Ruh bilimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Psikoloji sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara
Auguste Rodin'in Düşünen Adamı

Ruhiyat ya da psikoloji (Yunanca ψυχολογία, psihologia: Ruhiyat), insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır. Psikoloji diğer bilimlere kıyasla kısa bir geçmişe sahiptir. Bu kısa süre içinde psikoloji değişik biçimlerde tanımlanmıştır. İlk tanım insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindeydi. İnsan zihnini gözleyebilmenin olanaksızlığı karşısında psikologlar, psikolojiyi "gözlenebilen davranışların bilimsel incelemesi" biçiminde tanımlamışlardır. İnsan zihninin davranış üzerindeki etkisini kabul etmeyen bu yaklaşıma, psikoloji içinde tepki oluşmaya başlamış, bellek süreçleri ve düşünme gibi zihinsel işlevleri inceleyen bilişsel psikoloji ortaya çıkmıştır.[1]

Bu gelişmeler günümüz psikolojisinin tanımını etkilemiştir. Modern psikoloji günümüzde, davranışı ve davranışın altında yatan süreçleri bilimsel olarak inceleyen çalışma alanı olarak tanımlanır. Bilişsel süreçleri doğrudan gözleme olanağı yoktur; organizmanın davranışları gözlenerek ya da nörolojik bulgular kullanılarak onların varlığı saptanır.[1]

Konu başlıkları

[değiştir] Bilim olarak psikoloji

İnsan bir canlı olarak çevresine uyum sağlamak ve kendi içinde de dengeli bir gelişme eğilimi vardır. Psikoloji de elde ettiği yasaları yine insana uygulayarak onun davranışlarını açıklamaya çalısır, önceden kestirmeye çalışır. Böylece, insana bu gelişim ve uyum sürecinde yardımcı olabilir.

Günümüzde psikolojinin bulgularından, çok değişik sahalarda yararlanılır. Eğitim, tıp, ceride(basın-yayın) , ekonomi alanlarında psikolojik bilgilerin kullanımı, insanların daha başarılı olmasını sağlamaktadır. Büyüme, gelişme, yetenekler, ilgi, zekâ, heyacan, bellek, düşünme, öğrenme konularında elde edilen psikolojik bilgilerin eğitim alanında kullanılmasıyla bu alanda başarı yükselmiş, daha sağlıklı, daha yeni bir eğitim anlayışı gelişmiştir.Ayrıca Türkiye Eğitim Bilimleri Psikolojik Danışma ve Rehberlik ya da dengi bir bölümden diploma alanlar, eğitim fakültesi mezunu olarak resmi kurumlarda veya özel eğitim öğretim kurumlarında rehber öğretmen- psikolojik danışman olarak çalışmaktadırlar.


[değiştir] Psikolojinin amaçları

  • İnsan davranışlarını tanımlar. ( Örneğin: Stres, vücudun çeşitli içsel ve dışsal uyaranlara verdiği otomatik tepki., Öğrenme, bireyin yaşantılar sonucu davranışlarda meydana gelen oldukça uzun süreli değişmelerdir. gibi.
  • İnsan davranışlarını anlamaya ve açıklamaya çalışır. Davranışın nedenini saptamaya çalışır. Yani diğer bilimlerin yaptığı gibi neden-sonuç ilişkisini ortaya koymaya çalışır.
  • İnsan davranışlarını önceden kestirebilmek ( öngörü, tahmin ) ister.
  • İnsan davranışlarını etkilemek ve kontrol etmek ister. ( ! )


[değiştir] Ekoller ve yaklaşımlar

  1. Amaçlılık ruhbilimi (İng. Purposive psychology)
  2. Askerlik ruhbilimi (İng. Military psychology)
  3. Uygulamalı ruhbilim (İng. Applied psychology)
  4. Atomculuk (İng. Atomism)
  5. Bilimsel ruhbilim (İng. Scientific psychology)
  6. Biçim ruhbilimi (İng. Gestalt psychology)
  7. Bireysel ruhbilim (İng. Individual psychology)
  8. Budunsal ruhbilim (İng. Ethnopsychology)
  9. Çevre ruhbilimi (İng. Ecological psychology)
  10. Çevresel ruhbilimi (İng. Environmental psychology)
  11. Çözümsel ruhbilim (İng. Analytical psychology)
  12. Davranışçılık (İng. Behaviorism)
  13. Davranışlararası ruhbilimi (İng. Interbehavioral psychology)
  14. Deneysel ruhbilim (İng. Experimental psychology)
  15. Derinlik ruhbilimi (İng. Depth psychology)
  16. Endüstri ruhbilimi (İng. Industrial psychology)
  17. Ergenlik ruhbilimi (İng. Adolescent psychology)
  18. Fizyolojik ruhbilim (İng. Physiological psychology)
  19. Yapısal ruhbilim (İng. Structural psychology)
  20. Genel ruhbilim (İng. General psychology)
  21. Gensel ruhbilim (İng. Genetic psychology)
  22. Görgül ruhbilim (İng. Empirical psychology)
  23. Hayvan ruhbilimi (İng. Animal psychology)
  24. Herbartçılık (İng. Herbartianism)
  25. İşlem ruhbilimi (İng. Act psychology)
  26. İşlevsel ruhbilim (İng. Functional psychology)
  27. Kişiliksel ruhbilim (İng. Personalistic psychology)
  28. Kültür ruhbilimi (İng. Cultural science psychology)
  29. Matematiksel örnek ruhbilim (İng. Mathematical model psychology)
  30. Nesnel ruhbilim (İng. Object psychology)
  31. Örgensel ruhbilim (İng. Organismic psychology)
  32. Öz ruhbilimi (İng. Self psychology)
  33. Sayılama ruhbilimi (İng. Statistical psychology)
  34. Toplumsal ruhbilim (İng. Social psychology)
  35. Topoloji ruhbilimi (İng. Topological psychology)
  36. Ussal ruhbilim (İng. Rational psychology)
  37. Uyaran - karşılık ruhbilimi (İng. Stimulus - response psychology)
  38. Varoluşçu ruhbilim (İng. Existential psychology)
  39. Vektör ruhbilimi (İng. Vector psychology)
  40. Yığın ruhbilimi (İng. Mass psychology)

Ayrıca:

  1. Normaldışı ruhbilim (İng. Abnormal psychology),
  2. Biyolojik ruhbilim (İng. Biological psychology),
  3. Bilişsel ruhbilim (İng. Cognitive psychology),
  4. Karşılaştırmalı ruhbilim (İng. Comparative psychology),
  5. Gelişimsel ruhbilim (İng. Developmental psychology),
  6. Psikometrik ruhbilim (İng. Psychometric psychology),
  7. Danışmanlık ruhbilimi (İng. Counselling psychology),
  8. Eğitim ruhbilimi (İng. Educational psychology),
  9. Adlî tıp ruhbilimi (İng. Forensic psychology),
  10. Sağlık ruhbilimi (İng. Health psychology),
  11. Nöropsikoloji (İng. Neuropsychology),
  12. Psikodrama (İng. Psychodrama),
  13. Klinik psikoloji (İng. Clinical psychology),
  14. Sağlıkbilimsel psikoloji (İng. Psychological medicine),
  15. Psikanaliz (İng. Psychoanalysis),
  16. Psikopatoloji (ing. Psychopathology),
  17. Grup psikolojisi (İng. Group psychology), vb. alanlar da mevcuttur.

[değiştir] Ana çalışma alanları

Algı

Hafıza

Bilgi temsili

Dil

Düşünme

[değiştir] Diğer bilimlerle ilişki

Psikoloji-biyoloji: Biyoloji, canlı varlıkları inceler. İnsan biyolojisi, insan psikolojisiyle iç içedir. İnsanların psikolojik durumu, onların biyolojik işleyişini de etkiler. Biyolojik yapıları da ruh durumlarını. Antidepresan ilaçların çalışma şekli de bu yüzden insanların sinir sistemindeki kimyasal değişiklikler yaratarak ruh durumlarını değiştirmeyi hedefler.

[değiştir] Notlar

  1. ^ a b Doğan Cüceloğlu (1991), İnsan ve Davranışı, "Psikolojinin Tanımı", Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0250-9.
 g • t • d 
Sosyal bilimler dahilindeki alanlar

Antropoloji | Eğitim bilimleri | Coğrafya | Tarih | Uluslararası ilişkiler | Dil bilimi | Siyaset bilimi | Psikoloji | Toplum bilimi | Arkeoloji | Filoloji | Hukuk | İktisat (ekonomi) | Müzikoloji | İletişim bilimleri | İşletme | Suç bilimi|Nümismatik
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Ruh_bilimi" adresinden alındı.
Diğer diller