Leyte Adası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Leyte Adası'nın konumu.

Leyte Adası, Filipinler'de, Visayalar'da yer alan ada. Camotes Deniziyle ayrıldığı Cebu ve Bohol adalarının doğusunda yer alır. Kuzeydoğusundaki Samar Adasına San Juanico Boğazını aşan 2,162 m uzunluğundaki bir köprüyle bağlanır. Samar Denizi kuzeyine, Mindanao Adası ise güneyine düşer. Yüzölçümü 7,213 km²'dir. 2000 yılı itibariyle komşu adalarla birlikte yaklaşık 1.95 milyon kişi yaşar. Leyte Körfezi Leyte Adasının doğusu ve Samar Adasının güneyi arasında geniş bir havzayı kaplar.

Adanın belkemiğini oluşturan engebeli dağlar, orta kesimdeki Lobi Dağında 1,349 m'ye ulaşır. Dağlardan inen suların oluşturduğu kısa ırmaklar kuzeydeki Carigara ve doğudaki Leyte körfezlerine doğru akar. Dağlar adanın en dar kesiminde bir karayolunun geçtiği alçak bir geçitle kesintiye uğrar. Kıyı bölgelerinde, özellikle kuzeydeki Tacloban ile Ormoc yakınında engebeli düzlükler vardır.

16. yüzyıl İspanyol kaşifleri adayı Tandaya adıyla biliyordu. Adanın nüfusu 1900'den sonra, özellikle Leyte ve Ormoc vadilerinde hızla arttı. II. Dünya Savaşı'ndaki Japon işgali ABD kuvvetlerinin çıkarma harekatının (20 Ekim 1944) ve Leyte Körfezi Savaşı'nın ardından sona erdi.

Ekilebilir toprakların aşırı kullanım sonucunda verimliliğini yitirmesi nedeniyle çok sayıda insan Mindanao Adasına göç etmiştir. Adada yaşayanlar genellikle çiftçilikle uğraşır, balıkçılık yan bir etkinliktir. Yetiştirilen başlıca ürünler pirinç ve mısırdır. Ticari ürünler arasında hindistancevizi, abaka, tütün, muz ve şekerkamışı sayılabilir. Adada manganez yatakları vardır. Adanın kuzeybatısında kumtaşı ve kireçtaşı çıkarılır.

Ormoc ve Tacloban liman kentleri dışında adadaki önemli yerleşim merkezleri Barugo, Carigara, Baybay, Burauen ve Maasin'dir.