Abdulhâlık Gucdevanî

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Abdulhalık Gucdevani
Doğum 1103
Gucdevan, Buhara, Özbekistan
Ölüm 1179
Gucdevan
Meslek Din bilgini

Abdulhalık Gucdevani, Orta Asya'da Nakşibendi tarikatına mensup din bilginlerinden birisidir.

Abdülhalık, Buhara yakınında Gucdevan isminde bir küçük kasabada doğmuştur. Babası Malatya'dan Orta Asya'ya taşınmış bir tanınmış bir fakih'dir. Buhara'da tefsir eğitimi alırken Nakşibendi tarikatının silsilesinde[1] yer alan Yusuf Hemedani ile tanıştı. Hemedani'den Nakşibendi tarikatını öğrendi ve daha sonra Nakşibendi tarikatını sistemleştirerek, genişletti.

Farsça'da "Kelimat-ı kudsiye" denilen On Bir ana tarikat kuralını Nakşibendi tarikat kuralı haline getirmiştir. 1119 yılında Gucdevan'da vefat etti. Buhara şehir merkezine 50 km. mesafedeki Gijduvan kasabasında türbesi bulunur.

Kelimat-ı kudsiye[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Vukuf-ı Zamanî: Müridin zamanı çok iyi değerlendirmesidir.
  • Vukuf-ı Adedî: Dersin adedi ve gerçek manası düşünülmelidir.
  • Vukuf-ı Kalbî: Kalbi uyanık tutmak gerekir.
  • Hûş der-dem: Nefes alıp verirken, gaflette olmamak.
  • Nazar ber-kadem: Başkasına değil, kendine bakmalıdır.
  • Sefer der-vatan: Halktan ayrılıp Hakk'a gitmesidir.
  • Halvet der-encümen: Halk içinde de olsa, halvet hali olmalıdır.
  • Yâd kerd: Şeyhin verdiği zikri, kalb ve dil ile daima tekrarlamak.
  • Bâz geşt: Zikirle Allah'a dönüş, vuslât düşünülmelidir.
  • Nigah-daşt: Kalbi zararlı düşüncelerden korumak.
  • Yâd-daşt: Masivâyı bırakarak, sadece Allah'ı düşünmektir.

Nakşîbendî silsilesindeki yeri ve önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere, tüm Nakşbendî silsilelerinde dokuz veya onuncu sırada yer almaktadır.

Tâhirî(T) / Gafori-Mûceddidî(G) / Mûceddidî-Sirajia(M) / Süleymanî(S) / Khâlidî(K) / Hakkânî(H) / Dağıstan Mûceddîdî-Khâlidîye-Mahmûdîye(D) Nakşibendî Silsile-Altın Zincirlerindeki konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda Nakşibendiye'nin farklı kollarına ait altın zincirler (Silsile-i saadat) listelenmiş ve Hâce Abd’ûl Hâlik Gûcdevânî'nin konumu belirtilmiştir.

  1. (T) : Tâhirî
  2. (G) : Gafori-Mûceddidî
  3. (M) : Mûceddidî-Sirajia
  4. (S) : Süleymanî
  5. (K) : Khâlidî
  6. (H) : Hakkânî
  7. (D) : Dağıstan Mûceddîdî-Khâlidîye-Mahmûdîye

Bunlar sırası ile yukarıda tanımlanan sembollerle gösterilmiştir. "Hâce Abd’ûl Hâlik Gûcdevânî" bu silsilelerin içinde "Tâhirî(T) / Gafori-Mûceddidî(G) / Mûceddidî-Sirajia(M) / Hakkânî(H)" silsilelerinde On Birinci, diğerlerinde ise Onuncu sırada yer almaktadır.

#T/G/M #S #K/H/D Adı Mezarı Doğum Tarihi Vefât Tarihi
1 1 1 Seyyîdina Hazreti Muhammad, Son peygamber (SAV) Medine, Suudi Arabistan Mon 12 Rebiülevvel

(570/571 CE)

12 Rebiülevvel 11 AH

(5/6 Haziran 632 CE)

2 2 2 Seyyîdina Ebû Bekr-î Sıddık Medine, Suudi Arabistan 22 Cemaziyelahir 13 AH

(22 Ağustos 634 C.E)

3 3 3 Seyyîdina Salmân-ı Fârisî Medain, Irak 10 Receb 33 AH

(4/5 Şubat 654 C.E)

4 4 4 Imām Kâsım bin Muhammed bin Ebû Bekr, Ebu Bekr-i Sıddık'ın oğlunun oğlu Medine, Suudi Arabistan 23 Şaban 24 AH

(22/23 Haziran 645 C.E)

24 Cemaziyelahir 101/106/107 AH
5 5 5 Imām Câ’fer-î Sâdık, Ebu Bekr-i Sıddık'ın büyük kız-torunun oğlu Medine, Suudi Arabistan 8 Ramazan 80 AH

(5/6 Kasım 699 C.E)

15 Receb 148 AH

(6/7 Eylûl 765 C.E)

6 6 6 Hâce Bayazid-î Bestâmî Bistam, Semnan Eyaleti, Iran 186 AH

(804 C.E)

15 Şaban 261 AH

(24/25 Mayıs 875 C.E)

7 7 7 Hâce Ebû’l Hasan Kharakânî Kharakân, Bistam, Semnan Eyaleti, Iran 352 AH

(963 C.E)

10 Muharrem 425 AH

(5/6 Aralık 1033 C.E)

8 - - Hâce Ebû’l Kâsım Gürganî

(Sadece Tahiri/Gafori ve Mûceddidîyye-Sirajia Silsilesi)

Gürgan, Iran 23 Safer 450 AH

(19/20 Nisan 1058 C.E)

9 8 8 Hâce Ebû Ali Fermâdî Tus, Horasan, İran. 434 AH

(1042/1043 C.E)

4 Rebiülevvel 477 or 511 AH

(10 Temmuz 1084 / 6 Temmuz 1117)

10 9 9 Hâce Ebû Yakûb Yusuf Hemedânî Merv, Türkmenistan 440 AH

(1048/1049 C.E)

Receb 535 AH

(Şubat/Mart 1141 C.E)

- - -/10/- Ebû’l Abbas, el-Khidr

(Sadece Hakkani Silsilesi)

11 10 10/11/10 Hâce Abd’ûl Hâlik Gûcdevânî Ghajdawan, Bukhara, Özbekistan 22 Şaban 435 AH

(24/25 Mart 1044 C.E)

12 Rebiülevvel 575 AH

(17/18 Ağustos 1179 C.E)

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Silsilah (Arapça: سلسلة), Türkçe: zincir

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Omar Ali Shah (1998). The Rules or Secrets of the Naqshbandi Order. Tractus Books. ISBN 2-909347-09-5.
  • John G. Bennett (1995). The Masters of Wisdom. Bennett Books. ISBN 1-881408-01-9.

Şablon:Sufism