Porto Riko

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Commonwealth of Puerto Rico
Estado Libre Asociado de Puerto Rico
  (İspanyolca)
Bayrak Arma
Bayrak Arma
Slogan: 
Latince: Joannes Est Nomen Eius
İspanyolca: Juan es su nombre
İngilizce: John is his name
Ulusal Marş: La Borinqueña
Konum
Başkent

ve en büyük

San Juan
18°27′K 66°6′B / 18.45°K 66.1°B / 18.45; -66.1
Resmî dil(ler) İspanyolca ve İngilizce[1]
Etnik gruplar  Beyaz Irk (çoğunlukla İspanyol) %76,2, Siyahi %6,9, Asyalı %0,3, Kızılderili %0,2, Çok ırklı %4,4, diğer %12. (2007)[2]
Milliyet Porto Rikolu
Yönetim biçimi Cumhuriyet, Üç başlı yönetim
 - Devlet Başkanı Barack Obama
 - Vali Luis Fortuño
 - Federal Yasama Komitesi ABD Kongresi
Kuruluş
 - Paris Antlaşması (1898) 10 Aralık 1898
İspanya Krallığı'ndan
 - Otonom 25 Kasım 1897[3]
Yüzölçümü
 - Su (%) 1.6
Nüfus
 - Temmuz 2007 tahmini 3.994.259 (127.)
 - 2000 sayımı 3.913.055
GSYİH (SAGP) 2007
 - Toplam 77,4 milyar $ (N/A)
 - Kişi başına 19.600 $ (N/A)
Gini (2006) 53.5 [4] [5] (?)
İGE  0.905 (çok yüksek)  (52.)
Para birimi ABD doları (USD)
Zaman dilimi AST (UTC–4)
 - Yaz No DST (UTC–4)
Internet TLD .pr
Telefon kodu +1 (spec. +1-787 and +1-939)

Porto Riko (İspanyolca: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, İngilizce: The Commonwealth of Puerto Rico). ABD'ye bağlı, içişlerinde bağımsız özerk bölgedir. Karayipler denizininin kuzeydoğusunda Dominik Cumhuriyeti'nin doğusundadır. Adı İspanyolcada zengin liman anlamına gelir.

Porto Riko, Büyük Antiller'in en küçük adası olup, Porto Riko ana adası yanı sıra Mona, Vieques, Culebra gibi adacıklardan oluşur. Mona adası, insanların sürekli kaldığı bir ada değildir. Daha çok Porto Riko doğal kaynaklar kuruluşunun çalışanlarınca ya da özel izinle adaya çıkan doğa gezginlerince kullanılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Askerî tarihi İspanyol istilacıların yerli halk Tainolara saldırdıkları 16. yüzyıla kadar uzanır. Halk, istilacı İngiliz, Fransız ve Almanlara karşı kendilerini savundukları dört yüzyıl boyunca İspanyol İmparatorluğu tarafından yönetildi. Ada İspanyol - Amerikan Savaşı boyunca Amerika Birleşik Devletleri tarafından işgal edildi ve İspanya resmi olarak savaşı sona erdiren 1898 Paris Antlaşması gereği ülkeyi terketti. Şu an, ülke iç işlerinde bağımsız dış işlerinde Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlıdır. Bu nedenle de, ülkede ABD doları kullanılır, halk ABD pasaportuna sahiptir ve ABD sosyal sigorta kurumuna dahildir. Bununla birlikte, Porto Riko ABD başkanlık seçimlerine katılmadığı gibi vergiler iç yönetim tarafından toplanır. Porto Riko'ya gidebilmek için ABD vizesi gereklidir.

Adanın iklimi tropik olup yazları çok sıcak, kışları ise ılımandır. Yaz ve son bahar ayları fırtına mevsimi olarak adlandırılır. Adada El Yunque adı verilen bir yağmur ormanı da mevcuttur. Eski San Juan tarihi, plajları ve adadaki çesitli ormanlar ise doğal güzellikler olarak görmeye değerdir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]