esintili film müzikleri albümü I'm Breathless'ı aynı dönemde Madonna tarafından yayımladı. Albümde, ABD'de liste başı olan "Vogue" şarkısı[64] ve 1991'de En İyi Özgün Şarkı Akademi Ödülü alan "Sooner or Later" şarkısı da yer aldı.[65] Film çekimleri sırasında Madonna ile Beatty'nin bir ilişkiye başladı ancak ilişki 1990 sonunda bitti.[66][67]

Nisan 1990'da Madonna, Ağustos 1990'a kadar sürecek olan Blond Ambition World Tour'u başlattı.[68] Rolling Stone turneden "özenli kareografi, cinsel açıdan tahrik edici bir fantezi" şeklinde bahsetti ve "1990'ın en iyi turnesi" ilan etti.[69] Turnedeki "Like a Virgin" performansında Madonna'nın mastürbasyon simülasyonu yapması öncesinde iki erkek dansçının vücudunu okşaması dini grupların sert tepkileriyle karşı karşıya kaldı.[48] İngiltere Kilisesi ile Katolik Kilisesi performansı eleştirdi, Papa halktan ve Hıristiyan topluluğundan konserlere katılmamasını istedi.[70] Kendisini Famiglia Domani olarak adlandıran özel bir Katolik derneği, erotizm nedeniyle turneyi boykot etti.[71] Buna karşılık Madonna, "Hiçbir şekilde turne kimsenin duygularını incitmiyor. Bu geniş zihniyetliler için ve onlar cinselliği farklı bir şekilde görür. Kendileri ve diğerlerine ait".[72] Turnenin Lazerdisk sürümü, 1992 yılında Madonna'ya Grammy Ödülleri'nden En İyi Uzun Müzik Videosu dalında ödül kazandırdı.

Madonna'nın ilk greatest-hits derleme albümü The Immaculate Collection, Kasım 1990'da "Justify My Love" ve "Rescue Me" adlarındaki iki yeni şarkı eşliğinde yayımlandı.[73] Albüm RIAA tarafından elmas sertifikaya layık görüldü ve dünya genelinde 30 milyondan fazla kopya satarak tarihte bir solo sanatçıya ait en çok satan derleme albüm oldu.[74][75] "Justify My Love", ABD'de bir numaraya yükseldi ve dünya genelinde birçok ülkede ilk on içinde yer aldı.[35][76] Şarkıya sadomazoşizm, bondage, eşcinsel öpüşmesi ve kısa çıplaklık sahneleri içeren bir video klip eşlik etti.[77][78] MTV videoyu çok müstehcen kabul etti ve yayınlanmasına yasak getirdi.[77] İkinci single "Rescue Me", Hot 100 tarihinde o zamana kadar en yüksek sıradan giriş yapan kadın şarkısı oldu, 15 numaradan giriş yaptı ve dokuz numaraya kadar yükselebildi.[73]

Aralık 1990'da Madonna, oynamayı kabul ettiği Jennifer Lynch filmi Boxing Helena'dan yapımcılarına herhangi bir haber vermeksizin ayrıldı.[79] Bu sıralarda, rapçi Vanilla Ice ile yaşadığı sekiz aylık bir ilişkisi vardı; ancak yazdığı Sex adlı kitabı nedeniyle ilişkisi sonlandı.[80] Madonna, Madonna: Truth or Dare (Kuzey Amerika dışında In Bed with Madonna adıyla bilinir)[81] adını verdiği ilk belgesel filmini 1991 ortasında piyasaya sürdü. Belgesel, kendisinin Blond Ambition World Tour adlı turnesini anlattı.[19]

1992–96: Maverick Records, Sex, Erotica, Bedtime Stories, Evita ve annelik[değiştir | kaynağı değiştir]

Sola doğru bakan sarışın bir kadının fotoğrafı. Kısa sarı saçları var, yeşil sütyen ve belinde boncukları olan mor bir pantolon gitmiş. Sol koluyla ağzına tuttuğu mikrofonla şarkı söylüyor.
Madonna, The Girlie Show World Tour kapsamında sahnedeyken.

1992'de Madonna, tamamı kadınlardan oluşan bir beyzbol takımının oyuncusu olarak Mae Mordabito adıyla A League of Their Own filminde rol aldı. Filmin tema şarkısı olarak kaydettiği "This Used to Be My Playground", Hot 100 listesinde bir numaraya yükselen bir hit oldu.[35] Şarkıcı aynı yıl plak şirketi (Maverick Records), film yapım şirketi (Maverick Films), müzik yayımcılığı, televizyon yayıncılığı, kitap yayımcılığı ve mağazacılık bölümleri olan eğlence şirketi Maverick'i kurdu. Şirket Time Warner ortaklığında ortaya çıktı ve Madonna $60 milyon avans ödedi. Bu durum sayesinde müzik işletmelerinde %20 telif hakkı aldı; bu oran, Michael Jackson'ın Sony ile bir önceki yıl yaptığı anlaşmadan sonra sektördeki en yüksek oran olarak kayıtlara geçti.[82] Şirketin ilk çalışması, Madonna'nın Sex adlı kitabının yayımlanması oldu. Kitap, Steven Meisel tarafından çekilen tahrik edici cinsel ve açık fotoğraflardan oluştu. Medya ve kamuoyu kitap için olumsuz yönde sert tepkiler dile getirdi ancak birkaç gün içinde her biri $50 tutarında olmak üzere 1.5 milyon kopya satışı yaptı.[83][84] Bu sıralarda beşinci Madonna stüdyo albümü Erotica yayımlandı ve Billboard 200 listesine iki numara giriş yaptı.[24][84] Aynı adlı şarkı ise Billboard Hot 100'da üç numaraya kadar yükseldi.[35] Daha sonra Erotica'dan beş single daha çıktı: "Deeper and Deeper", "Bad Girl", "Fever", "Rain" ve "Bye Bye Baby".[85] Madonna 1990'larda filmlerde oynamaya sadomazoşizm ve bondage sahneleri içeren erotik gerilim film Kanıt Vücutlar ile devam etti. Eleştirmenler çalışmayı yetersiz kabul etti.[86][87] Ayrıca Kuzey Amerika'da videosu yayımlanan Dangerous Game filminde başrol oyuncusu olarak yer aldı. The New York Times filmi "kızgın ve acı verici, ve acıyı gerçekten hissettirici" şeklinde tarif etti.[88]

Eylül 1993'te Madonna, BDSM ögeleriyle çevrili The Girlie Show World Tour'u başlattı. Turnedeki gösteriler, özellikle Porto Riko'daki konserde ülkenin bayrağını bacaklarının arasına sürmesinden sonra birçok olumsuz tepkiyle karşı karşıya kaldı.[48] Mart 1994'te Late Show with David Letterman'da konuk olarak yer aldı, burada televizyonda sansürlenen birçok küfür kullandı, Letterman'a iç çamaşırına ellettirdi ve ona kokusunu sordu.[89] Müstehcen filmler, albümler ve kitaplar yayımlaması, Letterman'de agresif bir görünüm sergilemesi, yapılan eleştirilerin tamamında Madonna'ya cinsel dönüşüm hakkında sorular sorulmasına sebep oldu. Madonna, eleştirmenler ve hayranlarının sert olumsuz tanıtımlarıyla karşı karşıya kaldı, kimisi "çok ileri gittiği" ve bu yüzden kariyerinin bitme noktasına geldiği yorumunu yaptı.[90]

Biyografi yazarı J. Randy Taraborrelli, "I'll Remember" (1994) baladını Madonna'nın provokatif imajını yumuşatmak için bir girişim olarak tanımladı. Şarkı, Alek Keshishian filmi İnsanlık Yolu için kaydedilmişti.[91] Letterman ile ödül törenlerinde düşük bir görünüm sergiledi ve The Tonight Show with Jay Leno'ya konuk olduktan sonra, popülerliğini devam ettirmek için müzikal yönünü değiştirsinin gerekli olduğunu fark etti.[92] Altıncı stüdyo albümü Bedtime Stories (1994), kamuoyu algısını geliştirip denemek için Madonna'ya daha yumuşak bir imaj getirdi.[92] Albüm Billboard 200 listesine üç numaradan dahil oldu, "Secret" ve Hot 100'da yedi hafta bir numarada kalarak Madonna'nın bu sırada en fazla kalan single'ı olan "Take a Bow" dahil olmak üzere dört single üretti.[93] Bu sıralarda fitness eğitmeni Carlos Leon ile romantik bir yakınlaşma içine girdi.[94] Madonna'nın daha önce kaydedilen balad şarkılarını barındıran bir koleksiyon olan Something to Remember, Kasım 1995'te satışa sunuldu. Ayrıca albüm üç yeni şarkı içerdi: "You'll See", "One More Chance" ve ilk kez Marvin Gaye tarafından seslendirilen "I Want You".[35][95]

1996'da Madonna'nın Eva Perón rolünü oynadığı Evita filmi yayımlandı.[96][97] Madonna, uzun bir süredir Perón rolünü oynamak istiyordu, hatta rolde mükemmel olacağını yönetmen Alan Parker'a da yazarak açıkladı. İsteğiyle ilgili olarak şunları söyledi: "Bu rolü oynamak için doğmuşum. Bu işe her şeyimi koydum çünkü bir filmde bir rolü canlandırmak daha da fazlasıdır. Heyecan verici ve aynı zamanda korkutucu... Ve yaptığım başka bir şeyden Evita kadar gurur duyamam."[98] Film yapımcılarının güvenini kazandıktan sonra vokal eğitimi aldı, Arjantin tarihini ve Perón'un geçmişini öğrendi. Çekimlerde birçok kez hasta oldu, gerekli olan duygusallıkları yakalayabilmekte yoğun çaba harcadı.[99] Sonradan, çekimler sırasında hamile kaldığını anladı: "Her çekim sonrasında soluksuz kaldım. On dakikada bir baş dönmem olduğu için kanepede yatmak zorunda kaldım ve bunun için yalan söyledim. Bebeğimin üzerine çok titriyordum ve bir şekilde zarar görmesinden çok korkuyordum."[100] Bununla birlikte Madonna, sorunların olumlu bir yanını bulduğunu günlüğüne not düşerek, duygularındaki güvenlik açıklığı ve zayıflığın filmde kendisine yardımcı olduğunu belirtti.[101]

Evita yayımlandıktan sonra olumlu eleştiriler topladı.Time dergisinden Zach Conner, film için "Evita'nın oldukça güzel olduğunu rahatça söyleyebilirim, iyi ekip ve harikulade görsellik. Madonna bir kez daha beklentileri boşa çıkarmadı. Dokunaklı bir yorgunlukla Evita'da oynamış ve yıldızlığının kalitesinden sadece biraz daha var. Madonna-Eva'yı sev ya da nefret et, o tüm gözler için bir mıknatıs." yorumunu yaptı.[102][103] Madonna, rolüyle Altın Küre Ödülleri'nden En İyi Kadın Oyuncu Altın Küre Ödülü Müzikal veya Komedi ödülünü kazandı.[104] Daha sonradan Evita film müziği albümününden 1997'de Akademi Ödülleri'nden En İyi Orijinal Şarkı Ödülü kazanan "You Must Love Me" ve "Don't Cry for Me Argentina" dahil olmak üzere üç single yayımladı.[105] Madonna, 1996 Billboard Müzik Ödülleri'nden ise Sanatçı Başarı Ödülü aldı.[106] 14 Ekim 1996'da Madonna, Leon'dan olan kızı Lourdes Maria Ciccone Leon'u doğurdu.[107] Biyografi yazarı Mary Cross, film çekimleri sırasında Madonna'nın sık sık hastalandığını ve hamileliğinin filme zarar vermesinden de endişelendiğini yazdı: "Şu an 38 yaşındayım, Madonna aynı yıl içinde hem ekranda zafer elde etti hem de bir çocuğunun olması rüyasını gerçekleştirdi. Kariyerinde yeni bir dönüm noktasına varmıştı, kamuoyuyla birlikte kendini ve imajını yeniden keşfediyordu."[108] Madonna'nın Carlos Leon ile ilişkisi Mayıs 1997'de bitti[109] ve "en iyi arkadaş olarak daha iyi" olduklarını ifade etti.[110] Lourdes'ın doğumundan sonra Madonna, Doğu mistisizmine ve Kabbala'ya yöneldi. Yahudi mistisizmi ile tanışması, 1997'de oyuncu Sandra Bernhard aracılığıyla gerçekleşti.[111]

1997–2002: Ray of Light, Music ve Guy Ritchie ile evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, The Confessions Tour kapsamında Ray of Light şarkısını seslendirirken.

Bir yıllık geçiş döneminden sonra Mart 1998'de yeni Madonna albümü Ray of Light piyasaya sürüldü. İngiliz yapımcı William Orbit katkısıyla farklı bir bakış açısı kazanan albüm, elektronik müziğe kayan müziği ile dikkat çekti.[112] Albüm aynı zamanda Madonna'nın değişen yüzünü ve iç dünyasını yansıtıyordu. Madonna bu nedenle Ray of Light'ı bu sebeple Like a Prayer'dan sonraki en kişisel Madonna albümü saymaktadır.[113] Albüm, ABD dışında ki çoğu müzik listelerinde 1 numaraya yerleşti.[114] Eleştirmenler albümü başta yadırgamış olsalar da, albüm eleştirmenlerden ve geniş kesimlerden olumlu not aldı. Bu albümüyle Madonna yeni bir hayran kitlesi kazandı. Albümün müziksel tınısı o güne kadar yapılmış Madonna albümlerinden farklı olmasına rağmen, denenmemiş olması ve bir o kadarda müzikal değerinin olması nedeni ile Madonna'ya müzikal anlamda büyük saygınlık kazandırdı. Albümden ilk önce Frozen yayımlandı. Bu şarkı Amerikan listelerinde iki numaraya kadar çıktığı gibi geniş kesimlerce benimsendi. Ancak Belçika, şarkıyı Salvatore Acquaviva'nın 1993 yılı şarkısı "Ma Vie Fout L'camp" şarkısından çalıntı olduğunu ileri sürdü ve şarkıyı yayımlamadı.[115] Ardından Ray of Light, Drowned World/Substitute for Love, The Power of Good-bye ve Nothing Really Matters adlı tekliler yayımlandı. Ray of Light'ın videosu da çıktığı yıl MTV'de "Yılın Videosu" seçildi ve Microsoft'un kampanyalarında arkaplan müziği olarak kullanıldı.[116]

1999'da Madonna'nın kariyerinde bir ilk gerçekleşti ve aday gösterildiği Grammy kategorilerinden 4'ünü toplamayı başaran Madonna, geyşa imajıyla sahne aldığı törende Nothing Really Matters adlı şarkısını seslendirdi.[117] Haziranda İngiliz aktör Rupert Everett ile birlikte rol aldıkları The Next Best Thing adlı filmin çekimlerine başlayan Madonna, 1999 yılını Austin Powers: The Spy Who Shagged Me filmi için kaydettiği 'Beautiful Stranger' şarkısıyla kapattı.[118] Beautiful Stranger'ın 1999'da İngiltere radyolarında en çok çalınan şarkı olduğu açıklandı.[119]

Madonna, 2000'de yeni albümünün kayıtlarına başlamak için Londra'ya gitti.[120] Bu arada Evita'dan sonra The Next Best Thing filminde de yer alan sanatçı ne yazık ki, gişelerde düşük gelir elde etti.[120] Fakat film için seslendirği Don McLean şarkısı olan American Pie ile Avrupa listelerinde zirveye yerleşti. Bu süreçte yeni albümü üzerine yoğunlaştı.[120]

8. albümü olan Music, house ve dance-pop tınıları içeriyordu.[120] Albümün aynı adı taşıyan teklisi Music, tüm dünya çapında büyük etki bıraktı ve başta Amerikan listeleri olmak üzere zirveye yerleşti. Şarkının etkisi, albümü de etkiledi ve albüm çoğu listenin zirvesine oturdu.[121] İkinci tekli Don't Tell Me, ilk tekli gibi büyük bir başarı gösterdi ancak Amerika'da satışların gecikmesi yüzünden, sadece radyolardaki dinlenme ölçütlerine göre 4 numarayı geçemedi.[121] Cowgirl temasını işleyen video uzun süre MTV'de gösterildi. Albümden yayımlanan üçüncü tekli What It Feels Like for a Girl, şiddete yönelik içeriği sebebiyle MTV tarafından yasaklandı.[121] Çareyi DVD Tekli olarak yayımlamakta bulan Warner Bros, yine büyük başarı kazandı.[121] What It Feels Like for a Girl, Tüm zamanların en çok satan DVD-teklisi oldu.[121] MTV yasağı bile, Madonna’nın listelerde zirveye çıkmasına engel olmadı. Music albümü, yayımlandığı yılın sonunda 15 milyonluk satış gerçekleştirerek yılın en çok satan albümlerinde birisi oldu. 2000 yılında Guinness Rekorları, Madonna’yı "Tüm zamanların en başarılı solo kadın sanatçısı" olarak tarihe geçirdi.[120]

2001 yılında turneye çıkacağını duyuran Madonna, Drowned World Tour adını verdiği, sadece Amerika ve Avrupa’da konserler içeren turnesine başladı.[120] Turneye ilgi büyük oldu.[122] İngiltere'de binlerce insan telefonla bilet siparişi verdi. Turnenin DVD'si ise DVD listelerinde üst sıralarda kendini belli etti. Kasım 2001'de Madonna kariyerinin 2. derleme albümün yayımladı. Yeni şarkı içermeyen albüm, GHV2 (Greatest Hits Volume 2) adı ile yayımlandı. Albüm, tüm dünyada büyük başarı kazandı. Madonna 2002 yılında, 20. James Bond filmi "Die Another Day" için aynı adı taşıyan tema müziğini kayıt etti. Tekli birçok ülkede zirveye yerleşti ve en başarılı James Bond müziği oldu.[123]

2003–06: American Life, çocuk kitabı ve Confessions on a Dance Floor[değiştir | kaynağı değiştir]

2002 yılında James Bond soundtrack için seslendirdiği tekli ile ses getiren Madonna, 2003 yılında, kariyerinin 9. stüdyo albümü olan American Life'ı yayımladı.[124] Amerika Birleşik Devletleri'nin politikalarını eleştiren ve aynı adı taşıyan ilk tekli büyük tartışmalara neden oldu.[125] Madonna, ABD Başkanı George Bush'u hedef alan şarkı sözleri ve videosu ile gündeme geldi.[126] Madonna, Amerikan-Irak Savaşı'ndan önce çektiği videoda savaş görüntüleri kullanarak, savaş karşıtı mesaj verirken, Bush ve Saddam da videoda alay edici şekilde kullanıldı. Savaştan önce çekilen video ise, yayımlandığı ilk günde gösterimi durduruldu.[127] Ama bu kez, videonun gösterimini Madonna durdurdu. Sözlerinin ve vermek istediği iletinin savaşta olan askerlerin ruh sağlığını kötü etkileyeceğini düşünen Madonna, şarkı için tamamen farklı bir video çekti.[128] Fakat, ABD Başkanı Bush’u ve amerikan rüyasını eleştiren Madonna, radyolarda boykot edildi.[129] Başkan Bush'un, Amerikan radyolarının bağlı olduğu Clear Channel'a Madonna şarkılarını çalmamamaları için direktif verdiği iddia edildi.[130] Bu sebeple, Madonna'nın American Life albümündeki şarkıları çalmayan radyolar, sanatçının ABD'de ticari hayal kırıklığı yaşamasına sebep oldu.[131] Madonna boykotlara karşı aşağıdaki demeci verdi;

« "Kendimi birçok sebepten dolayı Amerikan vatandaşı olarak şanslı hissediyorum. -Bunlardan birisi başta iş hayatım olmak üzere, kendimi özgürce ifade edebilme hakkına sahip olmamdır.- Yakında gelecek olan video-klibim "American Life" hakkında şikayetlerin olmasını anlıyorum. Çoğuna göre yanlış bunlar. Ben bir Bush karşıtı, Irak veya barış yandaşı değilim. Sadece kendi kültürümüzün ve değerlerimizin nasıl aldatmaca içinde olduğunu ve insanların "Amerikan Rüyası" olarak neye inandığını anlatan bir şarkı yazdım ve video çektim. -Bir sanatçı olarak, bunun düşünmeye ve diyalog kurmaya neden olmasını umuyorum. Kimseden benimle aynı düşünceleri paylaşmasını beklemiyorum. Kendimi açıklayabildiğim ve bu özgürlüğe sahip olduğum için gururluyum ve bu benim ülkemle nasıl gurur duyduğumu gösterir."[132] »

Bu sıralarda Madonna sırasıyla Hollywood, Nothing Fails ve Love Profusion adlı diğer teklilerini yayımladı. Bu üç tekli de Amerikan listelerinde yer almadı ancak Avrupa listelerinde ilk 10'a girdi.[133] Buna karşılık albüm, Amerika ve İngiltere gibi ülkeler başta olmak üzere birçok ülkenin albüm satış listelerinde birinci sıraya yerleşti.[133] Tüm bu çalışmaların arasında Madonna, Britney Spears, Christina Aguilera ve Missy Elliott ile beraber MTV Video Müzik Ödülleri'ne katıldı. Madonna'nın gösterinin ortasında Britney Spears ve Christina Aguilera ile öpüşmesi olay yarattı.[134] Dünya basını bu olaya geniş yer verdi ve olay uzun süre gündemde kaldı.[135] Madonna olaydan sonra Britney Spears ile Me Against the Music adlı şarkıda düet yaptı.[136]

Sansasyonel MTV gösterisi ve Spears düeti ile gündeme gelen Madonna, 2003'ün sonuna doğru Remixed and Revisted adlı sınırlı sayıda basılmış bir EP yayımladı.[137] Bazı ülkelerde albüm, bazı ülkelerde ise tekli olarak satışa çıkan kayıt, tüm dünyada 1 milyondan fazla satış gerçekleştirmeyi başardı.[138] Madonna, 2004 yılında yeni bür dünya turnesine çıkacağını duyurdu. Turnesinde hayranlarına eski ve yeni şarkılarından oluşacak bir gösteri sunacağını açıklayan sanatçı, turnesine The Re-Invention World Tour adını vereceğini söyledi.[139] Açılışı Rönesans temasını kullanarak çıktığı turneye ilgi büyük oldu ve konser salonları tamamen doldu.[140] American Life albümü ile ABD'de boykot edilen Madonna ise, en çok ABD'de konser verdi. Amerika'daki tüm konserleri kapalı gişe olan Madonna'nın biletleri satışa çıktıktan kısa süre sonra tükendi.[140]

Turne, 125 milyon $ bilet satış geliri elde ederek yılın en çok kâr elde eden turnesi oldu.[141] Jonas Åkerlund, turne sırasında çekilen sahne arkası görüntüleri, Madonna'nın turne sırasındaki yaşamını, ailesi ve dansçılarıyla olan ilişkisini gösteren bir belgesel filmi çekti. I'm Going to Tell You a Secret adını alan belgesel film, ilk kez MTV'de gösterildi.[142] Ardından, Madonna'nın konserde canlı olarak söylediği 11 şarkıyı ve belgesel için yazılan ve yeniden Bush'a gönderme yapan "I Love New York" şarkısını içeren CD ve belgesel DVD, filmin adıyla satışa sunuldu.[143] Madonna, aynı yıl, Warner Bros.'un altındaki, kendisinin yöneticiliğini yaptığı Maverick Records'u Warner Bros'a sattı.[139]

2004 yılında Madonna, Rolling Stones dergisi tarafından açıklanan "Tüm Zamanların En İyi 100 Sanatçısı" listesinde 36. sırada yer aldı.[143] Ocak 2005'te ise, düzenlenen tsunami konserlerinde yer alan Madonna, John Lennon'un Imagine adlı şarkısını seslendirdi.[140] Aynı yıl düzenlenen Live 8 Konserleri'nin Londra ayağında sahne alan Madonna, Like a Prayer, Ray of Light ve Music şarkılarını seslendirdi.[144] Madonna, Live 8 için verdiği ropörtajlarda, yeni albümü için stüdyo çalışmalarını neredeyse tamamladığını açıkladı.[145] Ağustos 2005'te doğum gününde attan düşen Madonna'nın, köprücük kemiğini, 3 kaburga kemiğini ve elini kırdığı açıklandı.[146] Uzun yıllardır yoga yapan sanatçı kısa sürede iyileşti.[146]

Kasım 2005'te yeni albümünden ilk şarkısı Hung Up'ı piyasa çıkaran Madonna müzik listelerinde kayda değer başarılar gösterdi.[147] 45 ülkenin satış listesinde zirveye yerleşen Hung Up, Guinness Rekorları'nda "En fazla ülkede #1 olan tekli" sıfatıyla tarihe geçti.[148] Şarkı, Amerikan müzik listelerinde, boykotlara rağmen 7 numaraya oturdu.[149] 70'lerin disko melodileri ve ABBA'nın Gimme Gimme Gimme (A Man After Midnight)'tan örenekler içeren altyapısıyla eleştirmenlerden olumlu yorumlar alan Madonna, 14 Kasım'da Confessions on a Dance Floor adlı albümünü piyasaya çıkardı.[150]

Albüm, ABD'de dahil olmak üzere 41 ülkenin albüm satış listesinde zirveye yerleşti ve dünya rekoru kırdı.[151] Albümden yayımlanan ikinci tekli Sorry, içerdiği farklı dillerden öbeklerle dikkat çekti ve İngiltere'de zirveye oturdu.[152] 15 hafta boyunca Birleşmiş Milletler listelerinde zirvede kalan Hung Up, Sorry'nin zirveye çıkmasıyla 2. sıraya düştü. Böylece bu listede bir rekor daha kırıldı.[153] Madonna, Sorry şarkısını piyasaya çıkardığı günün gecesinde ise Gorillaz grubu ile 2006 Grammy Ödülleri'nin açılışını yaptı.[154]

Madonna, Confessions Tour kapsamında yer alan Londra'daki Wembley Arena'da şarkı söylerken

I Love New York şarkısına Confessions on a Dance Floor albümünde de yer veren Madonna ise, Clear Channal tarafından yeniden boykot edildi.[155] Radyolar albüme ve albümden çıkan Get Together ve Jump şarkılarına gereken yayın desteğini vermemelerine rağmen, iki kayıt dünya listelerinde üst sıralarda yer aldı.[156] 2006 Brit Ödülleri'nde "Yılın En Başarılı Uluslararası Kadın Sanatçısı" ödülünü kazanan Madonna, Brit ödülü kazanan en yaşlı sanatçı oldu.[157] Madonna, 2006 yılında albümü tanıtmak için çıktığı The Confessions Tour ile rekor kırdı.[158] Turne, 194 milyon $ gelir elde ederek, tüm zamanların en çok kâr elde eden kadın turnesi oldu.[159]

2007–09: Live Nation, Hard Candy ve the Sticky & Sweet Tour[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna Arjantin başkanı Cristina Fernández de Kirchner ve Íngrid Betancourt ile

Confessions on a Dance Floor'un elde ettiği yüksek satışlar ve akabinde çıktığı yüksek gelirli turne ile Madonna, sanat kariyerinin 25. yılına girdi. 2007 yılında kayıtlarına başladığı yeni albümü Hard Candy'de Justin Timberlake, Timbaland, Pharrell Williams, Kanye West ve Nate Danja Hills gibi ünlü isimlerle çalıştı.[160] Madonna yeni albümü ile aynı dönemde 25. yıl kutlaması adına çok büyük bir derleme albümü ve şarkılarının düzenlenmiş kayıtlarını içeren bir derleme albümü yayımlayacağını açıkladı. Madonna 29 Nisan 2008'de yayımladığı albümünün Warner Bros. adına kaydettiği son albüm olduğunu ve bir daha Warner ile albüm çıkarmayacağını açıkladı.[161] Albüm, Amerikan albüm listelerinde ilk haftasında 280,000 kopya satarak zirveye ulaştı.Bunun dışında satışa sunulduğu 27 ülkede ve Birleşmiş Milletler'de de 1 numaraya ulaşmıştır.[162]

İlk tekli olan Justin Timberlake destekli 4 Minutes, Amerikan müzik listelerinde 3 numaraya çıktı.[163] Aynı şekilde dünya listelerinde üst sırada yer aldı.Şarkının ABD'de 3 numarayı görmesiyle beraber, Madonna, Elvis Presley'nin çağdaş popüler müzik tarihinde en çok ilk 10'a giren şarkıya sahip sanatçısı rekorunu geçti.[164] Albümden Give It 2 Me ve Miles Away adlı diğer tekliler de yayımlandı. Sanatçı bir diğer tekli daha yayımlamaksızın, Sticky&Sweet Tour isimli bir turneye çıkarak geniş çaplı konserler verdi.[165] Konser turu, Avrupa'yı, Kuzey Amerika'yı, Asya'yı ve Avustralya'yı kapsamaktadır.Turne sadece 58 şovla 408 milyon dolar kazanarak bir solo sanatçı tarafından tüm zamanların en çok kazanan turnesi rekorunu kırmıştır ve tarihin en başarılı ikinci turnesi unvanını kazanmıştır.Turnede Britney Spears, Kanye West, Pharrell Williams, Justin Timberlake, Timbaland gibi ünlü yıldızların görüntüleri arka ekranlarda yer almaktadır.

Celebration[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül 2009'da üçüncü derleme albümü olan Celebration'ı yayımlayan Madonna, bu albümle beraber Warner Bros. Records ile yaptığı çalışmalara nokta koydu. Albümde "Celebration" ve Lil Wayne düeti "Revolver" olmak üzere iki yeni ve 34 eski şarkı yer almaktadır.[166] Birleşik Krallık'ta bir numaraya yükselerek sanatçının bu listede on birinci bir numaraya yükselen albümü olan Celebration, bu özelliğiyle solo sanatçılar içinde rekoru elinde bulunduran Elvis Presley ile eşit duruma geldi.[167] Haziran 2009'da, Forbes dergisi, Madonna'yı yılın en güçlü üçüncü ünlüsü seçti.[168] Madonna, 13 Eylül 2009'da 2009 MTV Video Müzik Ödülleri'ne Michael Jackson anısına yaptığı konuşmayla katıldı.[169]

22 Ocak 2010 tarihinde Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief adlı Haiti'deki depreme yardım amacıyla yapılan konserlerde Madonna "Like a Prayer" şarkısıyla yer aldı.[170] Daha sonraları ise üçüncü canlı konser albümü Sticky & Sweet'i 30 Mart 2010 tarihinde yayımlayacağını duruyan sanatçı, bu albümü Live Nation altında yayımlayacak olsa da, albümün dağıtımının Warner Bros. Records tarafından üstlenileceğini duyruldu. Bu konser albümü 2008'deki Sticky & Sweet Tour kapsamında River Plate Stadium, Buenos Aires'de verilen bir konser esnasında çekildi.[171]

W.E ve Diğer Uğraşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, Celebration albümüyle hayranlarını birkez daha mutlu ederken, kariyeri için yeni bir yıl on yıla daha girmiş oluyordu. Guy Ritchie'den boşandıktan sonra tekrardan Amerika'ya taşınan sanatçı önce Haiti için düzenlenen yardım konserinde en büyük hitlerinden biri olarak kabul edilen Like A Prayer şarkısını seslendirdi. Nisan ayında rekor kıran Sticky & Sweet Turnesi'nin DVD/CD ve Blu Ray kayıtları piyasaya sürelen şarkıcı, yoğun programı yüzünden turne kayıtlarının promosyonlarında yer almadı.

Ortalıkta söylenmeye başlanan dedikodular Madonna'nın yönetmenliğini yapacağı, Kral 3. Edward'ın Amerikalı boşanmış Wallis Simpson'na olan aşkı yüzünden tahtından vazgeçtiğini konu alan ve W.E adını taşıyacağı film üzerine çalıştığıydı. Son derece özenle seçilmiş bir kadro ile çalısan süperstar, filmin çekimlerini İngiltere, Fransa ve Amerika'da tamamladı. Filmin konusu gereği Buckingham Sarayı'nın tarihçilerinden de yardım alan Madonna aynı zamanda İngiltere Kraliyet Ailesi ile de tanışıp konu hakkında bilgi edindi.[172] Amerikan Glee dizisi, Madonna'ya olan saygılarını Glee: The Music, The Power of Madonna isimli bölüm ve aynı adı taşıyan bir albümle sundu. 20 Nisan 2010 gecesi The Power of Madonna ismi ile yayımlanan bölüm, Glee dizisini reytinglerde zirveye taşıdı. Glee: The Music, The Power of Madonna isimli albüm ise diziyle aynı gün satışa sunuldu ve ilk haftasında sadece ABD'de 100 bin adet satarak Billboard 200 listesine zirveden giriş yaptı. Madonna dizinin gösterileceği gün resmi internet sitesinden Glee ekibine teşekkür ederek kendisini konu alan bölümün 'harika' olduğunu duyurdu.

Dünyaca ünlü İtalyan moda markası Dolce & Gabbana için kamera karşısına geçen pop müziğin 52'lik kraliçesi, markanın sonbahar 2010 tasarımlarını tanıttı. Markanın reklam yüzü olarak seçilen şarkıcı, kampanya için çektiği fotoğraflarda güzelliğinin ve formunun zirvesinde olduğunu birkez daha tüm dünyaya göstermiş oldu.[173] D&G görmüş olduğu yoğun ilgiden dolayı Madonna ile anlaşmasını yeniledi ve sanatçıyla yeni sezonda tekrardan çalışacağını, Madonna'nın MD&G adı altında kendisinin tasarladığı gözlükleri tanıtacağı duyuruldu. MD&G gözlükleri piyasaya çıkmadan ön siparişlerle satış rekorları kırdı, sanatçı aynı zamanda gözlüklerin reklam filminde de oynadı.[174] Sanatçının 2010 yılında moda dünyasına olan ilgisi bunlarla da sınırlı kalmadı. Amerika'nın en büyük departman mağazalar zinciri Macy's için kızı Lourdes ile birlikle genç kızlara yönelik kıyafetler tasarlayan Madonna, markaya oldukça tatmin edici bir satış sağladı. Material Girl ismini taşıyan ve de tamamen genç kızlara hitap eden koleksiyon Madonna'nın 80lerdeki kıyafetlerinden esinlenerek tasarlandı ve de ilk kez Gossip Girl dizisinin yıldızı Taylor Momsen tarafından tanıtıldı.Daha sonra bu tanıtıma Kelly Osbourne ile devam edilmeye başlanmıştır.2011'de MG İcon ve Macy's işbirliği ile 2012'te çıkması beklenen bir parfüm üzerinde de çalışmaya başlanılmıştır ve adı "Truth or Dare by Madonna" şeklinde açıklanmıştır. Ekim 2010'da Madonna tarafından Hard Candy adlı fitness zinciri kuracağını duyurdu zincirin ilk ayağı Mexico City'de açıldı.[175] Madonna'nın 2010 yılı içinde herhangi bir stüdyo albümü ve turne olayına girişmesede, sadece moda devi D&G ve Macy's ile yaptığı anlaşmalardan 58 milyon dolar kazandığı hesaplandı.[176]

2011'in son aylarında Madonna'nın yönetmenliğini yaptığı W.E filmini tamamladığını açıkladı ve filmin ilk gösterimi Venedik film festivalinde gerçekleşti.Ayrıca W.E'nin soundtrack şarkılarından Madonna'nın seslendirdiği "Masterpiece" adlı şarkı 15 Ocak 2012'deki 69.Altın Küre Ödülleri'nde "Best Orjinal Song" katagorisinde ödül aldı.

MDNA[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna Aralık 2011'de Interscope Records ile 3 albümlük bir albüm antlaşması imzalamıştır.2012'de Yine 2011'in son aylarında yapımına başladığı 12. albümünün yapımını bitirdiğini açıkladı.Ayrıca albümün isminin "MDNA" olacağı ve 26 Martta çıkacağı açıklanmıştır.Albümdeki yapımcılar Daha önce "Ray Of Light" albümünde çalıştığı William Orbit ve Martin Solveig,Benny Benassi gibi isimlerdir.Bununla birlikte Albümün ilk single'ı Martin Solveig ve Madonna'nın yapımcılığını üstlendiği "Give Me All Your Luvin'" adlı şarkı olduğu açıklanmıştır.Şarkıda Madonna'ya Nicki Minaj ve M.I.A. eşlik etmektedir.Single'ın Klibi 3 Şubat 2012'de yayımlanmıştır.Klip Megaforce tarafından çekilmiştir. Ayrıca Madonna 5 Şubatta gerçekleşen Super Bowl XLVI Devre arası şovunu gerçekleştirmiştir.Şov Cirque Du Soleil ve Jamie King tarafından yönetilmiştir.Şovda Madonna'ya LMFAO, Nicki Minaj, M.I.A. ve Cee Lo Green eşlik etmitir.Ayrıca bu şov 114 milyon izleyiciyle gelmiş geçmiş en çok izlenilen devre arası şovu olmuştur.

Moda ve Yan uğraşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, kendine has "sokak çocuğu" giyinme stili 80'lerin genç kadınları modasında büyük bir etki yarattı.

1980'lerin yükselen pop yıldızı kadın modasında çok etkili olduğunu kanıtlamıştır. İlk olarak "sokak çocuğu" görünümü olan tozluk üzerine kısa etek, gerdanlıklar, plastik bilezikler, balık ağı eldivenler, saç bantları, uzun katmanlı boncuk halkaları, dipleri koyu kendi beyazlatılmış dağınık saçları ve dantel kurdeleleriyle dans müzik sahnelerinde göründü. Like a Virgin döneminde, milyonlarca genç kız onun dıştan taktığı sütyene, takı olarak taktığı haçına, dantel eldivenlerine, tül eteğine ve erkek tipi kemerlerine özenmişlerdir.

Dantel veya parmaksız eldivenler, tıpkı balıkağı çoraplar ve boncuklu gerdanlıklar gibi Madonna tarafından üne kavuşturulmuştur. Kısa, dar likra ve deri mini etekler ve boru şeklinde elbiseler, kırpılmış, bolero tarzı ceketlerle beraber giyilmiştir. Siyah o dönemde tercih edilen renkti. Kadınlar için diğer bir moda da dışa giyilen kadın iç çamaşırlarıydı. 80'lerin başından ortalarına kadar, dışarıda külot veya sütyen sergilemek tabu olarak görülmekteydi. Görünen iç çamaşırı, sosyal bir yersizlik göstergesiydi. Sonradan yeni eğilimlerde kadınlar geleneksel iç giyimlerinden, dantelli külotlardan ve geniş haçlardan vazgeçmişlerdir. Bu hem seksüel özgürlüğün hem de galip çift cinsiyet modasının bilinçli karşı koymasının göstergesiydi.

Confessions Turnesi sırasında H&M firması ile anlaşma yapan Madonna, firmanın reklam yüzü oldu.[155] Firmaya yüksek gelir sağladığı için H&M 2007 yılında, Madonna ile yeniden anlaşma imzalayarak, sanatçının kensisi tarafından M by Madonna adını taşıyan koleksiyon hazırlamasını sağladı.[177] M by Madonna, piyasaya çıktığı ilk hafta tüm dünyada 15 milyon $'dan fazla gelir elde etti.[159]

Madonna'nın Afrika ülkesi olan Malavi gezisi sırasında, David isimli zenci bir çocuğu evlat edinmesi ile tüm dünya basınında yeniden gündeme oturmasını sağladı. Gezi sırasında Malavi hükümetine büyük maddi yardımlar yapan sanatçının, ülkede açlık ve yoksulluk ile mücadele eden çocuklar için okullar ve yetimhaneler yaptıracak olması takdirle karşılansa da, ülkede evlat edinme yasalarının olmaması Madonna'nın kötü eleştirilere maruz kalmasına sebep oldu. Madonna ve Malavi hükümeti ise, yasaların çiğnenmediğini, her şeyin olması gerektiği olduğunu açıklasa da, bazı insan hakları grupları, bu durum için Madonna'ya karşı yasal savaş başlatacağını duyurdu.[178]

Madonna, evlat edindiği için tepkilerle karşılaşsa da, müzik adına verimli bir yıl yaşadı.[179] 2007 Dünya Müzik Ödülleri'nde "Yılın En Çok Satan Pop Sanatçısı" ve "Yılın En Çok Satan Amerikalı Sanatçısı" ödüllerini kazanmasının yanı sıra, 2007 Grammy Ödülleri'nde, Confessions on a Dance Floor albümü ile "Yılın En İyi Elektronik/Dans Albümü" ödülünü kazandı.[180]

Küresel ısınmaya karşı düzenlenen Live Earth konserleri için Hey You isimli şarkı yazan Madonna, ilk etapta şarkıyı internet üzerinden ücretsiz indirmeye açmıştı. Live Earth albümünde de yer alacak olan şarkı konserde de koro eşliğinde söylenerek Live Earth'te yer alındı. Madonna, isminin Filth and Wisdom olduğu düşük bütçeli komedi tarzında film çektiği belirtildi. Madonna'nın oyuncu olarak değil, yönetmen koltuğunda yer aldığı film 2008'de yayımlandı.[181]

İlham kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

2006'da Madonna.

Madonna, Katolik özgeçmişini ve ailesine olan ilişkisini Like a Prayer albümüne yansıttı.[182][183] Madonna bu albümle kariyerini etkileyen inancını da anlattı.[184] Aynı adlı şarkısına çektiği videosunda stigmata gibi birçok Katolik semboller bulunuyordu. The Virgin Tour sürecinde tespih taktığı gibi, La Isla Bonita şarkısının videosunda tespihle dua etti.[185]

Aynı zamanda Madonna, İtalyan kimliğini de işine yansıttı. Like a Virgin videosu için Venedik'i anımsatan yerler seçti.[186] Open Your Heart şarkısını videosunda da Madonna'nın şefini oynayan adam, videoda Madonna'yı İtalyanca azarlıyodu. Who's That Girl Tour'dan Madonna'nın canlı performanslarını gösteren Ciao, Italia! - Live from Italy videosunda bulunan Papa Don't Preach şarkısını Papa'ya söylemişti.[187]

1985 yılında Madonna, onu çok etkileyen ilk şarkı Nancy Sinatra'nın şarkısı "These Boots Are Made for Walkin'" olduğunu ve kendisini başarılı olmaya yönlendirdiğini belirtmişti.[188] Gençliğinde Madonna, resim, edebiyat ve müziğe ilgi duymaya başladı ve bu dönemlerde klasik müzik dinlemeyi sevdiğini beyan etti. Sanatçının bu alanda en sevdiği türün barok tarzı olduğu bilinmektedir. Özellikle Mozart'a ve Chopin'e ilgi duyan Madonna, onların müziğindeki kadınsı kaliteyi beğendiğini beyan etti.[189] 1999'da, Madonna kendi müzik idolleri arasında Karen Carpenter, The Supremes ve Led Zeppelin'i gösterirken, dans konusunda Martha Graham ve Rudolf Nureyev'i örnek aldığını açıkladı.[190] The Observer ile yaptığı bir röportajda Madonna yine ilgi duyduğu isimlere The Raconteurs ve The White Stripes'ı ekledi. Yine bu isimler arasında New York'lu The Jett Set grubu da yer almaktaydı.[191]

Çocukluğunda, Madonna birçok oyuncudan da etkilendi. Sanatçı yıllar sonra bu konu hakkında "Carole Lombard'ı, Judy Holliday'i ve Marilyn Monroe'yu çok seviyordum. Hepsi inanılmaz eğlenceliydi...kendimi onlarda gördüm...kızlığımı, zekamı ve masumiyetimi".[188] 1985 yılında yayımladığı "Material Girl" müzik videosunda Madonna, Marilyn Monroe'nun "Diamonds Are a Girl's Best Friend" filminden esinlenerek klibi çekti. Aynı şekilde Gentlemen Prefer Blondes adlı filmin konseptini de "Who's That Girl"de kullandı. 1989'da yayımlanan "Express Yourself" videosu da Fritz Lang'in sessiz filmi Metropolis'ten izler taşımaktaydı. 1990 yılı şarkısı "Vogue"da ise Hollywood'un eski yıldızları işlendi. Şarkıda işlenen onlarca oyuncu arasında Marlene Dietrich, Carole Lombard ve Rita Hayworth gibi oyuncular yer almaktaydı.[192] Bu sanatçılar arasında yer alan Bette Davis, Louise Brooks ve Dita Parlo Madonna tarafından idol olarak gösterilmişti.[193] Sanatçı ayrıca Andy Warhol'ın formatlarını 1992 videoları "Erotica" ve "Deeper and Deeper"da kullandı.

Madonna ayrıca Frida Kahlo başta olmak üzere resimden de etkilendi.[194] 1995 yılı şarkısı "Bedtime Story"nin videosunda Kahlo'nun ve Remedios Varo'nun birkaç tablosu kullanıldı.[195] 2003 şarkısı "Hollywood"da fotoğrafçı Guy Bourdin'in çalışmalarından yararlanıldı.[196]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Evlilikleri ve diğer ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna, eski eşi Guy Ritchie ile.

70'lerin sonunda Madonna, beraber Breakfast Club adlı grubunu kurduğu Dan Gilroy ile birliktelik yaşadı.[197] 1980'lerin başında, albümlerinde yapımcılık yapan Stephen Bray,[198] sanatçı Jean-Michel Basquiat,[199][200] DJ ve yapımcı Mark Kamins,[201] ve müzisyen Jellybean Benitez ile birliktelik yaşadı.[198] "Material Girl"ün yayımlandığı 1985 yılında Madonna, oyuncu Sean Penn ile tanıştı ve o yıl onunla evlendi. Ancak 1988'in sonunda ayrılmaya karar veren çift, 1989 yılının Ocak ayında da boşandı.[202] Evliliğin ardından Madonna;

« "Tamamen işlerime yoğunlaşmıştım ve bu aşk için fazla cömert davranamadım"[203] »

şeklinde beyanatta bulundu. Madonna, kısa süre sonra Dick Tracy filminde beraber çalıştığı Warren Beatty ile beraberlik yaşadı.[204] Ancak çift 1990 yılının sonbaharında ayrıldı.[205][206]

1990 yılının sonunda Madonna, biseksüel aktör Tony Ward ile birliktelik yaşadı.[207] Sanatçı, Ward ile beraber "Cherish" (1989) ve "Justify My Love" (1990) kliplerinde yer aldı. Ancak bu beraberlik de 1991 yılının başında bitti.[208] Madonna bunun hemen ardından rap şarkıcısı Vanilla Ice ile sekiz aylık bir beraberliğe başladı. Vanilla Ice, Madonna'nın olaylı 1992 kitabı Sex'te yer aldı.[207] Madonna, sonrasında Dennis Rodman ile 1990'ların ortasında beraberlik yaşadı.[207] Eylül 1994'te, Central Park'ta, Madonna Carlos Leon ile tanıştı.[209] 14 Ekim 1996'da Madonna, Los Angeles'ta kızı Lourdes Maria Ciccone Leon'u dünyaya getirdi.[210] Madonna yine Andy Bird ile beraberlik yaşadı. Bird, bu birlikteliği anlatan bir kitabı 2000'de yayımladı.[211] Madonna, sonrasında yönetmen Guy Ritchie ile bir beraberliğe başladı. Çift Sting ve karısı Trudie Styler aracılığıyla tanıştı. 11 Ağustos 2000'de Madonna oğlu Rocco'yu Los Angeles'ta dünyaya getirdi.[212] 22 Aralık 2000'de Madonna ve Ritchie İskoçya'da evlendi.[213][214] 15 Ekim 2008'de Guy Ritchie ve Madonna'nın boşanacağı bildirildi.[215] Boşanma işlemi 2 Ocak 2009 Cuma günü tamamlandı.[216][217] Boşanma tazminatı olarak Madonna, 50 milyon ve 60 milyon sterlin arası bir tazminat ödedi.[218]

Evlat edinme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekim 2006'da Madonna, bir yetimhanenin açılmasına yardım etmek üzere Afrika ülkesi Malavi'ye gitti. Madonna ayrıca Malavi'nin devlet fonuna da yardım etmeyi amaçlıyordu.[219] 10 Ekim 2006'da 24 Eylül 2005 doğumlu David Banda Mwale adlı bir çocuğu evlat edinmek üzere bir form imzaladı. Böylece David Banda Mwale Ciccone Ritchie ismini aldı.[220][221] Banda, 16 Ekim'de yurtdışına çıkarıldı.[222] Bu olayın ardından bir tartışma başladı. Malavi yasalarına göre bir evlat edinmek için evlat edinen kişinin bu işlemden en az 1 yıl öncesine kadar ülkede kalmış olması gerekiyordu.[223] Olay kısa sürede geniş kitlelerce patlak verdi.[224]

Madonna, iddiaları Ekim 2006'da The Oprah Winfrey Show adlı programda çürüttü. Madonna'nın sözlerine göre; Malavi'de bir evlat edinme kanunu henüz yoktu ve Banda, ülkede sıtma, verem ve zatürree geçirmişti.[225] Sanatçı medyayı Afrika'daki yetimlere, evlat edinecek ebeveynleri caydırarak onlara kötülük yapmakla suçladı.[226] U2 grubunun solisti ve insan hakları savunucusu Bono, Madonna'ya destek vererek, "Madonna, düşünülebilecek en kötü yoksulluktan bir çocuğu kurtardığı için alkışlanmalıdır." şeklinde beyanat verdi.[227]

Bazı çevrelere göre de, Banda'nın biyolojik babası olan Yohane, evlat edinme terimini yanlış anlayarak onları besleyeceğini düşünmüştü. Yohane bu konuda "Bu insan hakları savunucuları beni sürekli bezdiriyorlar. Bana ne yaptığımın farkında olmadığımı söylüyorlar. Benden onların yasal sistemlerine uymamı bekliyorlar." şeklinde bir açıklama yaptı.[228] Yine Madonna, Banda'nın para yardımı teklifini reddedip evlat edinmeyi seçtiğini beyan etti.[229] Bu işlem en sonunda 28 Mayıs 2008 tarihinde tamamlandı.[230] Yohane memnuniyetini dile getirdi ancak; "Düzenin bazı bakış açılarına meydan okuyabilirdim" şeklinde bir yorum yaptı.[231]

Kabbala[değiştir | kaynağı değiştir]

1990'ların sonundan başlayarak Madonna Kabbala öğretisinin bir üyesi oldu. Sanatçı, bu tarihten itibaren Los Angeles'taki Kabbala Merkezi'ne devam etmektedir. Merkezin şu anki liderleri Haham Philip Berg ve karısı Karen'dır. Madonna ayrıca Haham Eitan Yardeni ile de çalışmaktadır. Yardeni'nin karısı Sarah Yardeni, bir yardım projesi olan "Çocuklar için Maneviyat" üzerinde çalışmaktadır.[232] Sanatçı, Kabbala'nın okuluna $21 milyon'luk bağış yapmasıyla bilinmektedir.[233] Bununla birlikte İsrailli hahamlar, Madonna'nın 2006 albümü Confessions on a Dance Floor'da yer alan "Isaac"in yer almasını kınadı. Bunun nedeni, albümdeki şarkının Haham Isaac Luria'nın adına yazılması ve Yahudi inancına bir hahamın adının açığa çıkarılmasının yasak olmasıdır. Madonna, bu şarkının adının İsrailli bir şarkıcıdan geldiğini beyan ederek iddiaları yalanladı.[234] Madonna, bir söylevinde Kabbala öğretilerine karşı çıkılmasına yanıt olarak: "Herhalde bir Nazi Partisi'ne katılsam daha az tepki alırdım" şeklinde yorum yaparak, bunun kimseye bir zararının olmadığını söyledi.[235]

Kalıt[değiştir | kaynağı değiştir]

Madonna'nın Sticky & Sweet Tour adlı dünya turu, bir solo artiste göre en çok kâr elde eden turu oldu.[236][237] Birleşik Krallık müzik tarihinde Madonna en başarılı solo sanatçı olduğu gibi, herhangi bir diğer kadın sanatçıdan daha fazla bir numaraya ulaşmış şarkısı bulunmaktadır.[238] 2008'de 4 Minutes adlı şarkısının yayımlanmasıyla beraber, Madonna, Elvis Presley'in rekorunu geçerek, Amerikan müzik tarihindeki en çok top-10'a şarkı sokan kişi olarak tarihe geçti.[239] 2007'de Madonna, VH1 tarafından düzenlenen Rock & Roll Tarihinin En Müthiş Kadını listesinde 8. sırada yer aldı.[240] 10 Mart 2008'de Madonna, "Rock and Roll Hall of Fame" konumuna yükseltildi.[241]

Yine sanatçının, aralarında Naomi Campbell ve Sandra Bernhard'ın yer aldığı birçok ünlü kadınla ilişkisinin olduğu bilinmektedir. 1992 çıkışlı olaylı Sex kitabında, Madonna farklı cinsel tercihlere yer vererek farklı cinsel pozisyonlar tasvir etti. Özellikle Madonna, biseksüellik üzerinde durmaktadır.[242] Yine Madonna, Roma Katolik Kilisesi tarafından "Who's That Girl Tour", "Blond Ambition World Tour" ve "Confessions Tour" kapsamında eleştirildi. The New York Times gazetecisi yazar Gay Talese bunu İtalyan kökenli olmasına bağlamaktadır.[243] Sanatçı, oğlu Rocco'yu bir Presbiteryan Kilisesi'nde vaftiz etti.[244]

Yaptıklarıyla Madonna akademik ilgi oluşturmuştur. Madonna'nın ilişkileri, medyada yarattığı görüntüler ve azınlıkların bakış açılarını örneğin eşcinselleri "Vogue", "Like a Prayer", "La Isla Bonita" ve "Borderline" gibi şarkılarının videolarında temsil etmesi disiplinler arası araştırmalara ve yayınlamalara konu olmuştur. Bu görüntüler 90'lı yıllarda akademisyenlerin medya araştırmalarının alt bölümü olarak Madonna araştırmaları oluşturmasına sebep olmuştur.[245]

2006 yılında yeni bir su ayıları türüne (Latincede: Tardigrada) Echiniscus madonnae olarak Madonna'nın ismi verilmiştir.[246] E. madonnae ismi ilk olarak Mart 2006'da uluslararası hayvan taksonomi dergisi Zootaxa ' da kullanılmıştır (cilt 1154, sayfa: 1–36). Derginin yazarları bu konuda "Yeni türe, zamanımızın en önemli sanatçısı Madonna Louise Veronica Ritchie'nin ismini vermekten büyük zevk duyarız." diye bir açıklama yapmışlardır. Bu türün Bütünleştirilmiş Taksonomik Bilgi Sistemindeki numarası 711164.[247]

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Turneler[değiştir | kaynağı değiştir]

Girişimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Greenburg, Zack O'Malley (18 Eylül 2013). "Madonna's Net Worth: $500 Million In 2013". Forbes (Forbes, Inc.). http://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2013/09/18/madonnas-net-worth-500-million-in-2013/. Erişim tarihi: 25 Mart 2014. 
  2. ^ "Brando Enterprises LP v. Madonna Louise Ciccone et al". RFC Express. 28 Ekim 2012. http://www.rfcexpress.com/lawsuits/trademark-lawsuits/california-central-district-court/110985/brando-enterprises-lp-v-madonna-louise-ciccone-et-al/summary/. Erişim tarihi: 26 Şubat 2013. 
  3. ^ a b c d Taraborrelli 2002, sayfalar 11–13
  4. ^ Taraborrelli 2002, sayfa 10
  5. ^ a b c "The Child Who Became a Star: Madonna Timeline". The Daily Telegraph (Londra). 26 Temmuz 2006. http://www.telegraph.co.uk/news/1400097/The-child-who-became-a-star.html. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  6. ^ Guilbert 2002, sayfa 92
  7. ^ Morton 2002, sayfa 47
  8. ^ a b Taraborrelli 2002, sayfa 23
  9. ^ Claro 1994, sayfalar 24, 27
  10. ^ Tilden, Imogen (4 Temmuz 2001). "Madonna | News". The Guardian (Londra). http://www.guardian.co.uk/news/2001/jul/04/netnotes.imogentilden. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2008. 
  11. ^ Morton 2002, sayfa 12
  12. ^ Taraborrelli 2002, sayfalar 26–29
  13. ^ Hosted by Paula Zahn (Cumartesi sabah 11 ve Pazar gece 7). "A Star with Staying Power". People in the News. CNN. http://edition.cnn.com/CNN/Programs/people/shows/madonna/profile.html. 
  14. ^ Hosted by Jim Wallasky. "Madonna: Queen of Pop". Biography. 5 dakika. The History Channel. 
  15. ^ Rettenmund 1995, sayfa 45
  16. ^ O'Brien 2007, sayfa 56
  17. ^ Baron, Bruce (2 Temmuz 1999). "Madonna – From Genesis to Revelations". Goldmine (F+W Media) 25 (494). ISSN 1055-2685. 
  18. ^ Morton 2002, sayfa 23
  19. ^ a b c Ganz, Caryn (2004). "Biography – Madonna". Rolling Stone. Jann Wenner. http://www.rollingstone.com/music/artists/madonna/biography. Erişim tarihi: 29 Nisan 2008. 
  20. ^ LeRoy, Dan. "Breakfast Club > Biography". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/artist/breakfast-club-mn0000512922. Erişim tarihi: 19 Mart 2014. 
  21. ^ Orzeck, Kurt (23 Eylül 2007). "Madonna, Beastie Boys Nominated For Rock And Roll Hall Of Fame". MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1570747/20070927/beastie_boys.jhtml. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2008. 
  22. ^ a b c d Taraborrelli 2002, sayfa 43
  23. ^ Rooksby 2004, sayfa 11
  24. ^ a b c d e "Madonna – Charts & Awards – Billboard Albums". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/artist/madonna-p64565/charts-awards/billboard-albums. Erişim tarihi: 24 Şubat 2010. 
  25. ^ a b c d "Madonna – Charts & Awards – Billboard Singles". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/artist/madonna-p64565/charts-awards/billboard-singles. Erişim tarihi: 24 Şubat 2010. 
  26. ^ Clerk 2002, sayfa 20
  27. ^ Voller 1999, sayfa 22
  28. ^ Rettenmund 1995, sayfa 67
  29. ^ "Ask Billboard: A Lot To 'Like' About Far*East Movement". Billboard. http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/952823/ask-billboard-a-lot-to-like-about-fareast-movement. Erişim tarihi: 2 Eylül 2012. 
  30. ^ Cross 2007, sayfa 31
  31. ^ Voller 1999, sayfa 18
  32. ^ Vena, Jocelyn (12 Ağustos 2009). "Can Lady Gaga Top These Iconic MTV VMA Performances?". MTV. http://www.mtv.com/news/articles/1618580/20090812/lady_gaga.jhtml. Erişim tarihi: January 12, 2010. 
  33. ^ a b Greig, Geordie (6 Kasım 2005). "Geordie Greig Meets Madonna: Secret Life of a Contented Wife". The Sunday Times (Londra). http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article586950.ece. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  34. ^ "Contrasting fortunes as Madonna and Jacko turn 50". The Age (Melbourne: Fairfax Media). 15 Ağustos 2008. http://www.theage.com.au/lifestyle/people/contrasting-fortunes-as-madonna-and-jacko-turn-50-20090403-9ruh.html. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2009. 
  35. ^ a b c d e f g "Artist Chart History – Madonna". Billboard. Nielsen Business Media, Inc. http://www.billboard.com/artist/308786/madonna/chart. Erişim tarihi: 12 Mart 2009. 
  36. ^ "Madonna Scores 12th Chart Topper in the UK". BBC. 26 Şubat 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4753366.stm. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  37. ^ American Film Institute (1984). "Desperately Seeking Madonna". Film Journal International (Arthur M. Sackler Foundation, Michigan Üniversitesi) 10: 20. ISSN 1536-3155. 
  38. ^ Van Gelder, Lawrence (2 Mart 1986). "Critic's Choices". New York Times. http://www.nytimes.com/1986/03/02/arts/critics-choices-cable-tv.html. Erişim tarihi: 25 Nisan 2012. 
  39. ^ Hawkins, Diana; Attenborough, Richard (2009). Entirely Up To You, Darling (karton kapaklı kitap). Arrow Books. ss. 133. ISBN 978-0-099-50304-0. 
  40. ^ Warren et al. 2001, sayfalar 23–25
  41. ^ a b Morton 2002, sayfalar 134–135
  42. ^ a b Dion, Richard. "Madonna Biography". Musicomania. http://www.musicomania.ca/madonna/biography.htm. Erişim tarihi: 23 Nisan 2012. 
  43. ^ Metz & Benson 1999, sayfa 67
  44. ^ Clerk 2002, sayfa 77
  45. ^ Sigerson, David (7 Temmuz 1986). "Madonna: True Blue: Review". Rolling Stone. Jann Wenner. http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/7076/36379. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2008. 
  46. ^ Bohem 1990, sayfa 78
  47. ^ "Madonna Biography". Tribune Entertainment Media Group. http://www.tribute.ca/people/madonna-/4085/. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  48. ^ a b c Smith, Neil (24 Mayıs 2004). "Show Stealer Madonna on Tour". BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3704915.stm. Erişim tarihi: 12 Şubat 2008. 
  49. ^ Voller 1999, sayfa 29
  50. ^ Bassets, Luis (31 Ağustos 1987). "Madonna convocó en París a 130.000 personas" (French). El País. Madrid: Jesús de Polanco. http://elpais.com/diario/1987/08/31/cultura/557359210_850215.html. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2009. 
  51. ^ Erlewine, Stephen Thomas (2 Aralık 1987). "Madonna | You Can Dance". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/album/r12207. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2010. 
  52. ^ Rooksby 2004, sayfa 89
  53. ^ Bronson 2002, sayfa 329
  54. ^ "Madonna Biography, Discography, Filmography". Fox News Channel. 3 Ocak 2008. http://www.foxnews.com/story/0,2933,193740,00.html?sPage=fnc.entertainment/madonna. Erişim tarihi: 5 Haziran 2008. 
  55. ^ "Pepsi cancels Madonna ad". NY Times. 5 Nisan 1989. http://www.nytimes.com/1989/04/05/business/pepsi-cancels-madonna-ad.html. Erişim tarihi: 2 Eylül 2012. 
  56. ^ Madonna (1989). Like a Prayer (Audio CD). Sire Records. 
  57. ^ Considine, J.D. (6 Nisan 1989). "Madonna: Like A Prayer: Review". Rolling Stone (Jann Wenner). http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/7480/37150. Erişim tarihi: 21 Ocak 2007. 
  58. ^ Ruiz, Julián (19 Kasım 2013). "Santa Madonna, 'ora pro nobis'" (İspanyolca). El Mundo (Unidad Editorial). http://www.elmundo.es/cultura/2013/11/19/528a313d6843415e3d8b4574.html. Erişim tarihi: 9 Şubat 2014. 
  59. ^ Taraborrelli 2002, sayfa 217
  60. ^ Press release (25 Mayıs 1990). "Michael, Madonna Top 'Billboard' Poll". Dayton Daily News (Cox Enterprises): 23. ISSN 0897-0920. 
  61. ^ Bego 2000, sayfa 232
  62. ^ Morton 2002, sayfa 98
  63. ^ "Showbiz > Madonna". China Daily. 4 Kasım 2009. http://www.chinadaily.com.cn/showbiz/2009-11/04/content_8914325.htm. Erişim tarihi: 11 Aralık 2010. 
  64. ^ Herrera, Monica (15 Eylül 2000). "Poll: 'Vogue' Is Fave Madonna Chart-Topper". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/news/poll-vogue-is-fave-madonna-chart-topper-876281.story. Erişim tarihi: 14 Aralık 2007. 
  65. ^ Pitts 2004, sayfa 40
  66. ^ Sporkin, Elizabeth (2 Temmuz 1990). "He Still Leaves 'Em Breathless". People. http://www.people.com/people/archive/article/0,,20118117,00.html. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2009. 
  67. ^ Ciccone, Christopher (19 Temmuz 2008). "Warren Beatty, Sean Penn ... and My Sister Madonna's Great Daddy Chair Dilemma". Daily Mail (Londra). http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1036516/Warren-Beatty-Sean-Penn---sister-Madonnas-great-Daddy-Chair-dilemma.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2009. 
  68. ^ "Madonna.com > Tours > Blond Ambition Tour". Madonna.com. http://www.madonna.com/tour/index/tour/id/2. Erişim tarihi: 3 Eylül 2012. 
  69. ^ Walters, Barry (1 Haziran 2006). "Crucifixes, Leather and Hits". Rolling Stone (Jann Wenner) 1067 (56). ISSN 0035-791X. 
  70. ^ Grunt, Gary (23 Mayıs 2006). "Madonna's giant cross offensive". BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5006008.stm. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2006. 
  71. ^ Sexton 1993, sayfa 88
  72. ^ Fisher, Carrie (Ağustos 1991). "True Confessions: The Rolling Stone Interview With Madonna". Rolling Stone. ISSN 0035-791X. 
  73. ^ a b Cross 2007, sayfa 128
  74. ^ "Diamond Awards – Certified Albums – RIAA". Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği. http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblDiamond. Erişim tarihi: 3 Ocak 2010. 
  75. ^ Clayton-Lea, Tony (23 Mart 2012). "Girl gone wild: is it time for Madonna to grow up?". The Irish Times. 29 Mart 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120329161335/http://www.irishtimes.com/newspaper/theticket/2012/0323/1224313742569.html. Erişim tarihi: 13 Mart 2014. 
  76. ^ "Madonna – Justify My Love – Worldwide peaks". Ultratop 50. Hung Medien. http://www.ultratop.be/en/showitem.asp?interpret=Madonna&titel=Justify+My+Love&cat=s. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2010. 
  77. ^ a b Rich, Joshua (20 Kasım 1998). "Madonna Banned". Entertainment Weekly (Time Inc.). http://www.ew.com/ew/article/0,,285759,00.html. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2008. 
  78. ^ Lippens, Nate (2007). "Making Madonna: 10 Moments That Created an Icon". MSN. MSN Music. 30 Ağustos 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110610214016/http://entertainment.msn.com/green/madonna10things/. Erişim tarihi: 4 Ocak 2008. 
  79. ^ Birnbaum, Jane (22 Mayıs 1992). "Unarmed and Dangerous". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,310562,00.html. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2009. 
  80. ^ Weiss, Shari (11 Ocak 2011). "Vanilla Ice: I broke up with 'great lover' Madonna over her 'Sex' book". Daily News (New York) (Daily News, L.P.). http://articles.nydailynews.com/2011-01-11/gossip/27087140_1_vanilla-ice-robert-van-winkle-sex-book. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2002. 
  81. ^ "In Bed With Madonna – BBFC rating". British Board of Film Classification. http://www.bbfc.co.uk/BVF063175/. Erişim tarihi: 6 Eylül 2012. 
  82. ^ Holden, Stephen (20 Nisan 1992). "Madonna Makes a $60 Million Deal". The New York Times. http://www.nytimes.com/1992/04/20/arts/madonna-makes-a-60-million-deal.html. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2008. 
  83. ^ Morton 2002, sayfa 54
  84. ^ a b Kirschling, Gregory (25 Ekim 2002). "The Naked Launch". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,365681,00.html. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2008. 
  85. ^ "Madonna.com > Discography > Erotica". Icon: The Official Madonna Website. Madonna.com. http://www.madonna.com/discography/index/album/albumId/5/. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  86. ^ Metz & Benson 1999, sayfalar 17–20
  87. ^ "Body of Evidence". Rotten Tomatoes. http://www.rottentomatoes.com/m/body_of_evidence/. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  88. ^ Maslin, Janet (19 Kasım 1993). "A Movie Within a Movie, With a Demure Madonna". The New York Times. http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9F0CE5DF103AF93AA25752C1A965958260. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2008. 
  89. ^ Tetzlaff 1993, sayfa 143
  90. ^ Taraborrelli 2002, sayfalar 232–235
  91. ^ Taraborrelli 2002, sayfa 242
  92. ^ a b Taraborrelli 2002, sayfa 235
  93. ^ "Madonna's 40 Biggest Billboard Hits". Billboard. http://www.billboard.com/articles/list/499398/madonnas-40-biggest-billboard-hits. Erişim tarihi: 2 Eylül 2012. 
  94. ^ Voller 1999, sayfa 221
  95. ^ Erlewine, Stephen Thomas (17 Kasım 1995). "Madonna | Something to Remember". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/album/r431248. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2009. 
  96. ^ Gleiberman, Owen (20 Aralık 1996). "Evita (1997)". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,295501,00.html. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. 
  97. ^ Maslin, Janet (6 Aralık 1996). "Madonna, Chic Pop Star, As Chic Political Leader". The New York Times. http://movies.nytimes.com/movie/review?res=9B02E0D91E31F936A15751C1A960958260. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2009. 
  98. ^ Michael 2004, sayfa 67
  99. ^ Taraborrelli 2002, sayfa 276
  100. ^ Madonna on Oprah, 13 Aralık 1996, American Broadcasting Company, 15:56.
  101. ^ Ciccone, Madonna (Kasım 1996). "The Madonna Diaries". Vanity Fair (Advance Publications): 174-188. ISSN 0733-8899. 
  102. ^ Taraborrelli 2002, sayfa 285
  103. ^ Corliss, Richard (16 Aralık 1996). "Cinema: Madonna and Eva Peron: You Must Love Her". Time. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,985711,00.html. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2010. 
  104. ^ Busari, Stephanie (24 Mart 2008). "Hey Madonna, Don't Give Up the Day Job!". CNN. http://edition.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Movies/03/18/madonna.movies/?iref=mpstoryview. Erişim tarihi: 21 Mart 2008. 
  105. ^ Erlewine, Stephen Thomas (23 Eylül 1997). "Madonna | Evita [Original Soundtrack] > Overview". Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/album/r248416. Erişim tarihi: 24 Şubat 2010. 
  106. ^ "Performers, Presenters Add Spark To Billboard Music Awards". Billboard (Nielsen Business Media, Inc.) 108 (51): 12. 21 Aralık 1996. ISSN 0006-2510. http://books.google.co.id/books?id=swkEAAAAMBAJ&pg=PA12#v=onepage&q&f=false. Erişim tarihi: 20 Mart 2014. 
  107. ^ Steward, Jason (16 Ekim 1996). "Girl for Madonna". The Independent. http://www.highbeam.com/doc/1P2-4829644.html. Erişim tarihi: 24 Şubat 2010. 
  108. ^ Cross 2007, sayfa 71
  109. ^ Taraborrelli 2001, sayfa 288
  110. ^ Cross 2007, sayfa 134
  111. ^ Barnes, Anthony (9 Temmuz 2006). "Kabbalah: is Madonna losing her religion?". The Independent (Londra). http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/kabbalah-is-madonna-losing-her-religion-407250.html. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2010. 
  112. ^ Erlewine, Stephen Thomas. Allmusic. Review of Ray of Light. Retrieved April 23, 2006.
  113. ^ Clinton, Paul. "Review: Music of the Heart hits all the right notes". http://www.cnn.com/SHOWBIZ/Movies/9910/28/review.musicofheart/. Erişim tarihi: 2007-08-12. 
  114. ^ Saunders, Christopher. "Microsoft Hopes Ray of Light Makes XP Shine". Clickz. http://www.clickz.com/904871. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  115. ^ "Madonna in plagiarism case defeat". BBC News. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4449580.stm. Erişim tarihi: 2007-01-21. 
  116. ^ "Grammy Award Winners". Grammy Awards. http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/Winners/Results.aspx?title=&winner=Madonna&year=0&genreID=0&hp=1. Erişim tarihi: 2008-05-27. 
  117. ^ "That thing: Lauryn Hill sets Grammy record". CNN. 1999-02-24. http://www.cnn.com/SHOWBIZ/Music/9902/24/grammy/index.html. Erişim tarihi: 2008-02-09. "Pop queen Madonna, now 40, earned three Grammys." 
  118. ^ "Chart Listing For The Week Of September 25, 1999". Billboard Hot 100 Airplay. http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=350&cfgn=Singles&cfn=Hot+100+Airplay&ci=3035368&cdi=7488903&cid=09%2F25%2F1999. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  119. ^ "The RS 500 Greatest Albums of All Time". Rolling Stone. http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time/4. Erişim tarihi: 2008-06-06. 
  120. ^ a b c d e f Zahlaway, Jon (2000-09-27). "Madonna's "Music" claims No. 1 spot on album chart". LiveDaily. http://www.livedaily.com/news/1892.html. Erişim tarihi: 2008-05-28. 
  121. ^ a b c d e "Music". Madonna.com. http://madonna.com/music/?v=a&a=1&id=8. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  122. ^ "The Concert Hotwire". Pollstar. http://pollstar.com/news/viewnews.pl?NewsID=1498. Erişim tarihi: 2008-06-03. 
  123. ^ Susman, Gary. "Materialist Girl". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,644576,00.html. Erişim tarihi: 2008-06-03. 
  124. ^ "Madonna flop goes straight to video". BBC News. November 8, 2002. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2426783.stm. Erişim tarihi: 2008-06-03. 
  125. ^ "Die Another Day". GreenCine. http://www.greencine.com/webCatalogMore?prodid=21829. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  126. ^ "Golden Raspberry Awards past winners database". Los Angeles Times. http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2002/2002gr.htm. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  127. ^ "Madonna shows she's Up For Grabs". Sydney Morning Herald. http://www.smh.com.au/articles/2002/05/01/1019441392166.html. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  128. ^ http://www.artfacts.net/index.php/pageType/exhibitionInfo/exhibition/93186/lang/1
  129. ^ "Confessions On A Dance Floor by Madonna review". Metacritic. http://www.metacritic.com/search/process?sort=relevance&termType=all&ts=american+life&ty=2&x=32&y=15. Erişim tarihi: 2007-12-30. 
  130. ^ Hastings, Chris (2005-10-16). "Thank you for the music! How Madonna's new single will give Abba their greatest-ever hit". The Telegraph (Telegraph Media Group). http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/10/16/nmad16.xml&sSheet=/news/2005/10/16/ixhome.html. Erişim tarihi: 2008-01-07. 
  131. ^ "Madonna - Entertainer". BBC h2g2. http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A6959307. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  132. ^ http://www.mtv.com/news/articles/1469995/20030214/madonna.jhtml
  133. ^ a b "Madonna: Artist Chart History". Billboard. http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=50294&model.vnuAlbumId. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  134. ^ "Madonna, Spears, Aguilera upstage MTV awards with steamy kisses". Metropolis Magazine. 
  135. ^ November 18, 2003 - Me Against the Music: Extra Tracks - Video CD by BMG International - 2 minutes - B0000TAN12
  136. ^ Brackett, Nathan (year=2004). The New Rolling Stone Album Guide. Rev Upd edition. Simon & Schuster. ss. 509. ISBN 0743201698. 
  137. ^ Brackett, Nathan (yıl=2004). The New Rolling Stone Album Guide. Rev Upd edition. Simon & Schuster. ss. 509. ISBN 0743201698. 
  138. ^ Remixed and Revisted Sales Datas
  139. ^ a b "Madonna's label sues record giant". 2004-03-26. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3570563.stm. Erişim tarihi: 2008-06-07. 
  140. ^ a b c "Madonna sells record company". NME News. http://www.nme.com/news/madonna/30546. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  141. ^ "Madonna ready to Dance on world tour". China Daily. http://www.chinadaily.com.cn/lifestyle/2006-04/04/content_559767.htm. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  142. ^ "Madonna: Full Biography". MTV. http://www.mtv.com/music/artist/madonna/artist.jhtml. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  143. ^ a b "The Immortals: The First Fifty". Rolling Stone. http://www.rollingstone.com/news/story/5939214/the_immortals_the_first_fifty. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  144. ^ "The Live 8 Event". BBC. http://www.bbc.co.uk/music/thelive8event/. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  145. ^ "Tracklisting". LIVE 8 DVD. http://www.live8livedvd.com/site/tracklisting_subscribed.htm. Erişim tarihi: 2008-06-03. 
  146. ^ a b Madonna's horse horror
  147. ^ "U.S. Radio hangs up on Madonna". Billboard. http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1002877666. Erişim tarihi: 2007-12-30. 
  148. ^ WikiAnswers #1 in 45 Different Countries.
  149. ^ Hung Up
  150. ^ "Confessions On A Dance Floor". Metacritic. http://www.metacritic.com/music/artists/madonna/confessionsonadancefloor?q=confessions%20on%20a%20dance%20floor. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  151. ^ Glenday, Craig. Guinness Book of World Records 2007. Mass Market Paperback. Bantam Press. ISBN 055358992X. 
  152. ^ "Madonna Storms to 12th UK Number One". The Epoch Times. http://en.epochtimes.com/news/6-2-26/38705.html. Erişim tarihi: 2007-12-30. 
  153. ^ Madonna's record Sorry & Hung Up
  154. ^ Madonna's Grammy Night Performance
  155. ^ a b "H&M Signs Madonna". Adweek. http://www.adweek.com/aw/national/article_display.jsp?vnu_content_id=1002650608. Erişim tarihi: 2006-11-27. 
  156. ^ "Westlife score 14th UK number one". BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6141664.stm. Erişim tarihi: 2008-01-03. 
  157. ^ Madonna in 2006 Brit Awards
  158. ^ "Madonna extends UK leg of Confessions world tour". NME News. 2006-05-22. http://www.nme.com/news/madonna/23129. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  159. ^ a b "Top 25 Tours of 2006". http://www.billboard.com/bbcom/yearend/2006/touring/top_tours.jsp. Erişim tarihi: 2007-12-30. 
  160. ^ Rolling Stone May 1, 2008 "Madonna debuts Hard Candy". Rolling Stone. http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/05/01/madonna-debuts-hard-candy-with-justin-timberlake-at-new-york-club-show/. Erişim tarihi: 2008-06-05. 
  161. ^ "Filth and Wisdom: Don't give up the day job, Madonna". Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2008/02/14/bfberlin114.xml. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  162. ^ Katie Hasty. "Madonna leads busy Billboard 200 with 7th No.1". Billboard. Nielsen Company. http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003799874. Erişim tarihi: 2008-05-07. 
  163. ^ "R&R CHR/Top 40 National Airplay". Radio & Records. http://www.radioandrecords.com/formats/charts/pop_chart.asp. Erişim tarihi: 2008-07-10. 
  164. ^ "Mariah, Madonna Make Billboard Chart History". Billboard. 2008-04-02. http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003784083. Erişim tarihi: 2008-04-04. 
  165. ^ Randy Lewis (29 Aralık 2008). "'08 tour leader: Madonna". Los Angeles Times. http://www.latimes.com/entertainment/news/music/la-et-tours29-2008dec29,0,4292189.story. Erişim tarihi: 7 Ocak 2009. 
  166. ^ Caulfield, Keith (July 23, 2009). "Madonna's 'Celebration' Hits Collection To Feature Two New Songs". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/#/news/madonna-s-celebration-hits-collection-to-1003996769.story. Erişim tarihi: July 23, 2009. 
  167. ^ Sexton, Paul (September 29, 2009). "Madonna's U.K. Chart 'Celebration'". Billboard (Nielsen Business Media, Inc). http://www.billboard.com/news/madonna-s-u-k-chart-celebration-1004016343.story. Erişim tarihi: September 29, 2009. 
  168. ^ "The Celebrity 100". Forbes. June 3, 2009. http://www.forbes.com/lists/2009/53/celebrity-09_The-Celebrity-100_Rank.html. Erişim tarihi: June 5, 2009. 
  169. ^ Montogomery, James (September 13, 2009). "Madonna Pays Tearful Tribute To Michael Jackson At 2009 VMAs‎". MTV (MTV Networks). http://www.mtv.com/news/articles/1621390/20090913/jackson_michael.jhtml. Erişim tarihi: September 14, 2009. 
  170. ^ Johnston, Maura (January 22, 2010). "Madonna Brings Classic 'Like A Prayer' To 'Hope For Haiti Now' Telethon". MTV (MTV Networks). http://www.mtv.com/news/articles/1630335/20100122/madonna.jhtml. Erişim tarihi: January 25, 2010. 
  171. ^ Reporter, Icon. "Madonna’s ‘Sticky & Sweet’ Concert To Be Released March 30 On DVD, Blu-Ray And CD". Icon: Official Madonna website (Madonna.com). http://www.madonna.com/news/title/madonnas-sticky--sweet-concert-to-be-released-march-30th-on-dvd-bluray-and-cd. Erişim tarihi: January 12, 2010. 
  172. ^ . http://www.trendus.com/haberler/47/magazin/kategorisi/6499/madonna-herkesi-biktirdi.htm. 
  173. ^ . http://www.elbisemodelleri.com/madonna-dolce-gabbana-sonbahar-2010-reklam-kampanyasi.html. 
  174. ^ . http://www.muzikle.net/muzik-haberleri/madonna-dolce-gabbana-gozlukleri-icin-kamera-karsisinda. 
  175. ^ . http://www.voguemag.com.tr/Fashion/News/NewsDetail/10-07-22/Materyal_k%C4%B1z_belli_oldu. 
  176. ^ . http://www.forbes.com/lists/2010/53/celeb-100-10_Madonna_KMJ4.html. 
  177. ^ Norman, Pete (2007). "Madonna's H&M TV Commercial". http://www.people.com/people/article/0,,20015890,00.html. Erişim tarihi: 2007-03-24. 
  178. ^ "Boycott of Madonna Moscow concert urged". Jewish News Weekly of Northern California. 2006-08-18. http://www.jewishsf.com/content/2-0-/module/displaystory/story_id/30088/format/html/displaystory.html. Erişim tarihi: 2008-01-21. 
  179. ^ "Madonna defies prosecution threat". BBC News Channel. 2006-08-20. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/5269684.stm. Erişim tarihi: 2008-07-10. 
  180. ^ Popkin, Helen A.S. (2006-10-11). "Just call Madonna the recycled-Material Girl". MSNBC. http://www.msnbc.msn.com/id/15200899/. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  181. ^ http://www.imdb.com/title/tt1042499/
  182. ^ Considine, J.D.. "Like A Prayer review". Rolling Stone. http://www.rollingstone.com/artists/madonna/albums/album/185201/review/5940859/like_a_prayer. Erişim tarihi: 9 Haziran 2008. "Madonna maintains an impressive sense of balance throughout the album, juxtaposing the ecstatic fervor of "Like a Prayer" with the Catholic injoking of Act of Contrition." 
  183. ^ O'Brien p 131
  184. ^ O'Brien p 126
  185. ^ Fouz-Hernandez, Santiago (2004). Madonna's Drowned Worlds: New Approaches to Her Cultural Transformations. Ashgate Publishing. ISBN 0754633721. 
  186. ^ "Venice, Italy". BBC. http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A190045. Erişim tarihi: 3 Haziran 2008. 
  187. ^ Huson, Paul (1971). The Devil's Picturebook. Author's Choice Press. ss. 28. ISBN 0595273335. 
  188. ^ a b Worrell, Denise (1985-05-27). "Madonna, Why She's Hot". Time Magazine. 
  189. ^ St. Michael, Mick (2004). "Music". Madonna talking: Madonna in Her Own Words. Omnibus Press. ss. 35. ISBN 1844494187. 
  190. ^ "Interview: Madonna reviews life on Larry King Live". CNN. 1999-01-19. http://www.cnn.com/SHOWBIZ/Music/9901/19/madonna.lkl/. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  191. ^ "Material Girl talks of her pop material". The Observer. 2006-10-29. 
  192. ^ Victor, Barbara (2001). Goddess, Inside Madonna. Cliff Street Books. ss. 23. ISBN 0-06-019930-X. 
  193. ^ Rolling Stone, August 1991, "True Confessions: The Rolling Stone Interview With Madonna, Part One" by Carrie Fisher.
  194. ^ Voller, Debbi [1999] Madonna: The Style Book Pg 89. ISBN 0-7119-7511-6
  195. ^ Guralnick, Peter. Best Music Writing. Da Capo Press. ss. 149. ISBN 0306809990. 
  196. ^ Susman, Gary. "Madonna faces copyright suit over video images". Entertainment Weekly. http://www.ew.com/ew/article/0,,491440,00.html. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  197. ^ Morton, Andrew (2001). Madonna. St Martin's Press. ISBN 0312287860. 
  198. ^ a b "Five professional collaborations that carried on in the bedroom". BBC's Top of the Pops 2. http://www.bbc.co.uk/totp2/features/top5/madonna.shtml. Erişim tarihi: 2008-01-26. 
  199. ^ Hoban, Phoebe (2004). Basquiat: A Quick Killing in Art. Penguin USA. ISBN 0143035126. 
  200. ^ Conner, Randy P. (2004). Queering Creole Spiritual Traditions. Haworth Press. ss. 299. ISBN 1560233516. 
  201. ^ Taraborrelli, J. Randy (2004-05). Madonna: An Intimate Biography. Diane Publishers. ISBN 0756779436. 
  202. ^ Horton, Rosalind (2007). Women Who Changed the World. Quercus. ss. 196. ISBN 1847240267. 
  203. ^ "Geordie Greig meets Madonna". The Sunday Times. November 6, 2005. http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article586950.ece. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  204. ^ http://www.people.com/people/archive/article/0,,20118117,00.html
  205. ^ http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1036516/Warren-Beatty-Sean-Penn---sister-Madonnas-great-Daddy-Chair-dilemma.html
  206. ^ http://www.people.com/people/madonna/biography/0,,20007955_10,00.html
  207. ^ a b c "Crazy for Madonna's men". USA Today. 2000. http://www.usatoday.com/life/madonnamen.htm. Erişim tarihi: 2008-01-07. "Madonna and model Tony Ward briefly dated in 1990", "Vanilla Ice and Madonna were together for eight months in 1992." 
  208. ^ Hirschberg, Lynn (April 1991). "The Misfit". Vanity Fair. 
  209. ^ Voller, Debbi (June 1999 1999). Madonna: The Style Book. Omnibus Press. ss. 114. ISBN 0711975116. 
  210. ^ Voller p 117
  211. ^ Clerk, Carol (2002). Madonnastyle. Omnibus Press. ISBN 0711988749. 
  212. ^ "Madonna gives birth to boy". CNN. 2000-08-11. http://transcripts.cnn.com/2000/WORLD/europe/08/11/us.madonna/index.html. Erişim tarihi: 2006-05-05. 
  213. ^ "Madonna weds her Guy". BBC News. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/22/newsid_3290000/3290829.stm. Erişim tarihi: 2008-06-05. 
  214. ^ "It's a £6million Mad pad". The Sun. 2007-06-22. http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/bizarre/article238907.ece. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  215. ^ "Madonna and Ritchie confirm split". BBC News. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7672083.stm. Erişim tarihi: 2008-10-15. 
  216. ^ http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/11/21/madonna.ritchie.divorce/index.html?iref=mpstoryview
  217. ^ Madonna and Guy Granted "Quickie Divorce"" TV Guide. 21 Kasım 2008.
  218. ^ http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7784519.stm
  219. ^ "Madonna adopts Malawian child, says father". October 2006. http://www.mg.co.za/articlePage.aspx?articleid=286338&area=/breaking_news/breaking_news__africa/. Erişim tarihi: 2008-02-23. 
  220. ^ Perry, Simon (October 2006). "Boy Madonna Hopes to Adopt Leaves Africa". People magazine. http://www.people.com/people/article/0,,1546505,00.html. Erişim tarihi: 2006-10-16. 
  221. ^ "Madonna names baby". boston.com. http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2006/10/19/madonna_names_baby/?rss_id=Boston.com+%2F+A%26E+%2F+Celebrity+news. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  222. ^ "Madonna baby flown out of Malawi". The Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/10/16/uraadopt.xml. Erişim tarihi: 2006-10-16. 
  223. ^ "Madonna Adoption Plans Trigger Broad Backlash". Reuters Wire Services. 2006-10-17. http://news.sawf.org/Entertainment/24351.aspx. Erişim tarihi: 2008-02-23. 
  224. ^ Tenthani, Raphael (2007-09-03). "Upset in Madonna's Malawi Adoption Case". Associated Press. http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=3553924. Erişim tarihi: 2008-02-23. 
  225. ^ Kapos, Shia. "Madonna: Boy's Father Has Been Manipulated". People. http://www.people.com/people/article/0,,1550254,00.html. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  226. ^ Heher, Ashley M (2006-10-25). "Madonna Disappointed by Criticism". SFGate. http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2006/10/25/entertainment/e073141D55.DTL. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  227. ^ "Bono defends Madonna's adoption". NME News. http://www.nme.com/news/madonna/25047. Erişim tarihi: 2008-06-05. 
  228. ^ "Boy's father worries Madonna may back out". MSNBC. 2006-10-26. http://www.msnbc.msn.com/id/15429329. Erişim tarihi: 2008-06-14. 
  229. ^ Vieira, Meredith (2006-11-01). "Madonna and child". Dateline NBC. 
  230. ^ Tenthani, Raphael (2008-05-28). "Madonna 'Over the Moon' About Finalized Adoption". People. http://www.people.com/people/article/0,,20202798,00.html. Erişim tarihi: 2008-05-28. 
  231. ^ "Father of Madonna's Adopted Son May Challenge Custody Ruling". FOX News. http://www.foxnews.com/story/0,2933,361182,00.html. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  232. ^ Mim Udovitch. Inside Hollywood's Hottest Cult - Part Three: Madonna’s Magical Mystical Tour. June 20, 2005. Retrieved February 26, 2006.
  233. ^ Madonna opens her own school. The Times of India. August 5, 2004. Retrieved February 26, 2006.
  234. ^ Elysa Gardner. Madonna at a crossroads. USA Today. October 27, 2005. Retrieved on February 26, 2006.
  235. ^ "Madonna defends Kabbalah interest". BBC. 2005-10-31. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/4393642.stm. Erişim tarihi: 2008-06-03. 
  236. ^ http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601088&sid=a5tUCaavtIMw&refer=muse
  237. ^ Randy Lewis (December 29 2008). "'08 tour leader: Madonna". Los Angeles Times. http://www.latimes.com/entertainment/news/music/la-et-tours29-2008dec29,0,4292189.story. Erişim tarihi: 7 Ocak 2009. 
  238. ^ "The musical superstars". BBC. http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2008/01_january/05/one_superstars.shtml. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  239. ^ Bronson, Fred (2005-11-24). "Chart Beat". Billboard. Nielsen Business Media. http://www.billboard.com/bbcom/chart_beat/bonus_display.jsp?vnu_content_id=1001570647. Erişim tarihi: 2008-02-05. 
  240. ^ "100 Greatest Women of Rock & Roll (20-1)". VH1. MTV Network. http://www.vh1.com/shows/dyn/the_greatest/62166/episode_wildcard.jhtml?wildcard=/shows/dynamic/includes/wildcards/the_greatest/women_list_full.jhtml&event_id=862765&start=81. Erişim tarihi: 2008-06-05. 
  241. ^ "Madonna leads list of Rock Hall inductees". CNN. http://www.cnn.com/2007/SHOWBIZ/Music/12/13/rockhall.inductees.ap/index.html. Erişim tarihi: 2008-06-09. 
  242. ^ Rust, P. C. R (2000). Bisexuality in the United States: A social science reader. New York: Columbia University Press. 
  243. ^ (NTSC) Italians in America - Our Contribution, Region 1 (DVD). ASIN: B0002S643C. 
  244. ^ "Madonna's Son Baptized". ABC News. December 21. http://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=111609&page=1. Erişim tarihi: 2008-06-05. 
  245. ^ Robertson, P (1996), Guilty Pleasures: Feminist Camp From Mae West to Madonna Duke University Press, London pp. 117
  246. ^ "Echiniscus madonnae". Tardigrada Newsletter. Michalczyk & Kaczmarek. 2006. http://www.tardigrada.net/images/TNWP_Echiniscus%20madonnae%20(SEM).jpg. Erişim tarihi: 14 Haziran 2008. 
  247. ^ "Echiniscus madonnae". ITIS. http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=711164. Erişim tarihi: 3 Haziran 2008. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]