Guam

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Guam (İngilizce: Guam, telaffuz: /ˈgwɑːm/ (yardım·bilgi); Çamorro dili: Guåhån) ya da resmî adıyla Guam Toprağı (İngilizce: Territory of Guam), Büyük Okyanustaki Mariana Adalarının en büyük ve en güneydeki adası. Hawaii'nin 5,000 km batısında yer alır. ABD'ye bağlı özerk toprak statüsündedir.

Konu başlıkları 1 Tarih 2 Coğrafya ve iklim 3 Yönetsel koşullar 4 Demografi 5 Ekonomi

[değiştir] Tarih

İspanyollar adına sefer yapan Portekizli denizci Ferdinand Magellan'in 1521'de Guam'a çıktığı ve Yerlilerin davranışı nedeniyle adaya Ladrones (Hırsızlar) adını verdiği sanılır.İspanya 1565'te Guam üzerinde resmen hak iddia etti; ada halkı da 1668'den başlayarak boyun eğmeye ve Katolikliği kabul etmeye zorlandı. Sonraki 200 yıl boyunca Guam İspanya'nın ileri karakolu oldu.

Guam 1898 İspanyol - Amerikan Savaşı sonunda ABD'ye verildi. 1930'ların ortalarında okyanusaşırı uçuşlarda durak olarak kullanıldı. 1941'de Japonlarca işgal edildi; 1944'te ABD kuvvetlerince geri alındı ve önemli bir hava ve deniz üssüne dönüştürüldü. 1950'de ABD Deniz Kuvvetlerinin yetkisi altında İçişleri Bakanlığı'nca yönetilmeye başladı, aynı tarihten itibaren de Guamlılar ABD vatandaşı kabul edildiler.

[değiştir] Coğrafya ve iklim

Yüzölçümü 541 km² olan ada yüzey şekilleri bakımından iki bölgeye ayrılır. Kuzeyde, 150 m yüksekliğinde, mercan kökenli kireçtaşlarından oluşmuş bir plato yer alır. Güneyde ise en yüksek noktasına Lamlam Dağında (406 m) ulaşan alçak volkanik dağ sırası uzanır. Dağların aşınmış yamaçları yumuşak bir eğimle batıya, daha dik bir eğimle de doğudaki yalıyarlara doğru alçalır.

Guam'ın iklimi tropiktir. Sıcaklık 21 - 32 °C arasında değişir. En çok yağış temmuz ile eylül arasında düşer. Bitki örtüsü kıyı boyunca uzanan hindistancevizi ağaçlarından dağlardaki otlara ve iç kesimlerdeki sık çalılıklara kadar değişen bir çeşitlilik gösterir.

[değiştir] Yönetsel koşullar

Günümüze Guam sivil bir yönetici (1970'ten itibaren) ile halkın seçtiği 21 üyeli yasama meclisince yönetilen özerk bir bölgedir. Adadaki 19 seçim bölgesinin her birinin başında bir yönetici (comissioner) bulunur. 1972'de çıkarılan yasa uyarınca ABD Temsilciler Meclisi'ne iki yıl için seçilen bir temsilci gönderir. Temsilci komisyonlarda oy kullanır, ama mecliste oy kullanamaz. Guam'da bir federal bölge mahkemesi vardır.

[değiştir] Demografi

Guam'ın 2007 tahmini nüfusu 173,456 kişidir. Adanın Endonezya kökenli olan yerli halkı Çamorolar nüfusun büyük kısmını oluşturular (% 57). Diğer etnik gruplar; Filipinliler (% 25.5), Beyazlar (% 10) ile diğer Çinli, Japon ve Koreli azınlıklardır. Nüfusun büyük kısmı Katoliktir. Resmi diller İngilizce ve Çamorro dili'dir.

[değiştir] Ekonomi

Guam ekonomisi büyük ölçüde turizm ve ulaştırma sektörlerine dayanır. Bugün Guam ABD'nin batı kıyısında, Hawaii'ye, Filipinler'e Avustralya'ya ve Uzakdoğu'ya hizmet veren havayollarının durak noktalarından biridir. Turistlerin çoğu Japonya ve Çin'den gelir.

Guam'da günümüzde de ABD'nin önemli deniz ve hava üsleri bulunmaktadır. Üsler ada ekonomisinin temel direğidir ve topraklarının yaklaşık üçte biri ABD silahlı kuvvetlerine aittir.

g • t • d Birleşik Devletler'in İdarî Yapılanması
Eyaletler	Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · Connecticut · Güney Dakota · Kuzey Dakota · Delaware · Florida · Georgia · Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kaliforniya · Kansas · Güney Karolina · Kuzey Karolina · Kentucky · Kolorado · Louisiana · Maine · Maryland · Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey · New Mexico · New York · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pensilvanya · Rhode Island · Teksas · Tennessee · Utah · Vermont · Virjinya · Batı Virjinya · Washington · Wisconsin · Wyoming
Federal bölge	Washington, DC
Denizaşırı topraklar	Amerikan Samoası · Guam · Kuzey Mariana Adaları · Porto Riko · ABD Virgin Adaları