Faye Dunaway

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Faye Dunaway

Faye Dunaway
Genel bilgiler
Doğum adı Dorothy Faye Dunaway
Diğer ad(ları) Miss Faye
Doğum 14 Ocak 1941 (1941-01-14) (73 yaşında)
Amerika Birleşik Devletleri Bascom, Florida, ABD
BAFTA Ödülleri
*BAFTA Bonnie and Clyde (1967)
Akademi Ödülleri
*Network (1976) En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü
Altın Küre Ödülleri
*Network (1976) En İyi Kadın Oyuncu
*Ellis Island (1985) ve *Gia (1999) En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu
Emmy Ödülleri
*Columbo (1994)

Dorothy Faye Dunaway (14 Ocak 1941, Bascom, Florida), Akademi Ödülü sahibi ABD'li oyuncu. 1965 yılından beri sinemada faal olan sanatçı aynı zamanda bazı filmlere yönetmen, yapımcı ve senarist olarak da imza atmıştı. Oscar, BAFTA, Altın Küre ve Emmy ödülleri dahil tam 17 ödül kazanan oyuncu 25 ayrı ödüle de aday gösterilmişti.

Çekici fiziği ile genelde evhamlı, sinirli, başarıya şartlanmış ve azimli kadınları canlandırmış olan Faye Dunaway 1965 yılında başladığı sinemada şöhreti 1967 yılında başrolünü Warren Beatty ile paylaştığı Arthur Penn filmi Bonnie and Clyde filmi ile yakalamıştı. Sinemadan önce de tiyatroda Elia Kazan'la çalışmıştı.[1]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

14 Şubat 1941'de ABD'nin Florida eyaletinin Bascom şehrinde dünyaya geldi, doğumunda verilen ismi Dorothy Faye Dunaway'di. Babası orduda subay olan Faye Boston Üniversitesi'nde "tiyatro sanatları" bölümünde okuduktan sonra Elia Kazan ve Robert Whitehead'in yönetimindeki "Lincoln Merkez Repertuar Kumpanyası"na katıldı. Burada 1962 ve 1967 yılları arasında aralarında "A Man for All Seasons" ve Arthur Miller'in "After the Fall"unun da olduğu birçok önemli oyunda rol aldı. Arthur Miller'ın oyununda Marilyn Monroe'yu canlandırıyordu. Broadway dışı bir oyun olan "Hogan's Goat"da gösterdiği olağandışı performans onun için bir çıkış oldu ve yönetmen Otto Preminger'le bir sözleşme yapmasını sağladı. 1967'de birlikte ilk filmi olan Hurry Sundown'ı çektiler, ancak Preminger'le araları çabuk bozuldu ve Dunaway yönetmenin "Skidoo" adlı filminde oynamayı reddetti ancak ortada bir sözleşme vardı. Yasal mücadele sonunda gerekli ödemeyi yapan Dunaway sözleşmesini yırttı ve 1967'de bu kez Elliot Silverstein'ın yönettiği The Happening'de oynadı.

Ama hala kitleler tarafından tanınmıyordu. Ta ki aynı yıl başrolünü Warren Beatty ile paylaştığı, Arthur Penn'in yönettiği destansı suç filmi Bonnie and Clyde'da kötü şöhretli ganster Bonnie Parker'ı canlandırıncaya kadar. Bu film onun sanat hayatında bir dönüm noktası oldu. Dunaway bir gecede şöhret olmuştu. En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'ne ve aynı dalda Altın Küre'ye aday gösterildi, BAFTA ödülünü aldı. Film mutlak bir başarı kazanmış ve devrinin en etkili filmlerinden biri olmuştu. Ertesi yıl 1968'de yine çok önemli bir film olan Kibar Soyguncu (The Thomas Crown Affair)'da Steve McQueen'le birlikte oynadı ve çok ses getirdi. Ancak bundan sonra yer alacağı birkaç proje tökezledi, bu filmler arasında Marcello Mastroianni'yle oynadığı Amanti ve Elia Kazan'ın yönettiği The Arrangement de vardı. 1970'te oynadığı Little Big Man büyük başarı kazandı ama nişanlısı Jerry Schatzberg'in yönettiği Puzzle of a Downfall Child bir felaketti. Durumu farkeden Dunaway hemen profil küçülttü ve 1971'de çok farkedilmemiş bir gerilim olan La Maison Sous Les Arbres ile bir western olan Çirkin Kahraman'da (Doc) rol aldı. Bunların da gişede başarısız olmaları üzerine bir süreliğine sinemadan uzaklaşarak tiyatroda Harold Pinter'ın "Old Times" adlı oyununda rol aldı ve televizyon için çekilen "The Woman I Love"ın başrolünde oynadı.

Los Angeles'da Arzu Tramvayı (A Streetcar Named Desire)'nın bir sahne uyarlamasında Blanche du Bois rolünde oynadıktan sonra Stanley Kramer'ın 1973 tarihli filmi Oklahoma Crude ile tekrar sinemaya döndü. Aynı yıl Richard Lester'in Üç Silahşörler'inde (The Three Musketeers) gözüktükten sonra Amerikalı rock müzisyeni Peter Wolf'la yaptığı evlilik manşetlere taşındı. Ertesi yıl 1974'te Roman Polanski'nin ünlü kara filmi Chinatown'da oynadı. Klasikler arasına giren bu filmdeki Evelyn Cross Mulwray rolü "Bonnie ve Clyde" dan beri gösterdiği en iyi performanstı ve ona Oscar, Altın Küre ve BAFTA adaylıklarını getirdi. Aynı yıl oynadığı The Towering Inferno'nun çok iş yapması da Dunaway'in bir eksiksiz bir star olarak da sinemada var olduğunu ispatladı. 1975'te Akbabanın Üç Günü (Three Days of the Condor)'nde Robert Redford'la başrolü paylaştı, bu politik gerilim filmi çok iyi eleştiriler almıştı.

1976 yılında hırslı bir televizyon yapımcısını canlandırdığı Sidney Lumet'in iğneleyici kara komedisi Network geldi, ve ona üçüncü girişiminde nihayet Oscar'ı kazandırdı. Hemen akabinde bir İngiliz yapımı olan Voyage of the Damned'de oynadı. İki yıl sonra 1978'de bir gerilim filmi olan Eyes of Laura Mars'ta rol aldı.

1979'da çevirdiği Şampiyon (The Champ)'ten bir yl sonra sonra The First Deadly Sin'de Frank Sinatra ile başrolü paylaştı. 1981 yılında ise neredeyse bir çılgınlık yaparak Joan Crawford'un hayatını didik didik edip gizli yönlerini ortaya döken bir biyografik film olan Mommie Dearest'te oynadı, sonuç felaket oldu ve ona En Kötü Oyuncu Ahududu Ödülü şeklinde geri döndü. Hemen ardından televizyon için çekilen başka bir biyografik film Evita Peron'da oynadı. Kariyerinde tekrar bir düşüş başlamıştı.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Rolü Notlar
1967 Hurry Sundown Lou McDowell
The Happening Sandy
Bonnie ve Clyde (Bonnie and Clyde) Bonnie Parker BAFTA
En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü (adaylık)
Altın Küre (adaylık)
1968 Kibar Soyguncu (The Thomas Crown Affair) Vicki Anderson
Amanti Julia
1969 The Extradordinary Seaman Jennifer Winslow
The Arrangement Gwen
1970 Little Big Man Mrs. Louise Pendrake
Puzzle of a Downfall Child Lou Andreas Sand adaylık – Altın Küre
1971 The Deadly Trap Jill
Çirkin Kahraman (Doc) Katie Elder
1973 Oklahoma Crude Lena Doyle
The Three Musketeers Lady de Winter
1974 Chinatown Evelyn Cross Mulwray adaylık – En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü;
adaylık – BAFTA; adaylık – Altın Küre
The Towering Inferno Susan Franklin
The Four Musketeers Milady
1975 Akbabanın Üç Günü (Three Days of the Condor) Kathy Hale adaylık – Altın Küre
1976 Network Diana Christensen En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü; Altın Küre;
adaylık – BAFTA
Voyage of the Damned Denise Kreisler
1978 Eyes of Laura Mars Laura Mars
1979 Şampiyon (The Champ) Annie
1980 The First Deadly Sin Barbara Delaney
1981 Mommie Dearest Joan Crawford En Kötü Oyuncu Ahududu Ödülü
Evita Peron Evita Peron
1983 The Wicked Lady Lady Barbara Skelton
1984 Ordeal by Innocence Rachel Argyle
Supergirl Selena
1985 Thirteen at Dinner Jane Wilkinson
1987 Bar Kelebeği (Barfly) Wanda Wilcox adaylık – Altın Küre
1988 Midnight Crossing Helen Barton
The Gamble Countess Matilda Von Wallenstein La Partita
Burning Secret Mrs. Sonya Tuchman
1989 Frames from the Edge Kendisi Belgesel
On a Moonlit Night Mrs. Colbert In una notte di chiaro di luna
Wait Until Spring, Bandini Mrs. Hildegarde
1990 The Handmaid's Tale Serena Joy
The Two Jakes Evelyn Mulwray Sesiyle katkıda bulundu
1991 Scorchers Thais
1992 Double Edge Faye Milano Lahav Hatzui
1993 Arizona Dream Elaine Stalker
The Temp Charlene Towne
1995 Unzipped Kendisi – yazılarda belirtilmemiştir Belgesel
Don Juan DeMarco Marilyn Mickler
Drunks Becky
1996 Dunston Checks In Mrs. Dubrow
Albino Alligator Janet Boudreaux
The Chamber Lee Cayhall Bowen
1997 In Praise of Older Women Condesa
The Twilight of the Golds Phyllis Gold
1998 Gia Wilhelmina Cooper
1999 Love Lies Bleeding Josephine Butler
The Thomas Crown Affair The Psychiatrist
The Messenger: The Story of Joan of Arc Yolande D'Aragon
2000 The Yards Kitty Olchin
Stanley's Gig Leila
2001 Yellow Bird Aurora Beavis Kısa film – Aynı zamanda yönetmen
Festival in Cannes Kendisi Cameo
2002 Mid-Century Blue/Mother
Changing Hearts Betty Miller
The Rules of Attraction Mrs. Eve Denton
Man of Faith Mae West
2003 Blind Horizon Ms. K
2004 Last Goodbye Sean Winston
El Padrino Atty. Gen. Navarro
Jennifer's Shadow Mary Ellen Cassi
2005 Ghosts Never Sleep Kathleen Dolan
2006 Cut Off Marilyn Burton
Love Hollywood Style God
Rain Isabel Hudson
2007 The Gene Generation Josephine Hayden
Cougar Club Edith Birnbaum
Say It in Russian Jacqueline de Rossy
Flick Lieutenant Annie McKenzie
2008 Dr. Fugazzi Detective Rowland
Fashion: The Movie Flora Fortuna

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]