Atom bombası
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atom bombası, patlamanın kontrolsüz çekirdek tepkimesi yoluyla sağlandığı bomba modelidir. Çekirdek tepkimesi zincirleme ve çok hızlı gerçekleştiğinden ortaya devasa bir enerji açığa çıkar ve bu da patlama ile beraberinde şok dalgası yaratır.
Fizyon tipi çekirdek tepkimesine dayalı atom bombalarında yüksek zenginlikte (saflıkta) Uranyum (235U) veya Plütonyumdur (239Pu) kullanılılır. Günümüzde üretilen bombalar daha çok plütonyum içeriklidir. Bu yüksek zenginlikte malzeme, zenginleştirme tesislerinden ya da nükleer reaktörlerden elde edilmektedir. Zincirleme çekirdek tepkimesinin gerçekleşmesi için, ortamın kritik adı verilen seviyede ya da üstünde olması gerekmektedir. Bunun sağlanması için gereken belli miktarda kütle ve bu kütlenin de belli bir hacimde olmasıdır. Bu gereken en az kütleye kritik kütle, hacime de kritik hacim denir. Atom bombalarına kritik kütle sağlanacak miktarda malzeme konur fakat bu malzeme öyle bir dağınık yerleştirilir ki, kritik hacim şartı sağlanamaz ve bu sayede bomba beklerken ya da taşınırken tamamen güvenli bir şekilde durur. Atom bombasında patlamanın gerçekleşmesi için nükleer malzeme dışında iki ayrı önemli bölüm daha vardır. Bunlardan biri tetiklemeyi yapacak olan fünye diyebileceğimiz parçadır. Genelde dinamit kullanılır. Bombanın patlaması için bu az miktardaki dinamit ilk olarak patlar ve patlamanın etkisi ile dağınık nükleer malzeme bir ayara gelerek kritik hacme ulaşır. İkincisi ise nötron kaynağıdır. Artık kritik kütlede ve hacimde olan malzemede zincirleme çekirdek tepkimesini bu nötron kaynağından çıkan nötronlar başlatır ve bundan sonrası kontrolsüz bir biçimde devam eder ve patlama gerçekleşir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Atom Bombasının Yapımı Çalışmaları :
Bazı atom çekirdeklerinin büyük birer enerji deposu olduğu, 1896’da Fransız fizikçisi Henri Becquerel’in radyoaktifliği keşfetmesiyle anlaşılmıştır. 1919’da İngiliz fizikçisi Rutherford azot gazı çekirdeğini, radyoaktif cisimlerin yaydığı alfa tanecikleri ile bombardıman ederek azot çekirdeğini oksijen çekirdeğine dönüştürmüştür. Bu buluştan sonra çekirdek reaksiyonu üzerindeki çalışmalar artmış ve 1934 yılında İtalyan fizikçisi Enrico Fermi uranyum çekirdeği ile nötron çekirdeğinin reaksiyonundan, atom numarası daha büyük olan transuranyum denilen yeni elementlerin meydana geldiğini ileri sürmüştür. Bu bilgilerden faydalanan Alman kimyacıları Otto Hahn ve F. Strasmann 1938 yılında uranyum çekirdeğini nötron bombardımanına tutarak yaklaşık aynı boyda iki çekirdeğe bölmüşlerdir. Bir uranyum (235) çekirdeğinde 92 proton ve 143 nötron vardır. Karasız olan bu çekirdekte enerji fazlalığı olup, her an patlamaya hazır vaziyettedir. Böyle bir çekirdeğe bir nötron daha gönderildiğinde daha yüksek enerjili hale gelir. Bu enerji fazlalığı çekirdeğin küresel şeklini bozarak iki parçaya bölünmesine sebep olur. Bölünme sonucunda meydana gelen radyoaktif baryum ve kripton bir süre beta ışını yayarak kararlı hale geçerler. Ayrıca fazla miktarda enerji ve nötron açığa çıkar. Açığa çıkan bu nötron, reaksiyonu devam ettirir. Her bir çekirdeğin bölünmesinden çok fazla miktarda enerji meydana gelir. Buna göre bir kilogram uranyum 235 çekirdeğin bölünmesiyle açığa çıkan enerji 2500 ton kok kömürünün yanmasıyla açığa çıkan enerjiye eşittir.
[değiştir] Atom Bombasının Kullanılması
Atom silahları patlayınca, hemen şiddetli bir rüzgar etrafa yayılır. Bu rüzgar beş saniye sürer. Sonra etraftan buraya, ikinci bir rüzgar gelir. Bu rüzgarlar, binaları, ağaçları yıkar. Ancak kuvvetli çelik çerçevelerle takviye edilmiş betonarme yapılar, bunlara dayanabilir. Gama ışınları, kandaki akyuvarları tahrip edip, alyuvarların üremesini engeller. Patladığı yerden itibaren birkaç kilometreye kadar şiddetli bir tesiri vardır. Otuz üç santimetre kalınlığında çeliğin, bir metre betonun, yüz altmış yedi santimetre toprağın; atom bombası tesirinden korudukları tespit edilmiştir.
[değiştir] Tarihi
İkinci Dünya Savaşı sırasında, Manhattan Projesi adıyla, ilk çalışmalar başladı. 1942 yılında ABD’nin New Mexico eyaletindeki Los Alamos bölgesinde gizlice bir grup ünlü bilimadamı toplandı. Robert J. Oppenheimer öncülüğünde 3 yıl çalıştıktan sonra ilk bombayı yapmaya başardılar. Aynı esnada Tennessee eyaletinin Oak Ridge kasabasında gizli bir üs daha kuruldu. Burada da patlayacak zengin malzemenin üretimi çalışmaları başladı. İlk atom bombasının denemesi 16 Temmuz 1945 günü Meksika sınırına yakın Alamogordo çölünde gerçekleştirildi. “Trinity” kod adlı bu denemede patlamanın şiddeti inanılmazdı. Hesaplana patlama 16bin ton dinamitin patlamasına eşdeğerdi ve o güne kadarki bombalardan çok daha şiddetliydi. Bu başarının üzerine atom bombasının Japonya’nın iki önemli şehrinde kullanılması kararlaştırıldı. 6 Ağustos 1945 sabahı ilk atom bombası Enola Gay isimli bir bombardıman uçağı ile Hiroşima’ya atıldı. 3 gün sonra, 9 Ağustos 1945 günü ise ikinci atom bombası, Bockscar isimli uçaktan Nagasaki‘ye atıldı. Bu iki bomba, patlama, ısı, radyasyon gibi etkileri ile, 100 bin üzerinde insanı öldürdü. Amerika bombalamaya devam edeceğini açıklayınca, 15 Ağutos’ta Japonya teslim oldu. Bu tarihten sonra çeşitli ülkeler de atom bombası yapmaya başladılar.
[değiştir] Manhattan Projesi
Manhattan Projesi, nükleer silah üretmek üzere II. Dünya Savaşı sırasında ABD,Kanada ve İngiltere tarafından başlatılan proje. Projenin bilimsel başkanlığını fizikçi Robert Oppenheimer, askeri başkanlığını ise General Leslie R. Groves üstlenmiştir. Proje başarıyla sonuçlanmış, 16 Temmuz 1945 tarihinde Trinity adı verilen denemede dünyanın ilk nükleer bombası New Mexico eyaletinin Alamogordo kenti yakınlarında patlatılmıştır.
[değiştir] İlk Nükleer Deneme Trinity
Trinity, bir nükleer silah için yapılmış ilk nükleer test teknolojisidir. 16 Temmuz 1945 yılında New Meksico'daki Socorro'nın 56 km kadar km kadar güneydoğusunda şu an üzerinde komuta merkezi Alamogordo'da bulunan White Sands Missile Range'in bulunduğu yerde yapılmıştır. Trinity bir iç patlamalı plutonium bombanın testidir. Aynı tipte tasarlanmış olan Fat Man bombası bu denemeden birkaç hafta sonra Japonya'daki Nagasaki'ye atılmıştır. Trinity patlamasının gücü 20 kiloton TNT'nin yarattığı şiddete eştir ve bu deneme ile Atom Çağı'nın başladığı kabul edilmektedir.
[değiştir] İlk Atom Bombası ; Little boy
Saldırı amacıyla kullanılan ilk atom bombasının ismidir. 6 Ağustos 1945 tarihinde, Japonya'nın Hiroşima şehrine atılmıştır. Uranyum atomunun parçalanmasından ortaya çıkan enerjiden gücünü alan bu bomba, ABD'nin II.Dünya Savaşı sırasında sürdürdüğü gizli Manhattan Projesi sonucunda geliştirildi. Hiroşima'daki patlama, ABD'de yapılan Trinity Test'in ardından gelen, tarihin ikinci nükleer patlamasıdır. Bunu, üç gün sonra Nagazaki'ye atılan "Fat Man" adlı atom bombası izlemiştir. 3 metre uzunluğunda, 70 santimetre çapında, 4 ton ağırlığında olan, Enolaya Gay tarafından 9600 metre yükseklikten bırakılarak Hiroşima’nın 580 metre üzerinde patlatılan, konvansiyonel eş değeri 15 kiloton TNT olan bir bombadır.
[değiştir] Fat Man
ABD tarafından 9 Ağustos 1945 günü Nagazaki Japonya'ya atılan atom bombasının takma ismidir. II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan nükleer silahların ikicisidir ve o güne kadar yapılmış üçüncü nükleer patlamayı gerçekleştirmiştir. Fat Man iç patlamalı Plutonyum patlamasıdır. Asıl atış hedefi Tokyo şehriydi. Fakat hava şartlarının kötü olması sebebiyle ikinci hedef olan Nagazaki’ye atılmıştır. Patlaması akabinde rüzgarın ters istikametten esmesi sayesinde umulan 1000000 kişi yerine sadece 40000 kişinin ölümüne sebebiyet vermiştir. 3.25 santimetre uzunluğunda, 1.5 metre çapında, 4.5 ton ağırlığında nükleer metaryeli plutonyum, eş değeri 21 kiloton TNT’dur. Bocks Car tarafından 10 bin metre yükseklikten bırakılmıştır Nagazaki’nin 500 metre üstünde patlatılmıştır. Buda Amerikalıların tam bir orospu çuçugu oldugunun kanıtıdır.
