Eşcinsellik
Eşcinsellik, kişinin cinsel, duygusal ilgi ve isteğinin (cinsel yöneliminin) kendisiyle aynı cinsten kişilere dönük olması. Sadece kendi cinsine yönelenlere eşcinsel ya da homoseksüel, hem karşı cinsine, hem kendi cinsine yönelenlere de biseksüel denir. Cinsel rolü her ne olursa olsun kendi isteği ile hemcinsi olan birisiyle cinsel ilişkiye giren kişi eşcinsel kabul edilir.
Kendini gey ya da lezbiyen olarak tanımlayanların sayısının ve hemcins cinsel ilişkileri tecrübe etmiş olanların oranının araştırmacılar tarafından güvenilir bir biçimde tahmin edilmesi çeşitli nedenlerden dolayı zordur.[1] Kapsamlı araştırmalara göre çağdaş Batı dünyası nüfusunda kendini eşcinsel olarak tanımlayanların oranı %2 ile %13 arasında değişkenlik gösterir.[2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13] hem eşcinsel cinsel ilişki veya hem cinse duyulan hisler birlikte veya ayrı olarak rapor edildiğinde, bu oran %16 ila %21'e yükselmektedir. [13] 2006'da yapılan bir araştırmaya göre nüfusun %20'si eşcinsel hisleri hissetmiş olduklarını anonim olarak belirtmişler fakat araştırmaya katılanların arasında nispeten düşük bir sayı kendini eşcinsel olarak tanımlamıştır.[14] Hayvanlarda eşcinsel davranışlar da sıkça rastlanır.[15][16]
Birçok gey ve lezbiyen kişi ciddi hemcins ilişkisi içerisindedir. İlişkideki tarafların kendi psikolojik algılayışları açısından bu tür ilişkiler ile heteroseksüel ilişkiler arasında hiçbir fark yoktur.[17] Kaydedilmiş tarih boyunca eşcinsel ilişkiler ve eylemler -aldıkları şekle ve bulundukları kültürlere bağlı olarak- zaman zaman takdir edilmiş zaman zaman da yargılanmışlardır.[18] 19. yüzyılın sonlarından beri, eşcinsellerin görünürlük ve tanınmasının artırılmasının yanı sıra; evlilikler, medeni birliktelikler, evlat edinme ve ebeveynlik; işe ve askere alınma ile sağlık hizmetlerine eşit erişim gibi yasal hakların kazanılması için büyük bir mücadele verilmektedir.
Batı ülkelerinde böyle bir ayırım artık yapılmamakla birlikte, eşcinselliğin daha gizli yaşandığı, daha muhafazakar ülkelerde eşcinsel erkekler "verici" (etken, aktif) ya da alıcı (edilgen, pasif) olarak ikiye ayrılmaktadır ve bu kültürlerde özellikle kadınsı görünümlü ya da pasif konumda olan erkekler eşcinsel olarak kabul edilmekte ve toplumun büyük bir kesimi tarafından dışlanmaktadırlar. Etken (aktif) ve edilgen (pasif) terimlerinin üstünlük veya aşağılık belirttiğinin düşünülmesi nedeni ile günümüzde artık bu terimlerin eşcinselleri tanımlarken kullanımından kaçınılmaya başlanılmıştır. Kadın ve erkeğin toplumsal kademelendirmesinde de etkenlik olumlu bir nitelik olarak erkeğe, edilgenlik ise olumsuz bir nitelik olarak kadına yüklenir.[19][20]
Özellikle geri kalmış ülkelerde militarist literatürde psikolojik bir hastalık olarak geçen ancak hangi açıdan ya da neden bir hastalık olarak kabul edildiği net olmayan, dini literatürlerde yasaklanan eşcinsellik üzerine yapılan akademik yorumlar genel olarak kişilerin, kişisel tercihi olduğu yönündedir. [21] Özellikle son yıllarda bu tercih tanımlaması da eşcinselliğin bilinçli bir seçim ile yapıldığı, insanların cinsel güdülerini istediği gibi seçebileceği şeklinde yanlış bir çıkarıma sebep olabileceği için cinsel yönelim (İngilizce: sexual orientation) deyimi daha çok kabul görmeye başlamıştır.
Tarih[değiştir]
Bir zamanlar tıpta geniş tartışmalara neden olan akıl almayacak yöntemlerle iyileştirilmeye çalışılan eşcinsellik modern zamanlarda artık bilim adamları tarafından bir hastalık olarak görülmemektedir. Son 35 yıldır psikologlar, psikiyatrlar ve diğer ruh sağlığı uzmanları eşcinselliğin hastalık, ruhsal bozukluk veya duygusal bir sorun olmadığını onayladılar. İlk olarak 1973’te Amerikan Psikiyatri Derneği Yönetim Kurulu eşcinselliğin hastalıklar kategorisinden çıkartılmasına karar verdi. Karar, Amerikan Psikiyatri Derneği’nin bir yıl sonra (1974) yapılan yıllık genel kurulunda üyelerin çoğunluğu tarafından onaylandı. Amerikan Psikiyatri Derneği, 2006’da yapmış olduğu genel kurulunda söz konusu kararı tekrar ifade etti. Benzer şekilde 17 Mayıs 1990 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü (WHO), eşcinselliği hastalıklar listesinden çıkardı. 1992’de bu karar, ICD-10 (Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırılması) listesine resmen kaydedildi. 1994 tarihinden itibaren WHO üyesi tüm ülkeler yeni sınıflandırmayı kullanmaya başladı. Eşcinselliğin bir hastalık, bozukluk ya da eksiklik olmadığını, 3 farklı cinsel yönelimden birisi olduğunu ve doğuştan ya da 3 ile 4 yaşlarına kadar belirlenen, kişinin kendi seçmediği bir durum olduğu tıp bilim tarafından tespit edilmiş ve bu durum kabul görmüş ve eşcinseller çoğu gelişmiş ülkelerde eşcinseller arası resmi evlilik dahil olmak üzere heteroseksüellerin sahip olduğu pek çok hakka kavuşmuştur.[22]
Etimoloji[değiştir]
Eşcinselleri tanımlamak için çok çeşitli kavramlar kullanılır. Kadın eşcinselleri tanımlamak için 1800'lü yıllardan beri kullanılan lezbiyen sözcüğünü karşılamak için Fransızca kökenli gey (Fr: gai, İng: gay) sözcüğü, 1960'larda önceleri sadece erkek eşcinselleri tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Zamanla tüm eşcinseller için kullanılır hale gelmiştir.[24] Eşcinsellere cinsel yönelimlerinden dolayı uygulanan fiziksel ve sözlü şiddet, "Eşcinsel" anlamına gelen argo tabirleri hakaret ya da aşağılama amaçlı kullanmak, birçok gelişmiş ülkede nefret suçu kapsamına girer ve cezai yaptırımla karşılaşılabilir.
Eşcinsellikle ilgili teoriler[değiştir]
19. ve 20. yüzyıllarda çeşitli psikologlar eşcinselliğin nedenleri ile ilgili teoriler geliştirdiler. Bunların çoğu eşcinselliği "akıl hastalığı" olarak tanımlıyordu.[25] 19. yy psikologlarından Richard von Krafft-Ebing, mastürbasyon, sadomazoşizm ve şehvet cinayetlerini "cinsel sapıklıklar" olarak tanımladığı 1886 tarihli kitabı Psychopathia Sexualis'de eşcinselliğin kalıtımsal olduğunu iddia etti. Çağdaşı Sigmund Freud, kendini karşıt cinsteki ebeveyn ile özdeşleştirmenin de etkisiyle oluşmuş, "psikoseksüel gelişimdeki çatışmaların bir sonucu" olarak tanımladı. Diğerleri, eşcinselliğin nedenlerini sosyal etkilerde ve anne karnındaki gelişim esansında gerçekleşen fizyolojik olaylarda aradılar. Eşcinselliğin nedenleri, muhtemelen, insanın doğuştan gelen veya doğasından kaynaklanan özellikleri ile çevresel faktörler ya da toplum etkisinin bir bileşimidir.[25]
21. yüzyıla gelindiğinde birçok toplum cinselliği daha rahat ve açık bir şekilde tartışır hale geldi. İnsan cinselliğinin bir ifadesi olarak eşcinsellik kabul görmesi başladı ve bunun bir sonucu olarak eşcinsellikle ilgili hurafeler terkedilmeye başlandı.[25] Özellikle 1950 ve 60'larda yaygın olan, erkek eşcinsellerin zayıf ve kadınsı oldukları, lezbiyenlerin erkeksi ve saldırgan oldukları inanışları büyük oranda terkedildi.[25]
20. yüzyılda ABD'de, "seks araştırmaları" adı altında, amacı cinsel ilişkileri incelemek olan bir sosyal ve davranış bilimi oluşturuldu. Araştırmacı Alfred Kinsey'in 1948'deki raporuna göre eşcinsel aktivite gerek erkek gerekse kadın ergen Amerikalılar arasında oldukça yaygındı. Örneğin erkek deneklerin %30'u bir şekilde eşcinsel aktivitede bulunduğunu belirtti. Yine erkeklerin %10'u, 16 - 55 yaşları arasında, uzun süreli (1 ila 3 yıl) eşcinsel ilişki yaşadığını belirtti. Aynı çalışmada kadınların yarısına yakını eşcinsel aktivitede bulunduğunu belirtti.[25] Kinsey'in metodları ve ulaştığı sonuçlar uzun yıllar tartışıldı. Yakın dönemde yapılan araştırmalarda Kinsey'inkilerden az ya da çok yüzdelere ulaşıldı. Örneğin 2003 yılında yapılan bir araştırmaya göre Norveçlilerin %12'si eşcinsel ilişkide bulunmuştur.[11]
Alfred Kinsey cinsel aktiviteleri homoseksüel ya da heteroseksüel olarak ayırmaktansa, geniş bir yelpaze üzerinde değerlendiriyordu. Bu yelpazenin en uç noktalarını homoseksüelliğin ya da heteroseksüelliğin en ileri düzeyleri oluşturuyordu. Biseksüellerin orta noktada bulunduğu kabul edilirse diğer bireylerin herbiri bu yelpazenin sağında veya solundaki bir noktada yer alıyordu. Örneğin konuma bağlı eşcinsel aktivite (İng: situational homosexual activity), karşıt cinsin bulunmadığı hapishane gibi ortamlarda gerçekleşme eğilimindedir.[25]
Statü[değiştir]
Amerikan Psikiyatri Birliği (APA), 1973 yılında eşcinselliği, "Akıl Hastalıkları Teşhis ve İstatistikleri Klavuzu"ndan çıkarmıştır. Günümüzde APA'nın pozisyonu, objektif ve iyi planlanmış[26] bilimsel çalışmalar ve klinik literatür doğrultusunda eşcinselliğin insanların cinselliğinin "pozitif ve normal" çeşitlerinden biri olduğudur [27] APA'ya göre eşcinselliğin geçmişte bir akıl hastalığı olarak görülmesinin nedeni, akıl sağlığı alanında çalışan profesyonellerin ve toplumun bu konuda taraflı şekilde bilgilendirilmiş olmasıdır.[28]
1 Ocak 1993 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü (WHO) eşcinselliği "Uluslararası Hastalıklar Sınıflandırması"ndan çıkarmıştır. ICD-10 maddesi "cinsel yönelim, tek başına, bir rahatsızlık/hastalık olarak kabul edilemez" şeklindedir. [29][30]
Homofobi[değiştir]
Homofobi, eşcinsellere ya da eşcinselliğe karşı duyulan irrasyonel[31][32] nefret, korku, hoşnutsuzluk ya da ayrımcılıktır.[33][31][32] Geniş manası ile diğer cinsel yönelimlere sahip olan LGBTT kişileri de içerir.
Homofobinin, çok çeşitli dışavurumları mevcuttur. Sözlü aşağılamanın yanı sıra, eşcinsellere karşı fiziksel şiddet girişimleri de bulunmaktadır. Kadın eşcinselliği, özellikle erkek bireyler tarafından bir cinsel obje olarak görülmektedir. Eşcinselliğe karşı görüşlerin çoğu, bu yönelimin "cinsel eylem" durumuyla ilgilidir ve toplum, eşcinselliğin bir duygu durumu da olduğunu göz ardı etmektedir. Medya tarafından çoğu kez hedef gösterilen eşcinsellik, aynı zamanda çeşitli durumlarda bir pazarlama aracı olarak da kullanılmıştır.
Tıp ve psikoloji alanlarında eşcinsellik bir sapıklık veya ruhsal bozukluk olarak kabul edilmese de, kapalı toplumlar genelinde eşcinselliğe hâlâ bir sapıklık olarak bakmakta ve eşcinsel bireyler dışlanmaktadır. Özellikle bazı geleneksel ve manevi değerleri kuvvetli olan toplumlar eşcinsellere "öteki" olarak bakmaktadır. Bu toplumlarda cinsel roller daha çocukluktan itibaren belirlenmekte ve heteroseksüel ilişkinin dışındaki ilişkiler onaylanmamaktadır. Eşcinselliğin "insan doğasına aykırı" olduğu öne sürülmekte, insanın temel amacı olduğu varsayılan "üreme"ye ket vurduğu savunulmaktadır. Oysa bilim, cinsel kimliğin, insanın temel amaç ve/veya güdülerine etki etmediğini savunmaktadır[34] . Ayrıca, Antik Yunan-Roma kültüründe görüldüğü gibi geleneksel ve manevi değerleri kuvvetli ve ataerkil olan her toplum eşcinselliğe karşı değildir.
Saldırgan ve kınayan bir çevre, şifahi ve fiziksel suistimal, aile ve diğer insanlar tarafından reddedilme ve tecrit yüzünden, gey ve lezbiyen gençlerin intihar etmeleri, madde bağımlısı olmaları, okulda sorunlar yaşamaları ve yalnız kalmaları olasılığı daha yüksektir.[35]
Cinsellik ve cinsel yönelim, varlığın temel unsurları olarak kişisel kohezif duyguların ve dünyada rahat ediş düzeyinin önemli belirleyicileridir. Günümüzde eşcinselleri "onarma" ve cinsel yönelimlerini değiştirmeye çalışan ve bunu iddia eden müdahalelerin ise yararlılığına, işe yaradığına dair yeterli bilimsel bir çalışma bulunmamaktadır.[27] Ayrıca, eşcinsellik ve biseksüellik insan cinselliğinin normal ve pozitif çeşitlerinden biridir[27] ve yapılan çalışmalarda homoseksüelliğin hastalık veya anormallik olarak görmeye dair emprik veya bilimsel bir temel bulunamamıştır.[36][37]
Heteroseksüelliğe (karşı cinsellik) dönüşme isteği ile ilgili bazı analitik yaklaşım ve davranışçı terapiler mevcut olup başarıları oldukça şüphelidir. Bu terapiler eşcinselliği heteroseksüellikten daha az arzulanır hale getirmeye ya da eşcinsellikten alınan zevki azaltmaya yöneliktir; gerçekten iyi motive edilmiş bir grupta bile kişinin cinsel ve duygusal yöneliminin değiştirilemeyeceği ortaya çıkmıştır.[38]
Hukuk, politika ve toplum[değiştir]
Evlilik ve medeni birliktelik[değiştir]
Eşcinsel evliliğe şu anda altı ülkede ve yedi ABD eyaletinde izin verilmektedir. Hollanda[2001'de eşcinsel evliliği uygulayan dünyanın ilk ülkesiydi, ve artık Belçika, Güney Afrika, İspanya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Massachusetts, Iowa, Kaliforniya ve New York eyaletlerinde de geçerlidir. İsrail'de, diğer ülkelerde yapılan eşcinsel evlilikler kabul edilmektedir, ama İsrail'de yapılan eşcinsel evlilikler yasal sayılmıyor.
Bazı diğer ülkeler, medeni birliktelikler kabul eden kanunlar uygulamaktadır. Bu medeni birliktelikler, eşcinsel çiftlere, karma çiftlerin yasal haklarına benzer haklar tanımak amacıyla uygulanıyor, örneğin vergi, miras ve göç hakkındaki yasal konularda. İskandinav ülkeleri, Avustralya, İngiltere, İsviçre, Avusturya ve Almanya medeni birliktelikleri kabul eden ülkelerdendir.
Medeni birliktelikleri ve evcil ortaklıkları kabul eden ABD eyaletleri ise şunlardır: Connecticut (2005}, Kaliforniya (2000), New Hampshire (2008), New Jersey (2006), Oregon (2007) ve Vermont (2000).
Hukuki olarak eşcinsellik[değiştir]
Birçok ülkede eşcinsellik bir suç olarak kabul edilmektedir, fakat son yıllarda bu ülkelerin sayısı hızla düşmektedir.[39] Uluslararası Af Örgütü'ne göre 2007'den beri yaklaşık 70 ülkede eşcinselliğe ceza verilmektedir. Hindistan, Afrika'nın bazı bölgeleri, Guyana, Jamaika, Kuzey Kore, Malezya, Papua Yeni Gine, bazı Orta Asya devletleri ve birçok Müslüman ülkede (Ortadoğu ve Kuzey Afrika) eşcinsellik kanunen hapis cezasıyla cezalandırır. Eşcinsel ilişki veya herhangi bir livâta hareketinde bulunanlara idam cezası verilen ülkeler şunlardır: Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Moritanya, Nijerya'nın kuzeyindeki bazı eyaletleri, Somali, Sudan ve Yemen.
Türkiye'de eşcinsellik[değiştir]
.jpg)
Türkiye'de homofobi karşısında pek çok aktivist hareket gerçekleştirilmekte ve önyargıların kırılması için uğraş verilmektedir. Türkiye dünya'da homofobi'nin en yaygın olduğu ülkelerden biridir. [40]Bunun temel nedenlerinden birisi Türk milletinin erkeklik, yiğitlik, mertlik gibi kavramlarla övünmesi ve ataerkil bir toplum oluşudur.[41] Türkiye'de homofobi daha küçük yaştayken çocuklara bilinçaltından öğretilir. [42]Örneğin; Erkek adam ağlamaz., Erkek adamın erkek çocuğu olur. gibi sözler küçük yaştan itibaren çocuklara söylenir. Bu sözler çocuklarda ister istemez bilinçaltında bir homofobi oluşturur. [43]Türkiye'de eşcinsellere çoğu zaman adları ile değil de bir takım isimlerle hitap ederler. Örneğin; top, ibne, nonoş, yumuşak gibi kavramlarla eşcinsellere hitap edilir. Bu yüzden Türkiye'de eşcinsellerin çoğu heteroseksüel gibi görünürler. [44] Türk televizyonlarında eşcinsel sahnelerin yayınlanmasına izin yoktur. RTÜK e2 ekranlarında yayınlanan bir dizide eşcinsel sahneler olduğu için diziye ceza vermiştir. Aynı şekilde RTÜK Digiturk Salon 2'de yayınlanan eşcinsel evlilik töreni ile ilgili bir sahne yayınlandığı için kanaldan savunma istemiştir.[45]
- Osmanlı'da Oğlancılık [46]
Rusya'da eşcinselllik[değiştir]
- Ana madde: Rusya'da LGBT hakları
Rusya, homofobinin yaygın olduğu bir ülkedir. Rusya'da eşcinseller yürüyüş yapmaya çalışmış ve yaptıkları yürüyüşlerden dolayı tutuklanmışlardır.[47] 27 Mayıs 2007'de, gey ve lezbiyenlerden oluşan bir grup, Moskova Şehir Konseyi'ne yasaklanan gey onur yürüyüşünün serbest bırakılması için dilekçe vermeye çalıştıklarında aşırı milliyetçiler ve Ortodoks radikaller tarafından hakaret ve saldırıya uğradılar. Yetkililer 20 eşcinseli tutukladılar. Moskova belediye başkanı yürüyüşü "şeytanî bir hareket" olarak tanımladı.[48]
Avrupa'daki eşcinsellerin yakından takip ettiği Eurovision Şarkı Yarışması'nın 2009'da Moskova'da yapılacak olması, Rusya'daki eşcinselleri "Slavic Pride" adı altında bir onur yürüyüşü yapmaya cesaretlendirmişti. Ancak bu yürüyüşün yapılmasına izin verilmedi. 16 Mayıs 2009'da "yasadışı" şekilde toplanan göstericiler polis tarafından şiddet kullanılarak dağıtıldı, 40 kadar aktivist tutuklandı.[49] Rusya'da tabu olarak görülen eşcinsellik Rusya'daki Ortadoks Kilisesi tarafından da "günah" ilan edilmişti. Rusya'da eşcinsellik ruhsal hastalık kategorisinden ise, 1999 yılında çıkarılmıştı. Rusya'da eşcinsellik 1993 yılına kadar yasal suç olarak kabul ediliyordu.[50]
Bazı Avrupa ülkelerinde eşcinsellik[değiştir]
Birçok Batı Avrupa devletinde homofobinin nefret suçu kapsamında olmasına ve cezai yaptırımlar bulunmasına rağmen homofobi halen diğer Avrupa devletlerinde de mevcuttur. 6 Ekim 2002'deki bir kamusal etkinlikte, eşcinsel Paris belediye başkanı Bertrand Delanoë karnından bıçaklandı. Delanoë tehlikeyi atlattı ve birkaç gün sonra görevine geri döndü. Saldırgan ilk sorgusunda "siyasetçilerden ve özellikle eşcinsellerden" nefret ettiğini söyledi. [51]
Eşcinseller arasında intihar[değiştir]
- Ana madde: LGBT gençler arasında intihar
Homofobiye bağlı intihar oranı özellikle eşcinsel gençlerde çok yüksektir. Birleşik Krallık'ta Stonewall adlı eşcinsel hakları örgütü tarafından yapılan bir ankete göre genç eşcinsellerin %17'si ölümle tehdit edilmiş ve %12'si cinsel istismar yaşamıştır.[52] Bazı araştırmalara göre İrlanda'da eşcinsel gençlerin üçte biri intihar etmeye çalışmış; İskoçya'da 15 ve 26 yaşları arası eşcinsellerin yarısı intihar etmeyi düşünmüş; Fransa'da 20 yaşın altındaki eşcinsel erkeklerin %27'si intiharı denemiş; İtalya'da eşcinsellerin %13'ü intihar etmeye çalışmıştır. Belçika'da 15 ve 25 yaşları arasındaki eşcinsel gençlerin intihar riski oranı diğer kişilere nazaran beş kat daha yüksektir. [53]Almanya'da 15 ve 27 yaşları arası eşcinsellerin %18'i en az bir kere intihar etmeyi denemiş, %66'sı kendi aileleri tarafından fiziksel veya sözlü istismar yaşamış, %27'si öğretmenler tarafından baskı görmüştür. 2007'de yapılan bir araştırmaya göre eşcinsellerin en az %30'da biri son 12 ay içerisinde hakarete maruz kalmış, tehdit edilmiş veya saldırıya uğramıştır.[54]
Bazı ülkelerde okullarda homofobiyi önlemek için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Örneğin; İspanya'da DecideT adlı LGBT hakları grubu homofobik baskı ve yıldırmayı engellemek amacıyla bir rehber yayınladı.[55] Batı Avrupa'da homofobi, sporda da çok yaygındır. Özellikle ragbi, futbol gibi maço kabul edilen spor camialarında çok sınırlı sayıda sporcu eşcinselliğini açığa vurmaya cesaret edebilmiştir.[56] Bunun istisnalarından futbolcu Justin Fashanu, 1990 yılında eşcinselliğini ilân ettikten sonra hayranlarından, ailesinden ve takım arkadaşlarının dışlama ve hakaretlerine maruz kaldı. Kardeşi John Fashanu, onu alenen kardeşlikten reddetti. [57]Justin Fashanu 3 Mayıs 1998'de intihar etti ve geride şu notu bıraktı: « ...Suçlu olduğumu sanıyorum. Arkadaşlarımı ve ailemi daha çok utandırmak istemiyorum... Umut ediyorum ki çok sevdiğim İsa Mesih beni nezaketle karşılar, nihayet huzur bulurum.[58] »
Arnavutluk Millî Futbol Takımı'nın eski menajeri Otto Barić, kendi takımında eşcinsel bir futbolcunun yer almasına asla izin vermeyeceğini ilân etti; 31 Temmuz 2007'de, UEFA tarafından homofobi nedeniyle 3.000 avro para cezasına çarptırıldı. Sporda homofobi sadece futbola has bir şey değil. Eşcinsel olan Berlin belediye başkanı Klaus Wowereit, şehrin yerel buz hokeyi takımını olan Berliner Eisbäre'nın maçlarından birini seyretmeye gittiği zaman karşı takımın taraftarları "Hauptstadt der Schwulen, wir sind die Hauptstadt der Schwulen" ('İbnelerin başkenti') şeklinde tezahürat yaptılar.[54]
Eşcinsellik ve AIDS[değiştir]
AIDS, HIV nedeniyle insanlarda bağışıklık sisteminin çökmesine neden olan bulaşıcı bir hastalıktır.[59] İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV); kan ve kan ürünlerinin, sperm veya diğer cinsel sıvıların şahıslar arası transferi ile bulaşır. Ayrıca plasenta ya da süt yoluyla hasta anneden bebeğine bulaşır.[59]
Bilinen ilk AIDS vakaları 1981'de ABD'nin New York ve Kaliforniya eyaletlerinde rapor edildi.[59] AIDS teşhisi konulan ilk şahısların çoğu hastalığı cinsel yolla kapan eşcinsel erkekler[59] ve şırıngaları ortak kullanan damardan alınan uyuşturucu bağımlılarıydı.[59]
Şu an dünyada HIV'in en yaygın bulaşma yöntemi "heteroseksüel" cinsel ilişkidir.[59] İlişki sırasında virüs vücuda vajinanın iç yüzeyi, penis, rektum ya da ağız yoluyla girer.
Eşcinsel kişileri tanımlamakta kullanılan diğer sözcükler[değiştir]
Homoseksüel[değiştir]
Homoseksüel sözcüğü, eşcinselliği bir hastalık olarak tanımlamak amacıyla[kaynak belirtilmeli], ilk olarak 1869 yılında, Macar bir doktor tarafından ortaya atılmıştır. Ancak bu sözcük günümüzde, özellikle bilimsel yayınlarda yaygın olarak kullanılır ve herhangi bir hakaret, saldırı anlamı taşımaz.
Homoseksüel sözcüğü, Yunanca homos (aynı) ve Latince sexus (cinsellik) sözcüklerinden oluşur ve aynı cinse ilgi duyan anlamına gelir.
Gey[değiştir]
- Ana madde: Gey
Gay sözcüğü, Oxford İngilizce Sözlük'te "eşcinsel kişi (genellikle erkek)" olarak tanımlanır.[60] "Eşcinsel erkek" anlamında bir kelime olmayışı konusundaki eksikliği gidermek için ilk olarak bu anlamda kullanılan Gay kelimesi, zamanla eşcinsel kişi olarak da kullanılmaya başlanmıştır.[60]
Gay sözcüğü Fransızca gai kökünden gelmektedir.[60] Aslen "neşeli, umursamaz" ve "canlı renkli, gösterişli" anlamlarına gelen "gay" tabiri 1960'lı yıllardan itibaren erkek eşcinseller tarafından kendilerini tanımlamak amacıyla kullanılmaya başlanmıştır.[60] İngilizce'deki gay kelimesinin diğer anlamlarında kullanımı zamanla yok olmaya yüz tutmuştur.[60]
Lezbiyen[değiştir]
- Ana madde: Lezbiyen
Kadın eşcinsel anlamına gelen lezbiyen kelimesi 1800'lü yıllardan beri kullanılmaktadır.[61] Bu kelimenin kökeni eşcinsel kadın şair Sappho'nun memleketi Lesbos (Midilli) Adası'na dayanır. Sappho şiirlerinde, kadınlara karşı duygularından bahsetmiştir. Dilbilimi açısından lezbiyen kelimesi "Lesboslu" anlamına gelir. [61]
Biseksüel[değiştir]
- Ana madde: Biseksüellik
Biseksüellik, duygusal ve/veya cinsel yönelimi hem kendi hem de karşı cinsine dönük olan canlı. Biseksüel sözcüğü hem isim, hem sıfat olarak kullanılır.
Biseksüel bir kimsenin aynı anda hem bir erkekle hem de bir kadınla cinsel olarak ilgili olması gerekmez. Bazı biseksüeller bu ya da öteki toplumsal cinsiyetle (veya her ikisiyle de) asla cinsel ilişkiye girmemişlerdir. Heteroseksüeller ve gay erkekler ile lezbiyenler için geçerli olduğu üzere, cinsel çekim her arzu edildiğinde davranılmasını gerektirmez.
Hayvanlarda eşcinsellik[değiştir]
Hayvanlar aleminde de eşcinsel davranış sergileyen ya da eşcinsel ilişkiye giren canlılar mevcuttur.[62][63] Sosyal türlerde yaygın olan bu durum özellikle deniz kuşlarında ve memelilerinde, maymunlarda ve büyük insansılarda görülür. Eşcinsel davranış yaklaşık 1500 türde gözlemlenmiş, bunlardan yaklaşık 500'ü kapsamlı olarak incelenmiş ve dosyalanmıştır.[62] Bu keşif, eşcinselliğin "biyolojik geçerliliği ve doğallığı" ile ilgili tartışmalar ve eşcinselliğin birey tarafından alınmış bir "sosyal karar" olduğu tartışmalarını hararetlendirmiştir. Örneğin bazı erkek penguen çiftlerinin hayat boyu çiftleştiği, beraber yuva yaptığı ve yuvarlak taşları yumurta gibi kullandıkları bilinmektedir. 2004 yılında, ABD'nin Central Park Hayvanat Bahçesi'ndeki görevliler, eşcinsel bir erkek penguen çiftinin taştan yumurtasını döllenmiş gerçek bir yumurta ile değiştirmiş, penguen çift yavruyu kendi yavrularıymış gibi yetiştirmiştir. Bu penguenler cinsel ilişkiye girmekte, birbirlerine şarkı söylemekte ve dişi penguenleri şiddetle reddetmektedir.[64]
Drosophila melanogaster sineğinde hayvan eşcinselliğinin genetik kökleri ile ilgili çalışmalar yapılmıştır.[65] Bu çalışmalarda hayvanlarda eşcinsel birlikteliğin ve eşcinsel ilişkiye girmenin iki genden kaynaklanıyor olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.[66] Bu genlerin feromonlar vasıtasıyla ve beyin yapısını değiştirerek davranışları kontrol ettiği düşünülmektedir.[67][68] Bu çalışmada çevresel faktörlerin sinek eşcinselliğindeki rolü de araştırılmıştır.[69][70]
Georgetown Üniversitesi profesörlerinden Janet Mann'ın teorisine göre eşcinsel davranış biçimi -en azından yunuslarda- özellikle erkek bireyler arasındaki tür içi agresyonu azaltan evrimsel bir avantajdır.[71] Bazı hayvan türlerinde doğum öncesinde eşcinselliğin mevcut olduğu yönündeki bazı bulgular, eşcinsel hakları konusunda sosyal ve politik sonuçlar doğurmuştur.[72]
Ayrıca bakınız[değiştir]
- Eşcinsel evlilik
- Homofobi
- Gey
- Lezbiyen
- Düzcinsel
- ILGA
- Türk edebiyatında eşcinsellik
- LGBT sembolleri
- Erkek erkeğe ilişki
Notlar[değiştir]
- Türkiye'de Cinsel Yönelim veya Cinsiyet Kimliği İzleme Raporu. İstanbul Bilgi Üniversitesi. 1 Ocak – 30 Haziran 2010.
- Nedim Şener, İrfan Bozan, Tan Morgül (2008). Türkiye'de Farklı Olmak, Din ve Muhafazakarlık Ekseninde Ötekileştirilenler. Boğaziçi Üniversitesi.
- Bagemihl, Bruce (1999). Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity. St. Martin's Press. ISBN 0312192398.
- McConaghy, N; Hadzi-Pavlovic, D; Stevens, C; Manicavasagar, V (2006), "Fraternal Birth Order and Ratio of Heterosexual/Homosexual Feelings in Women and Men", Journal of Homosexuality (no. 4) 51: 161–174, doi:10.1016/j.evolhumbehav.2008.07.002, ISSN 00918369, OCLC 202629885, http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1090513808000688
Kaynakça[değiştir]
- ^ LeVay, Simon (1996) (İngilizce). Queer Science: The Use And Abuse of Research into Homosexuality. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press. ISBN 0-262-12199-9.
- ^ ACSF Investigators (1992). AIDS and sexual behaviour in France. Nature, 360, 407–409.
- ^ Billy JO, Tanfer K, Grady WR, Klepinger DH (1993). "The sexual behavior of men in the United States". Family Planning Perspectives 25 (2): 52–60. PMID 8491287.
- ^ Binson, Diane; Michaels, Stuart; Stall, Ron; Coates, Thomas J.; Gagnon, John H.; Catania, Joseph A. (1995). "Prevalence and Social Distribution of Men Who Have Sex with Men: United States and Its Urban Centers". The Journal of Sex Research 32 (3): 245–54. http://www.jstor.org/stable/3812794.
- ^ Bogaert AF (September 2004). "The prevalence of male homosexuality: the effect of fraternal birth order and variations in family size". Journal of Theoretical Biology 230 (1): 33–7. doi:10.1016/j.jtbi.2004.04.035. PMID 15275997. Bogaert argues that: "The prevalence of male homosexuality is debated. One widely reported early estimate was 10% (e.g., Marmor, 1980; Voeller, 1990). Some recent data provided support for this estimate (Bagley and Tremblay, 1998), but most recent large national samples suggest that the prevalence of male homosexuality in modern western societies, including the United States, is lower than this early estimate (e.g., 1–2% in Billy et al., 1993; 2–3% in Laumann et al., 1994; 6% in Sell et al., 1995; 1–3% in Wellings et al., 1994). It is of note, however, that homosexuality is defined in different ways in these studies. For example, some use same-sex behavior and not same-sex attraction as the operational definition of homosexuality (e.g., Billy et al., 1993); many sex researchers (e.g., Bailey et al., 2000; Bogaert, 2003; Money, 1988; Zucker and Bradley, 1995) now emphasize attraction over overt behavior in conceptualizing sexual orientation." (p. 33) Also: "...the prevalence of male homosexuality (in particular, same-sex attraction) varies over time and across societies (and hence is a ‘‘moving target’’) in part because of two effects: (1) variations in fertility rate or family size; and (2) the fraternal birth order effect. Thus, even if accurately measured in one country at one time, the rate of male homosexuality is subject to change and is not generalizable over time or across societies." (p. 33)
- ^ Fay RE, Turner CF, Klassen AD, Gagnon JH (January 1989). "Prevalence and patterns of same-gender sexual contact among men". Science 243 (4889): 338–48. doi:10.1126/science.2911744. PMID 2911744.
- ^ Johnson AM, Wadsworth J, Wellings K, Bradshaw S, Field J (December 1992). "Sexual lifestyles and HIV risk". Nature 360 (6403): 410–2. doi:10.1038/360410a0. PMID 1448163.
- ^ Laumann, E. O.; Gagnon, J. H., Michael, R. T., & Michaels, S. (1994) (İngilizce). The social organization of sexuality: Sexual practices in the United States. Şikago: University of Chicago Press.
- ^ Sell RL, Wells JA, Wypij D (June 1995). "The prevalence of homosexual behavior and attraction in the United States, the United Kingdom and France: results of national population-based samples". Archives of Sexual Behavior 24 (3): 235–48. PMID 7611844.
- ^ Wellings, K.; Field, J., Johnson, A., & Wadsworth, J. (1994). Sexual behaviour in Britain: The national survey of sexual attitudes and lifestyles. Londra: Penguin Books.
- ^ a b Tisdall, Jonathan (25 Ekim 2003). "Norway world leader in casual sex" (İngilizce). Aftenposten. http://www.aftenposten.no/english/local/article633160.ece. Erişim tarihi: 20 Aralık 2010.
- ^ "Sex uncovered poll: Homosexuality" (İngilizce). The Guardian. 26 Ekim 2008. http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2008/oct/26/relationships. Erişim tarihi: 20 Aralık 2010.
- ^ a b {{dergi kaynağı + | editor1-last = Hope + | editor1-first = Debra A + | title = Contemporary Perspectives on Lesbian, Gay, and Bisexual Identities + | doi = 10.1007/978-0-387-09556-1 + | series = Nebraska Symposium on Motivation + | volume = 54 + | year = 2009 + | isbn = 978-0-387-09555-4 + | pmid = + | pmc = + }}
- ^ McConaghy et al., 2006.
- ^ Bagemihl, 1999.
- ^ Harrold, Max (16 Şubat 1999). "Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity" (İngilizce). The Advocate (Highbeam Encyclopedia'da tekrar yayımlanmış). http://www.thefreelibrary.com/Biological+Exuberance:+Animal+Homosexuality+and+Natural+Diversity.-a053877996. Erişim tarihi: 20 Aralık 2010.
- ^ "Case No. S147999 in the Supreme Court of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365..." (İngilizce). http://www.courtinfo.ca.gov/courts/supreme/highprofile/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf.
- ^ "Sexual Orientation" (İngilizce). Amerikan Psikiyatri Birliği. http://healthyminds.org/More-Info-For/GayLesbianBisexuals.aspx. Erişim tarihi: 14 Aralık 2010.
- ^ Journal of the history of philosophy
- ^ Springerlink.com
- ^ Eşcinsellik Bir Tercih Midir? Erişim: 4 Ağustos 2010
- ^ Eşcinsellik Hastalık mıdır? Hastalıksa Tedavisi Var mıdır? Can Ses. 4 Ağustos 2010 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Bion, Joseph Duffield Reed – Bion of Smyrna: The Fragments and the Adonis. Cambridge Üniversitesi Press, 1997. ISBN 0-521-57316-5
- ^ "gay." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
- ^ a b c d e f "Eşcinsellik." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
- ^ Sexual orientation and homosexuality APA.org. Erişim: 5 Ağustos 2011
- ^ a b c http://www.apa.org/pi/lgbt/resources/therapeutic-response.pdf
- ^ Homosexuality was once thought to be a mental illness because mental health professionals and society had biased information. Sexual orientation and homosexuality APA.org. Erişim: 5 Ağustos 2011
- ^ Uluslararası Lezbiyen ve Gey Birliği (ILGA) resmi sitesi
- ^ Helem.net
- ^ a b "homophobia." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
- ^ a b "Homophobia." Merriam-Webster Dictionary. 12 Ekim 2008.
- ^ "Homophobia." Babylon Dictionary. 12 Ekim 2008.
- ^ WHO
- ^ Report of the Secretary's Task Force on Youth Suicide, 1989, United States Government Printing Office, isbn=0160025087
- ^ Brief of Amici Curiae American Psychological Association; Maine Psychological Association; National Association of Social Workers; National Association of Social Workers, Maine Chapter; Maine Association of Psychiatric Physicians; Child Welfare League of America; Maine Children’s Alliance; Maine Medical Association; American Academy of Pediatrics, Maine Chapter; Evan B. Donaldson Adoption Institute; Kids First; and Community Counseling Center, In Support of Appellants (October 12, 2006)
- ^ Royal College of Psychiatrists: Submission to the Church of England’s Listening Exercise on Human Sexuality.
- ^ Hastarehberi.com'da Eşcinsellik.
- ^ (İspanyolca) El Mundo
- ^ See report of Kaos GL: Turkey's LGBT History: The 1990s. Retrieved 16 October 2009.
- ^ "Appeals court says gay rights unit is OK". Hurriyet.com.tr. http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/10844193.asp. Erişim tarihi: 20 January 2011.
- ^ "Turkey: Homophobic Violence Points to Rights Crisis | Human Rights Watch". Hrw.org. 21 May 2008. http://www.hrw.org/english/docs/2008/05/22/turkey18900.htm. Erişim tarihi: 20 January 2011.
- ^ Bilefsky, Dan (26 November 2009). "Soul-Searching in Turkey After a Gay Man Is Killed". New York Times: ss. A16. http://www.nytimes.com/2009/11/26/world/europe/26turkey.html?ref=world. Erişim tarihi: 26 November 2009.
- ^ The German Democratic Turkey Forum (DTF) has prepared a report with details on the killing and the subsequent court case; accessed on 31 March 2011.
- ^ Personel (22 Mart 2011). "Eşcinsel evliliğe ceza". www.gazeteport.com.tr. http://www.gazeteport.com.tr/GUNCEL/NEWS/GP_873299.
- ^ http://www.odatv.com/n.php?n=osmanlinin-en-unlu-icoglani-0912121200
- ^ [1] Russia: Update to RUS13194 of 16 February 1993 on the treatment of homosexuals
- ^ [2] LGBT rights in Russia
- ^ [3] Rusya'daki Yürüyüş
- ^ ilk=Ryazan-41OZ-2006>"Закон Рязанской области о защите нравственности и здоровья детей в Рязанской области" (DOC). Управление Внутренних Дел по Рязанской области. 3 April 2006. http://www.uvdrzn.ru/uvd/ouduum_pdn_uvd/department_pdn/dokumpdn/4788/. Erişim tarihi: 5 September 2011.
- ^ (İngilizce) BBC News - Paris mayor's attacker 'hated gays'.
- ^ (İngilizce) 365Gay.com - 17 Percent Of UK Gay Students Threatened With Death
- ^ (İngilizce) C. Bagley ve P. Tremblay - Suicidal behaviors in homosexual and bisexual males.
- ^ a b (Almanca) Die Zeit gazetesinin "Schwulsein heute - ganz normal?" makalesi.
- ^ "Sex uncovered poll: Homosexuality". The Guardian: London. 26 October 2008. http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2008/oct/26/relationships. Erişim tarihi: 7 May 2010.
- ^ "Views of a Changing World 2003". The Pew Research Center. http://people-press.org/reports/display.php3?ReportID=185. Erişim tarihi: 29 January 2007.
- ^ (İngilizce) BrianDeer.com - Brian Deer on Justin Fashanu, page 3
- ^ (İngilizce) Vicky Powell, "Suicide note increases speculation over death of Justin Fashanu", Gay Times, 237. sayı, Millivres Yayımcılık, Haziran 1998
- ^ a b c d e f "AIDS." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
- ^ a b c d e Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, "Gay" maddesi
- ^ a b Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, "Lesbian" maddesi
- ^ a b BBC Haberler. 19 Ekim 2006. "Oslo'daki gey hayvan gösterisi kalabalıkları cezbediyor" haberi. (İngilizce)
- ^ Seed Magazine. 7 Haziran 2006. "Gey hayvanlar alemi" makalesi (İngilizce)
- ^ Dinitia Smith, New York Times. 7 Şubat 2004. <"Central Park'ın gey penguenleri tartışmaları hararetlendirdi" makalesi> (İngilizce)
- ^ Yamamoto D, Nakano Y (1999). "Sexual behavior mutants revisited: molecular and cellular basis of Drosophila mating". Cell. Mol. Life Sci. 56 (7-8): 634–46. doi:10.1007/s000180050458. PMID 11212311.
- ^ Yamamoto D, Ito H, Fujitani K (1996). "Genetic dissection of sexual orientation: behavioral, cellular, and molecular approaches in Drosophila melanogaster". Neurosci. Res. 26 (2): 95–107. doi:10.1016/S0168-0102(96)01087-5. PMID 8953572.
- ^ Ferveur JF, Savarit F, O'Kane CJ, Sureau G, Greenspan RJ, Jallon JM (1997). "Genetic feminization of pheromones and its behavioral consequences in Drosophila males". Science 276 (5318): 1555–8. doi:10.1126/science.276.5318.1555. PMID 9171057.
- ^ Yamamoto D, Fujitani K, Usui K, Ito H, Nakano Y (1998). "From behavior to development: genes for sexual behavior define the neuronal sexual switch in Drosophila". Mech. Dev. 73 (2): 135–46. doi:10.1016/S0925-4773(98)00042-2. PMID 9622612.
- ^ Zhang SD, Odenwald WF (1995). "Misexpression of the white (w) gene triggers male-male courtship in Drosophila". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 92 (12): 5525–9. doi:10.1073/pnas.92.12.5525. PMID 7777542.
- ^ Svetec N, Ferveur JF (2005). "Social experience and pheromonal perception can change male-male interactions in Drosophila melanogaster". J. Exp. Biol. 208 (Pt 5): 891–8. doi:10.1242/jeb.01454. PMID 15755887.
- ^ Mann, J. "Establishing Trust: Sociosexual behaviour and the development of male-male bonds among Indian Ocean bottlenose dolphin calves." Homosexual Behaviour in Animals: An Evolutionary Perspective. Ed. P. Vasey and V. Sommer. : Cambridge University Press, 2006.
- ^ Doughton, Sandi (2005-06-19), "Born gay? How biology may drive orientation", Seattle Times, nwsource. Retrieved on 2007-09-08
Dış bağlantılar[değiştir]
- Eşcinsel kimlik de bireyin cinsel kimliğidir Gümüşhane Üniversitesi
- Türkiye'de Eşcinsellik
- Eşcinselliğin doğası hakkında farklı inançlar (İngilizce)
- İstanbul Onur Haftası gurur olması (İngilizce)
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||
