Janet Jackson

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Janet Jackson

2006'da çekilmiş bir fotoğrafı
Genel bilgiler
Doğum adı Janet Damita Jo Jackson
Doğum 16 Mayıs 1966 (1966-05-16) (47 yaşında)
Gary, Indiana, ABD
Köken Amerika Birleşik Devletleri Encino, Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Tarzlar R&B, pop, dance-pop, soul, funk, rock, disco, new jack swing
Meslekler Şarkıcı, söz yazarı, yapımcı, dansçı, aktris
Etkin yılları 1973-günümüz
Plak şirketi A&M, Virgin, Island Def Jam
İlişkili hareketler The Jackson 5, Jimmy Jam ve Terry Lewis, Jermaine Dupri
Resmî sitesi www.JanetJackson.com

Janet Damita Jo Jackson (d. 16 Mayıs 1966, Gary, Indiana), kısaca Janet Jackson olarak bilinen, ABD'li R&B şarkıcısı ve söz yazarı. Sanatçı, ağabeyi Michael Jackson'ın elde ettiği başarıların ardından, 1982'de on altı yaşındayken kardeşlerinin desteğiyle beraber ilk albümü Janet Jackson'ı yayımladı. Bu albümle olumlu eleştiriler toplayan Jackson, bunun ardından 1984 yılında, Dream Street adındaki ikinci albümünü yayımladı. Albümün listelerde ilk yüzü geçememesi sonunda kardeşleri ve menajeri olan babasıyla ilişkilerine son verdi ve gerçek yapımcılarla çalışmaya başladı. Ardından 1986'da Control adlı albümü yayımladı.[1]

İlk kez dünya çapında duyulan Jackson, seksenlerde adından sıkça söz ettirdi. Bu albümün başarısından sonra, 1989'da Rhythm Nation 1814'i yayımladı. Albümle beraber satışlarda üst sıralarda yer edindi. 1993'te yetmişlerin dans parçalarından örnekler içeren albümü janet.'ı yayımladı. Albümün eleştirmenlerce olumlu eleştiriler[2] almasının ardından doksanların ortasında panik atak hastalığına yakalandı. Tedavi gördüğü sırada ayrıca albümüyle de ilgilendi. 1997'de The Velvet Rope'u çıkardı ve bu albümle Amerikan albüm listelerinde bir numaraya kadar yükseldi. 2001'de All for You adlı albümünü yayımlayan Jackson, 2000'lerde medyadan uzak kaldı.[3]

2008 itibariyle on stüdyo albümü yayımlayan sanatçı, satışlara bakıldığında, "Jackson kardeşler"in en başarılı kadın üyesidir.[4] Jackson, günümüze kadar altısı Amerikan albüm listelerinde zirveye ulaşan on stüdyo albümüne imza attı, çıkarmış olduğu on tekli, Amerikan müzik listelerinde zirveye oturdu.[5] Sanatçı, 1982'deki ilk albümden 1991'e kadar; ve 1995'teki toplama albümü için A&M Records altında, 1991'den 2007'ye kadar Virgin Records altında ve 2007'den sonra Island Records altında çalıştı. Janet Jackson, günümüze kadar yüz milyondan fazla albüm satışı yakaladı.[6] Müzik hayatının dışında sinemada da yer alan Jackson, profesyonel anlamda ilk defa 1993'te Sadece Justice adlı filmde Tupac Shakur ile beraber başrol oynadı. Sonrasında 2000'de Çatlak Profesör II'de görünen Jackson, son olarak 2007'de "Neden Evlendim?" adlı filmde rol aldı.

Yakın zamanda Wissam Al Mana ile evlenen Janet Jackson, İslam dinini seçmiştir. [7]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Çocukluk ve ilk kayıtlar (1966-1984)[değiştir | kaynağı değiştir]

Jackson kardeşlerin en genci olan 1966 doğumlu Janet Damita Jo Jackson, kardeşlerinin grubu Jackson 5'ın başarısının ardından ailesiyle birlikte Kaliforniya'ya taşındı.[3][3] 1974 yılında Las Vegas'ta kardeşleriyle birlikte katıldığı bir konserde adını duyuran Jackson, 1976 yılında CBS televizyonunun hazırladığı The Jacksons adlı gösteriye katılmaya başladı. Kaliforniya'da Lanai Road School adında yerel bir ilkokula başladı.[8] Dokuz yaşındayken ilk bestelerini yazmaya başlayan Janet Jackson'ın ilk şarkısı 1978 yılında kardeşi Randy ile beraber düet yaptığı Love Songs for the Kids oldu.[3] Aynı sıralarda Portola Lisesi'ne başlayan Jackson, Good Times adlı gösteride yer aldığı için arkadaşları tarafından rahatsız edilmeye başlandı.[8] Jackson bir süre sonra bu okuldan mezun oldu.[8] 1981 senesinde ablası La Toya Jackson'ın solo albümü My Special Love'da Camp Kuchi Kaiai parçasında yer aldı. En sonunda, 1982 senesinde ilk albümü Janet Jackson'ı satışa çıkardı.[3][2] Jackson, ilk albüme atmış olduğu deneyimsiz adımı, şu şekilde yorumlamıştır;

« "Kimse bana gösteri hayatında yer almak istediğimi sormadı, ... bu zaten bir zorunluluktu."[3] »

Aynı şekilde, Jane Cornwell'ın 2002 yılında sanatçı hakkında yayımlamış olduğu biyografiye göre, Jackson'ın babası Joseph Jackson'ın sanatçıya; kendisi hakkında 'baba' hatbını kullanmamasını söylemiştir.[3] Bu tarihten itibaren Jackson babasıyla sadece yapımcı-sanatçı olarak ilişkisini sürdürdü.[3]

İlk teklilerin elde ettiği küçük çaptaki başarılara ve Janet Jackson albümüne gelen olumlu eleştirilerden sonra, kardeşleri tarafından yapımı üstlenilen ikinci stüdyo albümü Dream Street'i 1984 senesinde çıkartan Janet Jackson; albümden çıkan tekli Don't Stand Another Chance ile R&B/Hip-Hop listelerinde dokuz numara olmayı başardı.[9] Albümün satışlarının uluslararası çapta ses getirmemesinin ardından, ilk video klibini albümdeki Dream Street'e çekti ve aynı sene Motown Records'da çalışan başka bir seksenler disko müzik sanatçısı James DeBarge ile evlenmeye karar verdi.[8] 7 Eylül 1984'te nişanlanan çift, bu evlilikten DeBarge'ın uyuşturucu bağımlılığı yüzünden 18 Kasım 1985'te vazgeçti.[10] Sanatçı, kendi yorumuna göre 'Jackson' soyadının getirdiği ağır bir yükü kaldırmak zorunda kaldı.[3]

"Control" dönemi ve ilk adımlar (1986-1989)[değiştir | kaynağı değiştir]

Jackson bir konserinde dev ekranda görüntülenirken.

Önceki albümlerin elde ettiği beklenenin altındaki başarıların ardından, Jackson babası ve ailesiyle olan ilişkilerini kesmeye karar verdi. Ancak bu dönemi şu şekilde yorumladı;

« "Babama onu daha fazla beni gütmesini istemediğimi açıklamak istediğimi ancak bunun o kadar kolay olmadığını hatırlarım. Bu durumu annem aracılığıyla benim yerime söylemek daha kolayken, bunu kendim söylemek çok daha önemliydi. Bu işi kendim yapmalıydım."[1] »

Jackson buna ek olarak;

« "Ben sadece ailemden, evimden, babamın otoritesinden kurtulmak istemiştim. Bunu babama bildirmek, yapmak zorunda olduğum en zor şeylerden biriydi.»

şeklinde beyanat verdi.[11] Kısa süre sonra sanatçı, yapımcısı olan babası Joseph Jackson ile olan bağını kesti ve ünlü yapımcılar Jimmy Jam ve Terry Lewis ile anlaşma imzaladı.[1] Böylece ilk albümü için çalışmaya başlayan Jackson, albümünün adını "Control" (İngilizce: Kontrol) koyarak, babasının buyruklarından kurtulduğunu ve kendi başına daha başarılı olacağını kanıtlamak istemiştir.[1]

O sıralarda Minneapolis'te, kaldığımız otelin önünde iki adam yolda beni takip ediyordu. Tehlikenin kapıya dayandığını anladığım anda yapımcılarım Jimmy Jam ve Terry Lewis'e koşup beni korumalarını istemek yerine, onlara sırtımı dönüp cesurca oradan uzaklaştım. Bu, Nasty ve What Have You Done for Me Lately'nin doğuş öyküsüdür.

Janet Jackson, [1]

Jackson, bu ilhamların ardından, 1985 ve 1986 yılı boyunca çalışarak ve ünlü yapımcıları işe alarak, 1986 yılında çıkardığı Control albümünü yayımladı. Albüm, eleştirmenlere göre Jackson için bir milat olarak kabul gördüğü gibi, seksenler müziğinde hatrı sayılır bir yer edinmeyi başardı.[12] Beş hafta boyunca Amerika listelerinde bir numarada kalan albüm, Janet Jackson'a beş kez platin plak kazandırdı.[12]

Albümden çıkan teklilerden What Have You Done for Me Lately, bir disko hiti olarak kabul edilmektedir.[12] Şarkı, ABD listelerinde ilk ona girdiği gibi, dans listeleri ve Hollanda başta olmak üzere kimi Avrupa ülkelerinde zirveye oturdu. Jackson, kendi yorumuna göre artık istediğini elde etmeye başlamıştı. Ardından çıkan teklilerden Control, tam bir "kendi kararlarını verebilen Jackson" imajı çizdi, "Nasty" ise bir seksenler hiti oldu.[1] Albümden eleştirmenlerce seksenlerin en iyi balad şarkılarından kabul edilen "Let's Wait Awhile" gibi bir tekli de yayımlandı.[12] 1986'nın sonlarına doğru çıkan When I Think of You, sanatçının ilk bir numaralı teklisi oldu. Bu tarihten itibaren, Janet Jackson, çoğu çevreye göre artık giderek tanınmaya, listelerde ağabeyi Michael Jackson ile yarışmaya başladı.[11] "Control" albümünden sonra, klasik seksenler görünümüyle ve yeni sanatçı kişiliğiyle, kendi deyimiyle istediğini elde etmeye başladı. Control albümü, satışlara ve listelere bakıldığında Jackson'ı aile torpilli görünümünü silmeye yetti.[13]

"Rhythm Nation 1814" ve ilk ödüller (1989-1993)[değiştir | kaynağı değiştir]

"Control" adlı albümün getirdiği uluslararası başarıdan sonra, yine aynı yapımcılarla çalışmalara başladı. Albümün kayıtları sürerken, kayıt şirketi olan A&M, Jackson'a albümün Control tarzında kadınsı bir albüm olmasında baskı uyguladı. Jackson ise, böyle bir ikinci albümün kendi kariyerine gölge düşüreceğini belirterek, tamamen dünya sorunları ve ilişkiler üzerine odakli bir albüm yapma konusunda ısrar etti.[14] Jackson bu durumla ilgili,

« "Saf değilim–Bir albüm veya bir şarkı hiçbir zaman dünyayı değiştiremez. Ben sadece müziğimin ve dansımın, dinleyicilerde ilgi uyandırmasını ve bu ilginin uzun süre kalması için uğraştım. Bu ilgi ne kadar uzun sürerse, insanların dönüp ne söylediğimize kulak verme oranı artmış olacaktı.»

şeklinde beyanat verdi.[15] Aynı doğrultuda yapımcılardan Jimmy Jam, "The Boston Globe"a,

« "Yapım sırasında çoğunlukla CNN kanalını gösteren bir televizyonumuz vardı... Bu, bize Rhythm Nation, State of the World ve The Knowledge gibi şarkılar için ilham kaynağıydı.»

şeklinde bilgi vermiştir.[16] Jackson, o sıralarda oldukça popüler bir müzik türü olan new jack swing'i kullandı.[14] Ayrıca albüme, kendi deyimiyle "ruhlu R&B'yi ve isyankar rock'ı" da katan Jackson, dördüncü stüdyo albümü Rhythm Nation 1814 için gerisayıma başladı.[14]

Jackson, arkaplandaki dansçılarla beraber bir konserde dans ederken.

1989 yılının üçüncü çeyreğinde ilk tekli Miss You Much'ı çıkardı. Şarkı tam dört hafta boyunca bir numarada kalarak, Madonna'nın Like a Prayer adlı şarkısına rağmen, 1989 yılında en uzun bir numarada kalan şarkı oldu.[17] Sonra satışa sunulan Rhythm Nation 1814 albümü, Amerikan albüm listelerinde bir numara oldu. Janet Jackson, daha sonra Rhythm Nation adlı şarkıyı yayımladı. Bu şarkıda güçlü toplumsal iletiler veren sanatçı, new jack swing müzik çevresinde de saygı kazandı.[18] "Rhythm Nation" iki numaraya ulaşarak ve "En İyi Koreografi" ödülü kazanarak Jackson'ın adını duyurmaya devam etti.[19][20] Ardından Escapade şarkısını satışa sunan Jackson, bu şarkıyla 1990 yılının başlarında bir numaraya oturarak ve üç hafta zirvede kalarak; hem seksenlerde hem doksanlarda bir numara şarkısı olan ilk sanatçı oldu.[2] Escapade, Jackson'ın simgeleri arasında yer aldığı gibi, klibiyle ve müzikal başarısıyla Janet Jackson'a ödüller ve olumlu eleştiriler kazandırmıştır.[2]

Escapade'in başarısının ardından Janet, Alright teklisini çıkardı ancak ilk üçte yer alan önceki üç şarkıdan farklı olarak, Alright dört numarada kaldı.[2] Alright'ın klibi için When I Think of You'da çalıştığı yönetmenle çalıştı. Şarkı, Jackson'a 1990'da ve 1991'de video ödülleri kazandırdı.[19] 1990 yazında, Rolling Stone dergisi tarafından oldukça dokunaklı bir balad olarak kabul edilen ve yavaş tınılı R&B öğeleri içeren[12] Come Back to Me adlı tekliyi yayımladı. Şarkı, o dönemki rakiplerine rağmen iki numaraya kadar çıktı. Şarkı için çekilen video-klip ise Paris'te geçmekteydi. Bu şarkının ardından Jackson, Black Cat adlı rock şarkısını yayımladı. Rock unsurları içeren bu şarkı Amerikan listelerinde bir hafta boyunca bir numarada kaldı. Şarkı, günümüzde Janet Jackson'ın çok yönlü müzikal yeteneğinin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.[21]

Black Cat'in etkisinin geçmesiyle, 1990 yılının sonlarında Love Will Never Do (Without You) adlı eserini satışa sunan Jackson, 1991 yılının ilk haftalarında, Madonna'nın Justify My Love teklisini geçerek bir numaraya yerleşti. Bu tekliden sonra yayımlanan sekizinci tekli State of the World, ABD'de resmi olarak yayımlanmadı. Ancak yine de Güney Afrika listelerinin zirvesine yerleşti.[21]

  • Rhythm Nation 1814'ün kırdığı rekorlar şunlardır:[22][23][21]
  • Rhythm Nation 1814 albümü Amerikan müzik tarihinde, yedi adet ilk ona giren şarkı çıkaran üç albümden biri olmuştur.
  • Rhythm Nation 1814 albümü Amerikan müzik tarihinde, yedi adet ilk beşe giren şarkı çıkaran tek albüm olmuştur.
  • Albüm, üç takvim yılı içinde bir numaraya ulaşabilen şarkı çıkarmış tek albümdür. (1989-1990-1991)

"janet." ve yetmişlere dönüş (1993-1997)[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül 1993 Rolling Stone dergisi kapağı.

Kısa bir sessizliğin ardından 31 Mart 1991'de uzun süredir nişanlı olduğu Rene Elizondo Jr. ile evlendi ancak bu evliliği bir süre gizli tuttu.[24] 1992 senesinde elli milyon dolarlık bir anlaşmayla Virgin Records ile anlaştı[25] ve 1993 senesinde janet. ("Janet, period" olarak okunmaktadır.) adlı beşinci albümünü piyasaya sürdü.[26] Yirmi iki ülkede bir numara olmayı başaran Jackson, sonraları:

« "Çoğu insan benim soyadımla ayakta kaldığımı düşünmüştü ... Albüme soyadımı vermeyip sadece "janet."ı kullanıp yanına nokta koymamın sebebi, benim onlarsız da ayakta kalabileceğimi göstermekti"[26] »

şeklinde bir beyanatta bulundu. Jackson albümün yayımlanmasının ardından, 1993 yazında ilk tekli için That's the Way Love Goes'u seçti. Ancak, Virgin Records, ilk teklisinin "If" olmasını istedi.[27] Uzun süren tartışmaların ardından, That's the Way Love Goes, ilk tekli olarak seçildi. Şarkı beklenenin aksine çıkar çıkmaz albümünü bir numaraya oturttu ve sekiz hafta listelerin zirvesine oturarak, Jackson'ın bugüne kadar çıkardığı teklilerden en uzun süre zirvede kalan şarkısı oldu.[2] Şarkının klibinde o zamanlar ünlü olmayan Jennifer Lopez de oynamıştır. O sıralardaki Jackson'ın uyandırdığı etkiye bakıldığında Rolling Stone dergisi bu konuda:

« "Amerika'nın siyahi krallığının prensesi olarak, Janet Jackson yaptığı her şey önem taşıyor. Jackson yeni albümüyle, Control'deki gibi kendinden bahsetmek veya Rhythm Nation'daki gibi toplumsal sorunlarla boğuşmak yerine, bu sefer cinsel olgunluğa eriştiğini açıkça göstermektedir, Jackson, örnek alınmalıdır. Jackson'ın yeni albümü müzikte tarihsel bir dönüm noktasıdır.»

şeklinde bir açıklamada bulunmuştur.[28]

Satışlardan tatmin olan Virgin Records, sonra ikinci tekli olan If'e klip çekti. Ancak şarkı, şirketin diretmelerine rağmen ABD listelerinde dört numarayı geçemedi.[27][29] Bu sıralarda, Jackson, Eylül 1993'teki Rolling Stone dergisi kapağı için üstsüz bir biçimde, eşinin elleri tarafından göğüsleri kavramış biçimde poz verdi.[30] Bu resim için, albümdeki kapağın kesilmemiş sürümünü kullanan sanatçı, kısa bir süre sonra, Tupac Shakur ile beraber Sadece Justice filminde belirdi. Bunun ardından Jackson eleştirmenlerce bir balad ve piyano-pop olan, ayrıca Sadece Justice filminin özgün film müzikleri albümünde de kullanılan Again'i piyasaya sürdü. Again, 1993'ün son haftalarında zirveye erişerek orada iki hafta kaldı.[31] Aynı şekilde, Jackson'ın oyunculuğu da, başlangıç için kayda değer bulundu.[31]

Bu başarıların ardından, Because of Love, Any Time, Any Place, You Want This gibi ilk onda yer alan şarkıları çıkardı. Any Time, Any Place Jackson'ın kendi deyimiyle kendi cinsel fantezileriyle örülüydü.[31] Elde ettiği büyük başarıların ardından, 1995'te de sadece Avustralya ve Yeni Zelanda'ya özel Whoops Now ve bir punk-pop parçası olan What'll I Do'yu piyasaya sürdü. Her iki şarkı da Yeni Zelanda'da zirveye oturdu.[32] janet. albümüyle 1994 Grammy Ödülleri'nde That's the Way Love Goes şarkısıyla "En İyi R&B Parçası" ödülünü de kazandı. 1993 Kasım ayında on iki ay devam edecek olan "Janet. Tour" turnesine çıkarak 1995 senesinde bu turnesini bitirdi.[33] Ekim 1995'de ilk derleme albümü Design of a Decade 1986/1996'de iki yeni parçaya yer veren Jackson, bu albümle iki kez platin plak kazandı.[34][35] Bu başarılarının ardından, 1995'te ağabeyi Michael Jackson ile de ilk ve tek düetini yaptı.[36][32][37][33]

"The Velvet Rope" ve bunalımlar (1997-2001)[değiştir | kaynağı değiştir]

Jackson bir konserinde

Tüm bu ses getiren dönemin ardından müzikal bağlamda kısa bir sessizliğe gömülen Jackson, 1997 yılında, tekrar albümü için çalışmalara başladı. Ancak eleştirmenlere ve Jimmy Jam'e göre bu sıralarda yaşadığı bunalımları, müziğine yansıtmıştı.[11] Müzik eleştirmenleri; albümdeki fısıldamalı konuşmaların, trip hop türünde şarkıların, olağandışı müzik aletlerinin Jackson'ın bunalımını tanımlamaya yettiğini beyan etti.[11] Albümün kayıt aşamasındaki durumu için Jackson:

« "Kimi özel yerlerin kapısında, kimin girip kimin giremeyeceğini gösteren kadife halatlar vardır. Albümdeki "The Velvet Rope" (Kadife Halat) ismiyle bu ayrımı ve bu ayrılmışlığın verdiği hisleri ortaya koymak istedim. Tüm hayatım boyunca, ben bu halatın her iki tarafında da yer aldım. Özellikle çocukluğumda, kendimi çok yalnız, yanlış anlaşılmış ve terkedilmiş hissettim.»

şeklinde bir demeç verdi.[38] Sonunda, 1997 senesinde The Velvet Rope isimli altıncı stüdyo albümünü çıkardı. Bu albümle, müziğiyle aynı doğrultuda, verdiği pozlar ve cinsel tavırlarıyla da dikkat çekti. Albümde 'cinsellik' ile ilgili birçok konuyu sözlerine yansıtan sanatçı, bu albümle Amerika listelerinde yine bir numaraya yükseldi.[39][2]

İlk tekli, Joni Mitchell'ın Big Yellow Taxi şarkısından sözler içeren ve rapçi Q-Tip ile yapımı üstlenilen Got 'Til It's Gone oldu. Albümden çıkan sonraki teklilerden Together Again uluslararası bir başarı elde ederek bir numara oldu, ayrıca I Get Lonely, listelerde üç numaraya kadar yükseldi.[40] Jackson, bu başarıların ardından, bir disko hiti sayılan Go Deep adlı teklisini yayımladı, ancak eleştirmenlere göre şarkı sadece bir disko hiti olarak kaldı.[40] Ardından You ile gündeme gelen Jackson, en son olarak da piyano-pop şarkısı Every Time'ı yayımladı. Ancak son teklilerin beklenenin altındaki başarısı yüzünden, albümle adını taşıyan Vanessa Mae düeti Velvet Rope adlı şarkı yayımlanamadı.[41] Sanatçı 1998 senesinde içinde Afrika, Asya, Avrupa ve Güney Amerika'yı da kapsayan "The Velvet Rope Tour" turnesine çıktı. Turne sonunda Elton John, Busta Rhymes, Shaggy ve Blackstreet ile birlikte düetlere katıldı. 1999 yılının bitiminde Billboard dergisi tarafından yapılan araştırmaya göre, Madonna, Boyz II Men ve Whitney Houston gibi yıldızları geride bırakarak, Mariah Carey'in ardından "1990'ların en başarılı ikinci sanatçısı" ünvanını aldı.[42] 2001 senesinde Amerikan Müzik Ödülleri'nce "Onur Ödülü"ne layık görüldü.[42]

1998'de Together Again adlı şarkıdan elde edilen tüm gelirleri "Birleşik Devletler AIDS ile Savaş Derneği"ne bağışladı.[40] The Daily Telegraph gazetesinden Neil McCormick, Jackson'ın AIDS ile verdiği savaş ve cinsel tercihlere duyduğu saygıyı kendi köşesinde övdü.[41] Aynı doğrultuda Rolling Stone albümdeki Free Xone adlı şarkıyı, yakaladığı müzikal tarz ve homofobi karşıtı sözleriyle albümün en iyi şarkısı olarak nitelendirdi.[43] The Velvet Rope yakaladığı bu AIDS ve homofobi karşıtı tutumuyla, Amerikan LGBT Forumu tarafından ödüle layık görüldü.[44]

"All for You" ile R&B'ye dönüş (2001-2004)[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 yılında Çatlak Profesör filminde "Profesör Denise Gaines" rolüyle oynayan Jackson, yine aynı filmin özgün film müzikleri albümü için yaptığı Doesn't Really Matter adlı çalışmasıyla beraber Amerikan listelerinde zirveye oturdu. Sanatçı, içinde hip hop ve R&B müzik ögeleri içeren bu şarkısıyla zirvede üç hafta kaldı.[45][46] Bu şekilde, Jackson, Madonna'dan önce, "seksenlerde, doksanlarda ve 2000'lerde bir numara şarkısı olan ilk sanatçı" ünvanını kazandı.[46] Doesn't Really Matter'ın başarısının ardından sanatçı, şarkıyı 2001 çıkışlı sonraki albüme de ekledi. Bu şekilde hem filmde rol alırken, hem de film müzikleri albümünün en başarılı şarkısına imza attı.[46] Film, ilk haftasında 42.7 $ elde ederken, bu sıralarda Jackson, eşi Rene Elizondo'dan da ayrılmak durumunda kaldı.[47]

Sinema kariyeri için ayırdığı bir yılın ardından, Nisan 2001'de yedinci stüdyo albümünü yayımladı. Albüm, ilk haftada 605,000'lik bir satış elde ederek sanatçıya üç kez platin plak kazandırdı. Albümden çıkan tekli All for You henüz satışa sürülmemiş olmasına rağmen on dört numaradan Billboard Hot 100 listesine giriş yaptı. Bu numara, tüm zamanların satışa sürülmediği halde en üst sıradan giriş yapan şarkısı olmasını sağlamıştır.[48] Şarkı daha sonra yedi hafta boyunca Amerika listelerinde bir numaraya yerleşerek, Jackson'ın en uzun zirvede kalan ikinci parçası oldu, ayrıca şarkı Grammy'lerden yılın sonunda ödülle döndü.[33] Albümle ilgili Allmusic dergisinden Stephen Thomas Erlewine:

« "Jackson'ın albümü tamamen bir arzularınızı açığa çıkarıyor, albüm yetmiş dakikalık süresi boyunca içinizde yavaşça yayılıyor, özellikle albüm hakkında bir şeyler biliyorsanız kesinlikle sizi daha çok çekiyor»

şeklinde bir yorumda bulundu.[49] The New York Times gazetesinden Jon Pareles de buna ek olarak:

« "Jackson, diğer birkaç usta gibi hip hop'ın değişkenliğini rahatça kullanmayı becermiş, Ms. Jackson melodilerdeki dokuyla eğlenerek rahatça sizin başınızı döndürmeyi sağlıyor." demiştir.[50] »

Bu başarılardan sonra, Someone to Call My Lover adlı şarkısıyla üç numaraya yükseldi ve Birleşmiş Milletler listesinde zirveye oturdu.[34][35] 2002 senesinde Missy Elliott, P.Diddy ve Carly Simon ile düeti Son of a Gun (I Betcha Think This Song Is About You) teklisi ile Amerikan müzik listelerinde on üç numara olan Janet Jackson, bu şarkıyı eski eşi Rene Elizondo Jr. için yazdığını inkar etti.[34][35] 2002'de Beenie Man ile beraber Feel It Boy adlı reggae şarkısında yer aldı. Aynı tarihte Jermaine Dupri ile tanıştı.

"Damita Jo", skandallar ve ticari sarsılmalar (2004-2006)[değiştir | kaynağı değiştir]

Jackson, skandal sonrası derhal göğsünü kapatırken

Janet Jackson, Şubat 2004'te "Super Bowl XXXVIII" gösterisinde, Rhythm Nation ve All for You adlı şarkılarını tek başına söyledikten sonra, Justin Timberlake'in yanına gidip beraber gösteriye başladı. Justin Timberlake ile Rock Your Body şarkısını söylerken Timberlake aniden, Jackson'ın büstiyerini indirerek onun göğsünün açılmasına sebebiyet verdi.[51] Canlı yayında binlerce kişiye yansıyan olay sonrası ikili, olayı kaza olarak değerlendirdi. Bu olaydan sonra Jackson'ın adı bir süre boyunca, Google arama motorunun en çok aranan ismi oldu.[51]

Birilerinin duygularını bir şekilde istismar ettiysem çok özür dilerim. Bu olay benim isteğim ve bilgim dahilinde gerçekleşmedi. ... MTV, CBS ve NFL'nin herhangi bir şekilde bu olaydan haberi yok, maalesef sonunda her şey kötüye gitti.

Janet Jackson, [52]

Bir ay sonra, Mart 2004'te yeni stüdyo albümü "Damita Jo"yu çıkardı. Albümün yayımlandığı dönemde, Jackson:

« "Albüm aşk ve sevgi hakkında ... Damita Jo da bunun baş oyuncularından biri.»

şeklinde yorumda bulundu.[53] Aynı sıralarda USA Today'deki gazetecilerden Stevie Jones, köşesinde "İsmini Jackson'ın göbek adından alan albüm, sanatçının farklı yönlerininden bahsettiği bir formatta olmuş." şeklinde yazdı.[53] Bu olumlu eleştirilere rağmen albüm, 1986'daki Control albümünden beri sanatçının zirveye ulaşamayan ilk albümü oldu.[54] Her ne kadar Damita Jo ile Amerika listelerinde iki numara olsa da, satışların pek iyi gitmemesi ve teklilerin listelerin alt sıralarında yer alması nedeniyle Virgin Records ile sanatçının arası açılmaya başladı.[55] Albümden çıkan tekli I Want You ile "En iyi Bayan R&B Performansı" adaylığına gösterildi.[56] Aynı günlerde, ağabeyi Michael Jackson'ın çocuk tacizi suçlamaları yüzünden bunalıma giren Jackson, kendi yorumuna göre, iki kötü durumu beraber yaşamak zorunda kalmıştır. Ancak Michael Jackson, daha sonra aklanarak iddiaları yalanladı.[55] Yine aynı dönemlerde, İnsan Hakları Derneği ve Los Angeles AIDS Vakfı'na yaptığı katkılardan ötürü "İnsanlık Ödülü" ile şereflendirildi.[57]

"20 Y.O." ve maddi sıkıntılar (2006-2008)[değiştir | kaynağı değiştir]

2006'da çıkması planlanan dokuzuncu stüdyo albümünün tanıtımı için Us Weekly dergisinin kapağında yer alan Jackson, bunun peşi sıra 2006 Eylül ayında dokuzuncu albümü 20 Y.O.'u ("Twenty Years Old" olarak okunmaktadır.) yayımladı. Bu albümle yine, önceki albüm "Damita Jo" gibi Amerika listelerinde iki numara oldu.[58] Jackson, albümün hem kırkıncı yaşını, hem de ilk başarılı albümü Control'ün yirminci yılını kutlamaya yönelik olduğunu söyledi.[58] Rolling Stone dergisi, albümün çıkışıyla ilgili:

« "Jackson'ın son albümünün adı, sanatçının 1986'da Control ile yapmış olduğu etkiden günümüze kadar geçen yirmi yıl karşılaştırılmış. Onun yerinde olsak bu şekilde bir kaşılaştırma yolunu seçmezdik.»

şeklinde yorum yapmtı.[59] Buna rağmen Newsday'in Glenn Gamboa'sı albüm hakkında olmulu eleştirilerde bulunmuş ve

« "'20 Y.O.' adlı albümde Jackson, kendi tavırlarıyla değil, tamamen kendisiyle, kendi benliğiyle, kendi tarzıyla yer almaktadır. Bu albümle Jackson'ın dans ve R&B'ye olan geri dönüşü görülebilmektedir.»

şeklinde yorum yaptı.[60]

İlk haftada 300,000'lik bir satış yakalayan Jackson, albümden çıkan ilk tekli Call on Me'de Nelly ile düet yaparak R&B listelerinde bir numara olmayı başarırken, ikinci tekli So Excited ile beklenen başarıyı elde edemedi.[61] Her ne kadar bu tür başarılar elde etse de, son iki albümde ABD listelerinde zirveye oturamayan Jackson'ın, sonuç olarak şirketi Virgin Records ile arası açıldı ve çareyi Mariah Carey'in de bulunduğu Island Records'a geçmekte buldu.[62][61]

"Discipline" dönemi ve yeni yapımcılar (2008 - ? )[değiştir | kaynağı değiştir]

Jackson'ın Eylül 2008'deki bir konseri.

2007 yılında Island Records ile anlaşma imzalayan sanatçı, aynı sene Tyler Perry'nin Neden Evlendim? adlı filminde başrol oynadı. Aynı yıl Forbes dergisi tarafından, eğlence dünyasının en zengin yedinci kadını ilan edildi.[63] Daha sonra, 2008 yılının Şubat ayında onuncu stüdyo albümü Discipline'i yayımladı. Jackson bu albümle beraber, yirmi dört yıldır ilk defa yapımcıları Jimmy Jam ve Terry Lewis ile çalışmadı.[64] Bu yapımcıların yerine albümde Rodney Jerkins, D'Mile, Jermaine Dupri, Stargate, Ne-Yo, Tricky Stewart ve The-Dream gibi ünlü yapımcılarla çalıştı. Albüm, böylelikle, sonunda Jackson'ın yedi yıldır elde edemediği zirveyi elde etti.[2][64] Allbümün Amerikan albüm listelerinde zirveye çıkmasıyla beraber, ağabeyi Michael Jackson'ın beş tane olan bir numara albümlerinin sayısını geçti.[65]

12 Aralık 2007 tarihinde internete sızan Feedback teklisi resmi olarak yayımlanmadan önce internet ortamında en fazla paylaşılan şarkı ünvanını aldı.[66] Dijital ortama sızdığı gün beş saat içerisinde 1,340,000 milyon bloga yayıldı.[66] Şarkı daha sonra, ABD listelerinde on dokuz numaraya çıkarak Jackson'ın 2001'den beri ilk yirmiye giren ilk parçası oldu.[67] Bunun ardından Rock With U adlı şarkıya klip çekti. Şarkı, beklenenin aksine ABD'de listelerine giremedi. Bu hayal kırıklığının ardından LUV ve Can't B Good adlı diğer şarkılarını çıkardı. Ancak, bu şarkılara video-klip çekilmedi.[68] Jackson, 10 Eylül 2008'de başlaması planlanan beşinci dünya turu "Rock Witchu Tour"un haberini verdi.[69] Bu turun bir ayağı olan Montreal'de 29 Eylül 2008'de bir konserin başlamasından kısa bir süre önce birden hasta olup hastaneye kaldırıldı. Bu nedenle konser iptal edildi, ancak sanatçı bu konseri yeniden düzenlemeyi istediğini beyan etti.[70] Sanatçı hastaneye götürüldükten iki saat sonra çıktı. Temsilcileri onun durumu hakkında ayrıntı vermedi, ancak hastanın iyileşmekte olduğunu söyledi.[71]

13 Eylül 2009 tarihinde düzenlenen 2009 MTV Video Müzik Ödülleri töreninde Janet Jackson, 25 Haziran 2009'da ölen ağabeyi Michael Jackson'ın anısına "Scream" adlı şarkıyı seslendirdi.[72] Ödül törenini izleyen süreçte de "Make Me" adlı şarkısını tekli olarak yayımladı. İlerleyen süreçte yayımlanan Number Ones adlı ikinci derleme albümünün tek yeni çalışması olan şarkı, başta sanatçının resmî sitesinde ücretsiz olarak dinlenebilirken, sonrasında dijital yükleme olarak da satışa sunuldu.[73] "Make Me", Michael Jackson'ın 1979 yılı şarkısı olan "Don't Stop 'Til You Get Enough" şarkısına atfen kaydedilen bir şarkıdır. Sanatçının önceki stüdyo albümü olan "Discipline" için de dört şarkı bestelemiş olan Rodney 'Darkchild' Jerkins'in ve Jackson'ın yapımını üstlendiği şarkı, sanatçının yeni bir stüdyo albümü öncesinde yayımladığı bir ara eser olarak nitelendirilmektedir.[74]

Müzikal tarz ve performans[değiştir | kaynağı değiştir]

Müzikal eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mezzo-soprano sese sahip olan Jackson,[75] eleştirmenlerce ABD'deki en çok yönlü sanatçılardan biri olarak görülmektedir.[76] Rolling Stone dergisine göre, Jackson'ın sesi, ağabeyi Michael Jackson'ın sesinin inceltilmiş ve yankılı bir başka sürümüdür. Ancak Slant Magazine dergisine göre, ince sesli olması onu "cırtlak" kılmaktadır.[75][76] Rolling Stone'dan David Ritz, onun müzikal tarzını sembolik olarak Marvin Gaye ile karşılaştırmış ve

« "Marvin gibi, Jackson da özgün müzik kalitesine sahiptir. Jackson'ın sanatı Marvin Gaye'inki gibi kişisel sıkıntılarla birikime sahne olmuştur." şeklinde yorum yapmıştır.[77] »

Jackson bunların dışında, kendine kardeşlerinden Michael'ı ve Jermaine'i örnek aldığını söylemiştir.[77] Rolling Stone'na göre, Jackson'ın diğer bariz örnek aldığı sanatçılar; The Ronettes, Dionne Warwick, Tammi Terrell ve Diana Ross gibi 70'lerin simgeleridir.[78]

Eleştirmenlere göre Jackson'ın müzikal görünüşü, içinde R&B, pop, soul, rap, rock ve dans gibi birbirine zıt olabilecek türlerle çevrilmiştir.[79] Jackson'ın resmi menajeri Quadree El-Amin, Jackson'ı Barbra Streisand ile karşılaştırmış ve

« "Jackson, kuşkusuz Barbra Streisand'dan daha büyük, çünkü Streisand, Jackson'ın yaptığı gibi sokaktaki kalabalığa yeterince enerji veremiyor. Ancak Streisand zengin. Yine de Jackson, kalabalığa hitap ediyor." şeklinde yorum yapmıştır."[80] »

Ayrıca yapımcılar Jimmy Jam ve Terry Lewis, "Jackson, zamana ayak uydurarak, funk, disko, new jack swing gibi farklı müzik türlerinin üstesinden gelmeyi bilmiştir." şeklinde yorum yapmıştır.[79]

She's a Rebel: The History of Women in Rock & Roll (2002) adlı kitabın yazarı Gillian G. Gaar, Control albümünü "otobiyografik kurtuluş, özgürlük, evlilik, ayılık gibi temellere kurulu bir albüm" olarak değerlendirmiştir.[81] Aynı bağlamda Funk: The Music, The People, and The Rhythm of The One (1996) adlı kitabın yazarı Rickey Vincent da Rhythm Nation 1814'i

« "Albüm, Jackson ailesi tarihinin en kalın harflerle gösterilmesi gereken, yoğun sosyal mesaj içerikli bir pop simgesidir. Bu doğrultuda ailede bununla yarışacak tek albüm ağabeyi Michael'ın Bad albümüdür." şeklinde göstermiştir.[82] »

Joshua Klein'a göre janet. albümü "bir sanatçının olması gereken en doğru şekilde, saflıktan cinsel doygunluğa ulaşmışlığı; aşkı ve arzuyu aynı anda hissettirebilen nadir gelişimlerden biri" olarak gösterilmiştir.[83]

Koreografi[değiştir | kaynağı değiştir]

2008'de Bir gösteride Janet Jackson.

Sanatçının kliplerinde, konserlerinde veya gösterilerde uyguladığı koreografik stili, ağabeyi Michael Jackson ile benzerlik gösterse de, Jackson'ın dans stili genel olarak daha kadınsı olarak ifade edilmektedir.[82] Kendi düzeni dışında, Paula Abdul, Michael Kidd ve Tina Landon gibi ünlü koreograflarla çalışmıştır. Landon, ayrıca 1995 yılı Michael Jackson ve Janet Jackson düeti "Scream"de de koreograf olarak görev almıştır.[84]

Jackson'ın koreografi adına daha ayrıntılı bilgiler edinilmesi için, birkaç farklı gösterisini ayrı ayrı izlemek gerekmektedir.[85] Çoğu eleştirmene göre, onun koreografileri en açık biçimde, "The Pleasure Principle", "Rhythm Nation", "Miss You Much", "If", "Together Again", "Doesn't Really Matter", "All for You" ve "Feedback" gibi Jackson kliplerinde görülmektedir.[1][82][85] Jackson'ın eski eşi, yönetmeni ve koreografi öğretmeni René Elizondo Jr., sanatçının genel performansı hakkında, "Janet eğer bir tabureye oturup gitarını tıngırdatmaya başlarsa, 8 saatlik bir gösterinin rahatlıkla üstesinden gelebilir." demiştir.[84]

Kalıt[değiştir | kaynağı değiştir]

Janet Jackson, eleştirmenlerce, belirgin bir biçimde Michael Jackson ve geri kalan Jackson kardeşlerden farklı bir mesafede ilerlemiştir.[86] Joshua Klein, sanatçı hakkında

« "Müzik hayatının ilk yarısında, Jackson'ın açık bir biçimde bir şeyleri kanıtlamanın peşinde olduğu görülmektedir. Ağabeyinin dünya çapında ses getirdiği dönemde, Jackson 1982'de kariyerine ağabeyinin çok gerisinde başlamıştır. Jackson asla genel yargı klişelerini ilk yıllarında kullanmamıştır. Bu, onu kesinlikle farklı kılmıştır.»

demiştir.[83] Klein ayrıca "Bir sanatçının yıldızlığını kestirmek akıl işi değildir. Ancak Jackson'ın "It's Janet-Miss Jackson-If you're nasty" şeklindeki basit kalıptaki öbeklerinin ardında yer alan parıltıyı herkes rahatça gördü." şeklinde ekleme yapmıştır."[83]

2006 yılında yayımlanan American Popular Music: The Rock Years kitabının yazarları Larry Starr ve Christopher Alan Waterman'a göre, Amerikan müzik endüstrisinin yeniden toparlanmaya başladığı 80'li yılların ortalarında, Janet Jackson, tüm diğer milyon dolarlık satışa erişen sanatçılardan farklı olarak, müzik piyasasının nabzını tutmayı ve buna göre pazarlama politikalarını geliştirmeyi çok ustaca becermiştir.[87] Mart 2008'de, Business Wire,

« "Janet Jackson, modern müzik tarihinin en çok satan on sanatçısından biridir. Sanatçı rock'n'roll tarihinin en başarılı dokuzuncu oluşumu, en başarılı ikinci bayan sanatçısıdır." şeklinde beyanat vermiştir.[6] »

Her ne kadar eğlence dünyasının lideri olan bir ailede doğmuş olsa da, Janet Jackson daima, sadece kendi başına bir "süperstar" olmayı başarmıştır. Bu konuda Jackson'ın tek rakibi Madonna ve Whitney Houston'dır. Jackson, kendi başına nasıl saf bir kızdan seksi olgunluğa ulaşmış bir kadına dönüşüldüğünü en açık şekilde göstermiştir.

Allmusic dergisinden Steve Huey, [88]

Jackson'ın müzikal görünüşü, çoğu yeni nesil modern sanatçıya da örnek olmuştur. R&B sanatçısı Cassie, kendisini "fanatik Jackson hayranı" olarak tanımlamış ve bunu:

« "Kariyerimi Janet Jackson'ınkine benzetmeye bayılıyorum ... O inanılmaz, tavırlarından sesine kadar tam bir tanrıça»

şeklinde ayrıntıya indirgemiştir.[89] Chicago Tribune,

« "Cassie Jackson'ı seven tek şarkıcı değil, büyük bir ihtimalle de son olmayacak.»

şeklinde yorum yapmıştır.[89] 2001'de bir uçak kazasında hayatını kaybeden R&B şarkıcısı Aaliyah, ölümünden sonra 2005 yılında çekilen Aaliyah Remembered adlı belgeselde, Janet Jackson'ın en büyük hayranlarından biri olduğunu vurgulamıştır. Aaliyah, bunu kendi sözleriyle;

« "Her zaman Jackson ile beraber çalışmayı istemişimdir. O gerçek bir sanatçı ... Umarım bir gün bir düette beraber anılırız." şeklinde yorumlamıştır.[90] »

Ciara da Jackson hakkında

« "Daha dün Janet Jackson'ı televizyonda izlemiştim; şimdi ise onunla karşılaştırılıyorum.»

şeklinde beyanat vermiştir.[91] The Atlanta Journal and Constitution'ın Sonia Murray'i Beyoncé'nin de sanatçıya saygı duyduğunu söylemiştir; Beyoncé bunu

« "Janet Jackson'a aşığım! ... Söyleyecek bir şeyim yok ancak şu bilinsin ki her zaman onun hakkında söyleyecek olumlu şeylerim vardır.»

şeklinde açıklamıştır.[92] The Seattle Times'ın Pam Sitt'i

« "Britney Spears ve Christina Aguilera gibi yeni nesil yıldızlar, kendilerine daima Jackson'ın en az bir bölümünü örnek almıştır.»

şeklinde yorumlamıştır.[93]

Müzik galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Janet Jackson ile ilgili daha ayrıntılı müzik arşivleri; sanatçının her bir şarkı maddesinde yer almaktadır.

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl İsim Tepe noktaları
Derecelendirme
ABD
Amerika Birleşik Devletleri
ABD R&B
Amerika Birleşik Devletleri
UK
Birleşik Krallık
CAN
Kanada
AUS
Avustralya
NZ
Yeni Zelanda
GER
Almanya
JAP
Japonya
FRA
Fransa
1982 Janet Jackson
  • İlk stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 21 Eylül 1982
  • A&M Records
63 6
1984 Dream Street
  • İkinci stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 23 Ekim 1984
  • A&M Records
147 19
1986 Control
  • Üçüncü stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 4 Şubat 1986
  • A&M Records
1 1 8 23 25 5 36
  • RIAA derecelendirmesi: 5× platin[94]
  • BPI derecelendirmesi: Platin[95]
1989 Rhythm Nation 1814
  • Dördüncü stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 18 Eylül 1989
  • A&M Records
1 1 4 7 1 19 39 1
  • RIAA derecelendirmesi: 6× platin[94]
  • BPI derecelendirme: Platin[96]
1993 janet.
  • Beşinci stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 18 Mayıs 1993
  • Virgin Records
1 1 1 1 1 5 5 5 16
  • RIAA derecelendirmesi: 6× platin[94]
  • BPI derecelendirmesi: 2x platin[97]
1997 The Velvet Rope
  • Altıncı stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 7 Ekim 1997
  • Virgin Records
1 2 6 2 4 3 5 1 5
  • RIAA derecelendirmesi: 3× platin[94]
  • BPI derecelendirmesi: Platin[98]
2001 All for You
  • Yedinci stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 24 Nisan 2001
  • Virgin Records
1 1 2 1 3 6 3 3 2
  • RIAA derecelendirmesi: 3× platin[94]
2004 Damita Jo
  • Sekizinci stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 30 Mart 2004
  • Virgin Records
2 2 32 7 18 23 21 10 35
  • RIAA derecelendirmesi: Platin[94]
2006 20 Y.O.
  • Dokuzuncu stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 26 Eylül 2006
  • Virgin Records
2 1 63 4 55 34 46 7 32
  • RIAA derecelendirmesi: Platin[94]
2008 Discipline
  • Onuncu stüdyo albümü
  • Çıkış tarihi: 25 Şubat 2008
  • Island Records
1 1 63 3 16 35 38 9 43

Bulunduğu diğer çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Televizyon dizileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Ritz, David (16 Eylül 1993), "Sexual healing", Rolling Stone (665): p. 38, ISSN 0035791X 
  2. ^ a b c d e f g h Janet Jackson, Allmusic, 2006, http://www.allmusic.com/artist/janet-jackson-p4572, erişim tarihi: 13 Nisan 2008 
  3. ^ a b c d e f g h i Cornwell, Jane (2002), Janet Jackson, Carlton Books, ss. 2, 10, 24, ISBN 1842224646 
  4. ^ Janet Jackson is one of the top ten selling artists in the history of contemporary music, ranked by Billboard magazine as the ninth most successful act in rock and roll history, and the second most successful female artist in pop music history, selling over 100 million albums worldwide. UOMO Producer Helps Propel Janet Jackson to #1 in the US, Business Wire, 10 Mart 2008 
  5. ^ Top Selling Artists, Recording Industry Association of America, http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblTopArt, erişim tarihi: 3 Eylül 2008 
  6. ^ a b Janet Jackson is one of the top ten selling artists in the history of contemporary music, ranked by Billboard magazine as the ninth most successful act in rock and roll history, and the second most successful female artist in pop music history, selling over 100 million albums worldwide. UOMO Producer Helps Propel Janet Jackson to #1 in the US, Business Wire, 10 Mart 2008 
  7. ^ Janet Jackson Converts To Islam, And Quits Music.., JadeAfrican, http://jadeafrican.com/janet-jackson-converts-to-islam-and-quits-music/, erişim tarihi: 22 Haziran 2013 
  8. ^ a b c d http://uk.imdb.com/name/nm0001390/bio
  9. ^ [http://www.billboard.com/bbcom "Hot R&B/Hip-Hop Songs "Don t Stand Another Chance""], Top Music Charts-Hot 100-Billboard 200-Music Genre Sales (Billboard), 2007, http://www.billboard.com/bbcom, erişim tarihi: 13 Eylül 2008] 
  10. ^ 1
  11. ^ a b c d Saunders, Michael (3 Ekim 1996), "The 3 Divas Janet Jackson turns her focus inward", The Boston Globe: p. D13 
  12. ^ a b c d e Cohen, Jonathan (15 Aralık 1999), [http://www.billboard.com Billboard Feature: Janet Jackson: Still In Control], Billboard, http://www.billboard.com, erişim tarihi: 6 Nisan 2008 
  13. ^ Control, Recording Industry Association of America, 1989, http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=Control&artist=Janet%20Jackson&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2008&sort=Artist&perPage=25, erişim tarihi: 7 Haziran 2008 
  14. ^ a b c Cocks, Jay (28 Mayıs 1990), "Dancing on the charts", Time 135 (22): p. 87, ISSN 0040781X 
  15. ^ Graham, Jefferson (15 Aralık 1989), "Janet in command; Jackson rules her own `Nation'; Highlights of a rhythmic life", USA Today: p. 01.D 
  16. ^ Morse, Steve (20 Kasım 1989), "Changing Her Tune Janet Jackson's New Conscience", The Boston Globe: p. 30 
  17. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/ABD_1989_y%C4%B1l%C4%B1_1_numara_%C5%9Fark%C4%B1lar%C4%B1
  18. ^ Morse, Steve (20 Kasım 1989), "Changing Her Tune Janet Jackson's New Conscience", The Boston Globe: p. 30 
  19. ^ a b Graham, Jefferson (15 Aralık 1989), "Janet in command; Jackson rules her own `Nation'; Highlights of a rhythmic life", USA Today: p. 01.D 
  20. ^ Aletti, Vince (19 Ekim 1998), Rhythm Nation 1814: Janet Jackson: Review: Rolling Stone, Rolling Stone, http://www.rollingstone.com/reviews/album/182747/review/5943659/rhythmnation1814, erişim tarihi: 24 Mart 2008 
  21. ^ a b c Dowell, Dowell; Kim Jones (2006), Heritage Signature Entertainment Memorabilia Auction #622, Heritage Capital Corporation, ss. 139, ISBN 1599670364 
  22. ^ Bronson, Fred (21 Aralık 2007), "Chart Beat Chat", A 'CLUMSY' TRIP (Billboard), http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003688261, erişim tarihi: 17 Mart 2008 
  23. ^ [http://www.billboard.com/bbcom Janet Jackson Biography], Billboard, http://www.billboard.com/bbcom, erişim tarihi: 9 Mart 2008 
  24. ^ Biography of Jackson
  25. ^ Wild, David (27 Mayıs 1993), "Jackson's Double Play", Rolling Stone (657): p. 18, ISSN 0035791X 
  26. ^ a b Gundersen, Edna (18 Şubat 1994), "All About Janet", USA Today: p. 1 
  27. ^ a b Poetic Justice, Rolling Stone, 8 Aralık 2000, http://www.rollingstone.com/reviews/movie/5947325/review/5947326/poetic_justice, erişim tarihi: 13 Haziran 2008 
  28. ^ Janet: Janet Jackson: Review: Rolling Stone, Rolling Stone, 24 Haziran 1993, http://www.rollingstone.com/reviews/album/182126/review/6067467/janet, erişim tarihi: 2 Temmuz 2008 
  29. ^ Howe, Desson (23 Temmuz 1993), Poetic Justice, Washington Post, http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/poeticjusticerhowe_a0afdf.htm, erişim tarihi: 13 Haziran 2008 
  30. ^ Janet Jackson, Rolling Stone, 30 Eylül 2004, http://www.rollingstone.com/news/story/6478137/janet_jackson, erişim tarihi: 23 Temmuz 2008 
  31. ^ a b c Biddle, Frederic M. (22 Mart 1994), "Fashion and fame team on Oscar night", The Boston Globe: p. 61 
  32. ^ a b Norment, Lynn (Sept. 1993), "Grown-up Janet Jackson talks about racism, sensuality and the Jackson family", Ebony 48 (11): p. 36, ISSN 00129011 
  33. ^ a b c [http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards Grammy Winners Seach], The Recording Academy, 2008, http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards, erişim tarihi: 27 Temmuz 2008 
  34. ^ a b c Pick, Steve (12 Temmuz 1994), "Janet Jackson Offers Hits, Larger-Than-Life Persona", St. Louis Post-Dispatch: p. 6d 
  35. ^ a b c Snyder, Michael (18 Şubat 1994), "Janet Jackson Makes All The Right Moves / Singer brings extravaganza to San Jose", San Francisco Chronicle: p. C1 
  36. ^ Corliss, Richard; Sachs, Andrea (6 Eylül 1993), "Society: Who's Bad? An age of innocence may be at an end as Michael Jackson, the Peter Pan of pop, confronts accusations that he sexually abused one of his young friends", Time: p. 54 
  37. ^ Boepple, Leanne (1 Kasım 1995), "Scream: space odyssey Jackson-style.(video production; Michael and Janet Jackson video)", Theatre Crafts International 29: p. 52, ISSN 1063-9497 
  38. ^ "On concert tour, Janet invites fans inside her Velvet Rope", Jet 94 (15): p. 56, 7 Eylül 1998, ISSN 00215996 
  39. ^ The Velvet Rope, Recording Industry Association of America, 15 Ocak 1998, http://www.riaa.com/goldandplatinum.php, erişim tarihi: 7 Haziran 2008 
  40. ^ a b c Halstead, Craig; Craig Halstead, Chris Cadman (2003), Jacksons Number Ones, Authors On Line, ss. 28, 120, ISBN 0755200985 
  41. ^ a b McCormick, Neil (18 Ekim 1997), "The Arts: Give her enough rope ... Reviews Rock CDs", The Daily Telegraph: p. 11 
  42. ^ a b Mayfield, Geoff (25 Aralık 1999), "Totally '90s: Diary of a decade", Billboard 111 (112), ISSN 00062510 
  43. ^ [http://www.rollingstone.com The Velvet Rope: Janet Jackson: Review: Rolling Stone], Rolling Stone, 30 Ekim 1997, http://www.rollingstone.com, erişim tarihi: 20 Temmuz 2008 
  44. ^ McCarthy, Marc (1 Nisan 2008), Janet Jackson to be Honored at 19th Annual GLAAD Media Awards in Los Angeles, Gay & Lesbian Alliance Against Defamation, http://www.glaad.org/media/release_detail.php?id=4308, erişim tarihi: 10 Haziran 2008 
  45. ^ LaSalle, Mick (31 Temmuz 2000), "`Professor' Moves Out Smartly / Hollywood's summer better than expected", San Francisco Chronicle: p. D1 
  46. ^ a b c "Box Office; Home Edition", Los Angeles Times: p. F–28, 3 Ağustos 2000 
  47. ^ McElroy, Quindelda (21 Nisan 2008), "Ex-hubbies can cash in", The Atlanta Journal and Constitution: p. E.2 
  48. ^ Jeckell, Barry (10 Ocak 2001), MTV To Honor Janet Jackson, Billboard, http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=415363, erişim tarihi: 16 Mart 2008 
  49. ^ Erlewine, Stephen Thomas (2001), All for You > Review, Allmusic, http://www.allmusic.com/album/all-for-you-r564427, erişim tarihi: 20 Temmuz 2008 
  50. ^ Pareles, Jon (4 Mayıs 2001), Album of the Week, The New York Times, http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE7D91238F937A35756C0A9679C8B63, erişim tarihi: 20 Temmuz 2008 
  51. ^ a b ABC News: Janet Jackson, ABC News, 18 Haziran 2005, http://abcnews.go.com/GMA/WinterConcert/popup?id=4299523&contentIndex=1&page=10, erişim tarihi: 9 Nisan 2008 
  52. ^ Jackson's apology can't stem mass anger, ESPN, http://sports.espn.go.com/nfl/playoffs03/news/story?id=1724968&partnersite=espn, erişim tarihi: 9 Mart 2008 
  53. ^ a b Jones, Steve (30 Mart 2004), "Jackson steps out as 'Damita Jo' Apologies over, she promotes sexy CD", USA Today: p. D1 
  54. ^ Hay, Carla (28 Ağustos 2004), "The Billboard Backbeat", Billboard 116 (35): pp. 60–61 
  55. ^ a b Damita Jo, Recording Industry Association of America, 27 Mayıs 2008, http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=Damita%20Jo&artist=&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2008&sort=Artist&perPage=25, erişim tarihi: 13 Haziran 2008 
  56. ^ ABC News: Janet Jackson, ABC News, 18 Haziran 2005, http://abcnews.go.com/GMA/WinterConcert/popup?id=4299523&contentIndex=1&page=10, erişim tarihi: 9 Nisan 2008] 
  57. ^ ABC News: Janet Jackson, ABC News, 18 Haziran 2005, http://abcnews.go.com/GMA/WinterConcert/popup?id=4299523&contentIndex=1&page=10, erişim tarihi: 9 Nisan 2008 
  58. ^ a b Ms. Jackson Visits Us (We Are for Real!), US Weekly, http://www.usmagazine.com/node/1246, erişim tarihi: 9 Nisan 2008 
  59. ^ Serpick, Evan (3 Ekim 2006), 20 Y.O., Rolling Stone, http://www.rollingstone.com/reviews/album/11571388/review/11942285/20_yo, erişim tarihi: 28 Temmuz 2008 
  60. ^ Gamboa, Glenn (2006), How Janet got her groove back, Newsday, http://www.newsday.com/entertainment/ny-janet0926,0,1192261.story?coll=ny-entertainment-headlines, erişim tarihi: 28 Temmuz 2008 
  61. ^ a b Christian, Margena A (3 Mart 2008), "NAACP Honors Showbiz Veterans, Newcomers At Image Awards", Jet 113 (8): p. 52 
  62. ^ Coveney, Janine; Gail Mitchell (1 Eylül 2006), Janet Ready To Dance Again On New Album, Billboard, http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003086326, erişim tarihi: 2008 
  63. ^ Goldman, Lea; Kiri Blakeley (18 Ocak 2007), [http://www.forbes.com/2007 The 20 Richest Women In Entertainment], Forbes, http://www.forbes.com/2007, erişim tarihi: 3 Eylül 2008 
  64. ^ a b Kellman, Andy, Discipline overview, Allmusic, http://www.allmusic.com/album/discipline-r1313319, erişim tarihi: 30 Nisan 2008 
  65. ^ Grein, Paul (2 Mart 2008), [http://new.music.yahoo.com Week Ending March 2, 2008: Jackson Family Drama--Janet Tops Michael In #1 Albums], Yahoo!, http://new.music.yahoo.com, erişim tarihi: 3 Eylül 2008 
  66. ^ a b Crosley, Hillary (9 Haziran 2008), Janet Jackson Dissatisfied With New Album Promo, Billboard, http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003813980, erişim tarihi: 23 Temmuz 2008 
  67. ^ Interview with Janet Jackson, Larry King Live, CNN, 28 Şubat 2008 
  68. ^ Crosley, Hillary (9 Haziran 2008), Janet Jackson Dissatisfied With New Album Promo, Billboard, http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003813980, erişim tarihi: 23 Haziran 2008 
  69. ^ Moody, Nekesa Mumbi (19 Mayıs 2008), Janet Jackson Announces First New Tour in 7 Years, ABC News, http://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory?id=4888147, erişim tarihi: 23 Temmuz 2008 
  70. ^ (İngilizce) Janet Jackson taken to hospital, BBC News, 30 Eylül 2008, http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7643494.stm, erişim tarihi: 2 Ekim 2008 
  71. ^ (İngilizce) Jackson released from hospital, BBC News, 1 Ekim 2008, http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7645611.stm, erişim tarihi: 2 Ekim 2008 
  72. ^ Kaufman, Gil (2009-09-13), "VMAs Kick Off with Madonna and Janet's Tribute to Michael Jackson", MTV News, http://www.mtv.com/news/articles/1621392/20090913/madonna.jhtml, erişim tarihi: 2009-09-14 
  73. ^ Kaufman, Gil (2009-09-14), Janet Jackson Releases New Single Following VMA Performance, MTV, http://www.mtv.com/news/articles/1621430/20090914/jackson_janet.jhtml, erişim tarihi: 2009-09-14 
  74. ^ Reid, Shaheem (2009-09-14), Rodney Jerkins Talks Janet Jackson's VMA Performance, New LP, MTV, http://www.mtv.com/news/articles/1621493/20090914/jackson_janet.jhtml, erişim tarihi: 2009-10-16 
  75. ^ a b Dean, Maury (2003), Rock-N-Roll Gold Rush, Algora Publishing, ss. 34, ISBN 0875862071 
  76. ^ a b Henderson, Eric (2003), Slant Magazine Music Review: Janet Jackson: Control, Slant, http://www.slantmagazine.com/music/music_review.asp?ID=367, erişim tarihi: 30 Haziran 2008 
  77. ^ a b Ritz, David (1 Ekim 2008), Sex, sadness & the triumph of Janet Jackson, Rolling Stone, http://www.rollingstone.com/news/story/5938082/sex_sadness__the_triumph_of_janet_jackson, erişim tarihi: 23 Nisan 2008 
  78. ^ Janet Jackson: Rolling Stone, Rolling Stone, 2008, http://www.rollingstone.com/artists/janetjackson, erişim tarihi: 23 Nisan 2008 
  79. ^ a b Ripani, Richard J. (2006), The New Blue Music: Changes in Rhythm & Blues, 1950-1999, Univ. Press of Mississippi, ss. 132–153, ISBN 1578068622 
  80. ^ Norment, Lynn (1 Kasım 2000), "Janet: At the crossroads", Ebony 56 (1): p. 180, ISSN 00129011 
  81. ^ Gaar, Gillian G. (2002), She's a rebel: the history of women in rock & roll, Seal Press, ss. 323–324, ISBN 1580050786 
  82. ^ a b c Vincent, Rickey; George Clinton (1996), Funk: The Music, The People, and The Rhythm of The One, Macmillan, ss. 284, ISBN 0312134991 
  83. ^ a b c Klein, Joshua (25 Nisan 2001), "Janet Jackson's Lighthearted Lament About Lost Love", The Washington Post: p. C01 
  84. ^ a b Christensen, Thor (15 Eylül 2001), "Loose Lips: Pop Singers' Lip-Syncing In Concert Is An Open Secret", Pittsburgh Post-Gazette: p. B.8, ISSN 1068624X 
  85. ^ a b Mitoma, Judy (2002), Envisioning dance on film and video, Routledge, ss. 16, ISBN 0415941717 
  86. ^ Strong, Martin (2004), The Great Rock Discography: Complete Discographies Listing Every Track, Canongate U.S., ss. 749, ISBN 1841956155 
  87. ^ Starr, Larry; Christopher Alan Waterman (2006), American Popular Music : The Rock Years, NY: New York Oxford University Press, ss. 231, ISBN 9780195300529 
  88. ^ Huey, Steve (2008), Janet Jackson > Biography, Allmusic, http://www.allmusic.com/artist/janet-jackson-p4572, erişim tarihi: 7 Haziran 2008 
  89. ^ a b Bobbin, Jay (10 Ağustos 2006), "Imitation nation ; World of pop music filled with copycats", Chicago Tribune: p. 54, ISSN 10856706 
  90. ^ Sutherland, William (2005), Aaliyah Remembered, Trafford Publishing, ss. 9, ISBN 9781412050623 
  91. ^ Bobbin, Jay (26 Haziran 2007), "Evolution into an R&B star Singer Ciara stays on the rise with BET Awards in her sights", Newsday: p. B.21, ISSN 1323221591 
  92. ^ Murray, Sonia (18 Ağustos 2006), "Janet & Beyonce: Rivals or not, the stars share surprising similarities", The Atlanta Journal and Constitution: p. F.1, ISSN 15397459 
  93. ^ Sitt, Pam (9 Temmuz 2001), "Happier, sexier Janet Jackson gives a knockout performance", The Seattle Times: p. E.1, ISSN 07459696 
  94. ^ a b c d e f g [1] RIAA: Certification Searchable database
  95. ^ [2] BPI: Platinum Award for Control
  96. ^ [3] BPI: Platinum Award for Rhythm Nation 1814
  97. ^ [4] BPI: 2x Platinum Sales for janet. album
  98. ^ [5]BPI: Platinum sales for Velvet Rope album

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Janet Jackson ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Janet Jackson ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.