El País

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
El País
El Pais-Barcelona.jpg
El País Barcelona şubesi
Tür Günlük gazete
Format Tabloid
Sahibi Grupo PRISA
Baş editör José Ortega Spottorno
Jesús de Polanco
Juan Luis Cebrián
Kuruluş tarihi 4 Mayıs 1976
Dil İspanyolca
Genel merkez Madrid
İspanya
Tiraj artış 391.816
Resmî web sayfası www.elpais.com

El País, İspanyolca yayın yapan ücretli İspanyol günlük gazete. 391.816 tirajla İspanya’daki günlük spor gazetelerinden sonra en çok tiraja sahip olan gazetedir. Gazetenin genel merkezi Madrid’dedir. Bunun yanında Barcelona, Sevilla, Valencia, Bilbao ve Santiago de Compostela’da merkezleri bulunmakta ve buralarda yerel baskılar yayınlanmaktadır. Ayrıca Latin Amerika için ayrı bir baskı da yapılmaktadır.[1]

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurucusu José Ortega Spottorno olan gazete diktatör Francisco Franco’nun ölümünden altı ay sonra 4 Mayıs 1976 tarihinde yayın hayatına başladı. Franco döneminden çıkış sırasında demokrasi çağrısı yapan gazetelerden oldu. Özellikle İspanya'da demokrasiye geçiş süreci sırasında çok etkili olmuştur. Albay Antonio Tejero tarafından 23 Şubat 1981 tarihinde gerçekleştirilen darbe sırasında darbe karşıtı cephede yer almış ve olay yaratan El País, con la Constitución[2][3] başlığını atmıştır. Darbenin başarısız olması ve İspanyol Sosyalist İşçi Partisi PSOE’nin iktidara gelmesiyle basın alanında muhafazakar kanadın temsilcisi olan ABC gazetesinin karşısındaki önde gelen sosyal demokrat yayın olur.

El País gazetecilik kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalması ve iç yapısında da sürekli denetim sağlamasıyla bilinir. Bu açıdan İspanyol basınında ilk kez okur lehine görev yapan ombudsman görevi yapan Defensor del lector uygulamasını başlatmıştır. Haberlerde sürekli olarak haber kaynağı referanslarla belirtilmektedir. Gazete Avrupa’daki diğer sosyal-demokrat gazetelerle de işbirliği yapmaktadır. 1989 yılında bu yönde bir adım atılarak İtalyan La Repubblica ve Fransız Le Monde ile işbirliği başlatmıştır. 1990’lı yıllarda PSOE hükümeti hakkında ortaya çıkan yolsuzluk iddiaları ve iktidarın Halk Partisi lehine değişmesiyle beraber El País çeşitli suçlamalarla karşı karşıya kalmıştır. PSOE yanlısı haber yapma suçlamalarına maruz kalan gazete her şeye rağmen İspanya’da en çok satan günlük gazete olmaya devam etmiştir. José María Aznar hükümetinin ardından başa gelen José Luis Rodríguez Zapatero liderliğindeki PSOE iktidarında ise gazete iktidara karşı eleştirel yaklaşımını sürdürmüştür.

Elektronik yayın[değiştir | kaynağı değiştir]

Darbenin yaşandığı 23 Şubat 1981 tarihli El Pais gazetesi. Gazetenin manşetindeki El Pais Anayasayı destekliyor sloganı darbeye karşı önemli bir direniş olmuştur

1990’lı yılların ortasına doğru El País, Katalanca yayın yapan Avui gazetesinin ardında elektronik yayına geçen ikinci İspanya gazetesi oldu. Ayrıca 18 Kasım 2002 tarihinde yürürlüğe giren uygulamayla makale ve haberle ücret karşılığı erişim verilmesini ilk başlatan gazete oldu. Bu uygulamanın ardında elektronik yayına ilgi gözle görülür oranda düşecek ve elektronik habercilikte ücret talep etmeyen El Mundo liderliği alacaktır. 3 Haziran 2005 tarihinde alınan kararla elektronik yayında ücretli dönem sona ermiş, çoğu makale ve habere erişim yeniden ücretsiz hale getirilmiştir.

İdeolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Gazete ideolojik olarak Avrupa Birliği yanlısıdır. Merkez-sol siyasi eğilimde olarak, İspanya’daki demokrasi sürecini ve bu süreçte İspanya kralı I. Juan Carlos’un bu sürece katkısını destekler.

Tartışmalı gündemler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gazete Arjantinli ve Kübalı devrimci Ernesto Che Guevara’yı ve devrimci mücadelesini eleştirmiştir.[4] Gazete, Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez’e karşı düzenlenen 2002 Venezuela darbe girişimini sahiplenmiş ve bir diktatöre karşı yapıldığını iddia ettiği eylemi desteklemiştir.[5] Gazete ayrıca Latin Amerika’daki solcu iktidarlar tarafından yönetilen Küba, Venezuela, Ekvador, Nikaragua ve Bolivya hükümetlerini yoğun olarak eleştirmektedir.[6]

El País, 2003 yılında başta ABD olmak üzere Birleşik Krallık ve NATO ülkeleri tarafından desteklenen Irak Savaşı ile ilgili bir belgeyi 26 Temmuz 2007 tarihinde yayınlamıştır. ABD Başkanı George W. Bush ile İspanya Başbakanı Aznar arasındaki gizli görüşmeler oldukça ilgi çekmiş ve savaşın çıkma sebeplerinin sorgulanmasına yol açmıştır.[7][8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Şirket bilgileri (İspanyolca), 15 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ El País, Anayasanın yanında
  3. ^ Olay günü yaşananlara dair El Pais yazı işleri müdürünün anlatımı 23 Şubat 2011 tarihli El Pais haberi (İspanyolca) 23 Şubat 2011 tarihinde erişilmiştir
  4. ^ 10 Ekim 2007 tarihli başyazıda Che, terörist olarak değerlendirilmiş ve sadece idam edildiği tarihin kutlandığı iddia edilmiştir. Yazı özellikle Latin Amerika’da tepkiyle karşılanacaktır 10 Ekim 2007 tarihli başyazı (İspanyolca), 17 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ 13 Nisan 2002 tarihli başyazı (İspanyolca), 17 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir
  6. ^ Venezuela hükümeti tarafından yapılan araştırma (İspanyolca), 17 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir
  7. ^ Bakınız: Bush-Aznar gizli görüşmesi
  8. ^ İlgili makale (İngilizce), 17 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir